„Ef þú ert ósammála þeim sem eru að tjá sig, þá er miklu líklegra til árangurs að svara þessu fólki en að hrista bara hausinn yfir því hvað það er miklir vitleysingar og krefjast þess að það hafi sömu skoðun og þú.“
Þetta segir fjölmiðlamaðurinn Logi Bergmann Eiðsson í athyglisverðum pistli sem birtist í sunnudagsblaði Morgunblaðsins um helgina.
Brynjar átti í vök að verjast
Í pistlinum skrifar Logi meðal annars um þau hörðu viðbrögð sem Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, fékk eftir að hafa viðrað skoðanir sínar um sóttvarnaraðgerðir yfirvalda í kórónuveirufaraldrinum. Brynjari finnst að gengið sé of langt og fór hann ekki leynt með þá skoðun sína í síðustu viku.
„Þingmenn eiga fyrst og fremst að fylgja eigin sannfæringu. Gott ef það stendur ekki bara í stjórnarskránni (meira að segja þessari gömlu sem við erum víst enn að nota). Ákveðinn hópur hamast á þessari skoðun sinni endalaust og sérstaklega þegar erfið mál fara í gegnum þingið. Þá er gjarnan talað um flokksaga og múlbundna þingmenn. Þeir hafi enga sannfæringu og beygi sig grímulaust undir vilja flokksins,“ segir Logi sem segir að stundum snúist dæmið við og nefnir mál Brynjars í því samhengi.
Brynjar skrifaði greinar og kom í viðtöl þar sem hann færði rök fyrir þeirri skoðun sinni að yfirvöld hér á landi væru að ganga of langt.
„En þá verður allt brjálað (sem er reyndar ekki óþekkt ástand). Fólkið, sem hingað til hefur verið verulega uppsigað við flokksagann, mætir og heimtar að flokkurinn svari fyrir þessi sjónarmið viðkomandi þingmanna. Og hvort þessi skoðun viðkomandi þingmanns sé viðurkennd af flokknum. Missti ég af einhverju? Er ekki til eitthvert orð yfir svona hegðun?,“ spyr Logi í grein sinni.
Skoðanir, ekki staðreyndir
Hann segir að sóttvarnir í heimsfaraldri séu viðkvæmt mál en persónulega er hann þeirrar skoðunar að okkur Íslendingum hafi tekist vel til miðað við aðrar þjóðir. Þá kveðst hann sjálfur taka meira mark á fagfólki sem hefur helgað líf sitt baráttu við smitsjúkdóma en þeim sem vita ekkert um sóttvarnir. Mikilvægt sé þó að halda því til haga að um skoðanir sé að ræða, ekki staðreyndir eða vísindalegar rannsóknir.
„Þetta eru skoðanir fólks sem tekur þátt í umræðu. Sum þeirra höfum við meira að segja kosið til að gera nákvæmlega það. Það er hollt fyrir alla að þurfa að svara fyrir ákvarðanir sínar og rökstyðja,“ segir hann og bætir við að eðlilegt sé að ræða sóttvarnir og hvernig við höfum brugðist við.
„Það er það sem við eigum að gera. Stjórnvöld eiga að gæta meðalhófs og sjá til þess að aðgerðir þeirra séu ekki of íþyngjandi. Það á við um sóttvarnir, skatta, eftirlit og allt mögulegt sem hefur áhrif á daglegt líf. Frelsið er mikilvægt og það ber ekki að hefta nema sýnt sé að þess sé raunverulega þörf og mikilvægir hagsmunir séu í húfi. Sem ég held reyndar að eigi við í þessu tilfelli,“ segir Logi og ítrekar að hollt sé að ræða hluti.
„Það er einfaldlega góð æfing að þurfa að standa fyrir máli sínu og fara yfir það hvort allt sem maður segir standist. Sagan hefur kennt okkur að það er ekkert sérstakt þegar fólk hættir að tjá skoðanir sínar og beygir sig undir hina viðurkenndu skoðun. Það fallega við tjáningarfrelsi er að það er einmitt það: Frelsi. Frelsi til að vera ósammála, frelsi til að segja eitthvað sem gengur jafnvel gegn skoðunum annarra og frelsi til að orða hugsanir sínar. Og þegar það gerist að fólk tjáir hug sinn ættum við að fagna því, alla vega ef það lætur svo lítið að rökstyðja mál sitt.“
