„Þessi saga endurspeglar upplifun margra þeirra sem undanfarið hafa leitað til Ráðgjafarþjónustu Krabbameinsfélagsins í tengslum við ástvinamissi á Covid-19 tímabilinu,“ segir Lóa Björk Ólafsdóttir, hjúkrunarfræðingur hjá Ráðgjafarþjónustu Krabbameinsfélagsins.
Lóa Björk skrifar athyglisverða grein í Fréttablaðið um sorgina á tímum COVID-19. Birtir Lóa Björk átakanlega sögu konu sem missti manninn sinn úr krabbameini meðan að á samkomubanni stóð. Pistill Lóu Bjarkar hefst á þessum orðum:
„Mér líður eins og ég hafi verið rænd,“ er það fyrsta sem hún segir þegar við setjumst niður í samtalsherberginu. Þau höfðu verið einstaklega samrýmd, hún og ástin í lífi hennar til tuga ára, en nú var hann látinn. Henni leið eins og hún hefði verið rænd þessum litla tíma sem hún hefði getað átt með manninum sem í gegnum lífið varð smám saman helmingurinn af henni sjálfri. Hann hafði háð snarpa baráttu við krabbamein og hrakað hratt síðustu vikurnar. Undir venjulegum kringumstæðum hefðu hún og börnin hennar setið hjá honum öllum stundum. Verið með honum á spítalanum þessar síðustu tvær vikur sem hann átti eftir ólifaðar. Því miður urðu hins vegar þær aðgerðir sem grípa varð til vegna Covid-19 veirunnar til þess að svo gat ekki orðið.“
Mikill fórnarkostnaður
Lóa Björk segir þakkarvert hversu vel tókst til hér á landi að ná stjórn á útbreiðslu faraldursins og enginn efist um hversu erfitt það var fyrir heilbrigðisstarfsfólk að þurfa að takmarka eða banna heimsóknir fólks til ástvina sinna.
„Að því sögðu er þó mikilvægt að færa í orð þann fórnarkostnað og þær tilfinningar sem margir þeir sem misstu ástvin í faraldrinum sitja eftir með. Það er vel þekkt að í sorgarferlinu getur það hjálpað og haft mikla þýðingu fyrir þann sem syrgir að hafa fengið tækifæri til að vera í nánd við ástvin sinn vikurnar fyrir andlátið, þegar á annað borð sá aðdragandi gefst. Fyrir marga er þetta dýrmætur tími til samskipta þar sem hægt er að tjá ást, væntumþykju, þakklæti og virðingu með eða án orða. Þú vilt vera til staðar og gera allt sem í þínu valdi stendur til að styðja við ástvin þinn í gegnum þennan tíma. Stundum gefst líka tækifæri til að ræða mikilvæg og praktísk mál. Þessu raskaði Covid-19 veiran,“ segir Lóa.
Stuðningur til staðar
Hún segir að stuðningur og nánd við fjölskyldu og vini sé yfirleitt mikilvægur þeim sem syrgir. Í því ástandi sem hér var sé líklegt að margir sem misstu ástvin hafi upplifað félagslega einangrun og einmanaleika í meira mæli í takt við þær takmarkanir sem settar voru.
„Í sorginni er eðlilegt að upplifa ólíkar og erfiðar tilfinningar. Þar á meðal geta verið tilfinningar á borð við reiði, sektarkennd og einmanaleika. Þessar tilfinningar saman eða einar og sér geta oft orðið til þess að þyngja sorgina og úrvinnslu á henni verulega. Það er hætt við að margir þeir sem misstu ástvin á meðan takmarkanir vegna faraldursins voru sem mestar séu útsettari fyrir því að upplifa slíkar tilfinningar í sorgarferlinu,“ segir Lóa og bætir við að mikilvægt sé að fólk átti sig á það geti leitað stuðnings.
Bendir hún á ráðgjafarþjónustu Krabbameinsfélagsins sem býður þeim sem hafa misst ástvin úr krabbameini upp á stuðningsviðtöl án endurgjalds og aðgang að öllum námskeiðum og föstum tímum sem boðið er upp á. Þá bendir hún á Sorgarmiðstöð, samtök sem sinna fræðslu og ráðgjöf til syrgjenda og bjóða reglulega upp á stuðningshópa.
Pistil Lóu má lesa í heild sinni í Fréttablaðinu í dag.