Lilja segir þetta hópinn sem fer verst úr verð­bólgunni: „Afar brýnt er að lán­veit­endur og stjórn­völd sinni þessum hóp“

„Flest hag­kerfi heims eru að kljást við of háa verð­bólgu um þessar mundir. Megin­or­sakir hennar má rekja til nauð­syn­legra efna­hags­að­gerða vegna Co­vid-19, inn­rásar Rúss­lands í Úkraínu og að ein­hverju leyti hinnar al­þjóð­legu peninga­stefnu frá 2008,“ skrifar Lilja Al­freðs­dóttir menningar- og við­skipta­mála­ráð­herra ígrein í Frétta­blaðinu í gær.

„Orku­verð í Evrópu er í hæstu hæðum og hafa ýmis ríki í álfunni gripið til neyðar­að­gerða til að létta undir með orku­kerfum. Spár hér­lendis gera á­fram ráð fyrir hárri verð­bólgu, þrátt fyrir að hún hafi minnkað ör­lítið í síðasta mánuði er hún mældist 9,7%. Mikil hækkun á hús­næðis­verði hefur drifið verð­bólguna á­fram á­samt einka­neyslu,“ skrifar Lilja.

„Lang­tíma­af­leiðingar hárrar verð­bólgu eru afar slæmar fyrir sam­fé­lög og það er gamall sann­leikur að verð­bólga hittir einkum fyrir þá sem minnst hafa. Ljóst er að hópurinn sem fer verst út úr þessum verð­bólgu­hremmingum eru heimilin sem ný­verið hafa komið inn á hús­næðis­markaðinn og sjá lánin hækka. Afar brýnt er að lán­veit­endur og stjórn­völd sinni þessum hóp.“

„Staða heims­mála er jafn­framt við­kvæm vegna hárrar al­þjóð­legrar verð­bólgu. Hækkandi verð á hveiti og öðru korni átti sinn þátt í falli kommún­ismans í Sovét­ríkjunum 1989. Hag­fræðingurinn Marc Bellemare við Min­nesota-há­skóla sýndi fram á sterk tengsl á milli mat­væla­verðs og ó­friðar í mörgum löndum á árunum 1990 til 2011. Verð­bólga olli t.a.m. stjórnar­skiptum í Brasilíu, Tyrk­landi og Rúss­landi í lok 10. ára­tugarins.“

„Staða Ís­lands er að mörgu leyti góð til að fást við verð­bólgu­ógnina, þar sem auð­lindir okkar eru miklar. Orka í þágu heimilanna er ódýr en hún lýtur ekki sömu reglum verð­lagningar og á megin­landi Evrópu, fiski­mið okkar eru gjöful og ó­endan­legir mögu­leikar eru í land­búnaði á­samt sterkri ferða­þjónustu og vaxandi hug­vits­drifnu hag­kerfi. Ís­lenska hag­kerfið hefur alla mögu­leika á að ná verð­bólgunni niður. Það er kapps­mál enda ógnar hækkandi verð­bólga vel­sæld með beinum og ó­beinum hætti og dregur úr sam­fé­lags­legri sam­stöðu. Því er afar mikil­vægt að greina hvernig á­hrif verð­bólgunnar koma við mis­munandi hópa sam­fé­lagsins og grípa til við­eig­andi að­gerða,“ skrifar Lilja að lokum.