Lækna-Tómas fagnar sam­drætti í raf­rettu­notkun og reykingum: „Senni­lega heims­met“

Tómas Guð­bjarts­son hjarta­skurð­læknir, einnig þekktur sem lækna-Tómas, segir í skoðana­pistli á Vísi að fréttir um sam­drátt á raf­rettu­notkun ung­menna séu veru­lega á­nægju­legar en hann vísar þar til for­síðu­fréttar Frétta­blaðsins þar sem kemur fram að raf­rettu­notkun 10. bekkinga hafi dregist saman um næstum helming.

Sam­kvæmt frétt Frétta­blaðsins er raf­rettu­notkun ung­menna nú að­eins sex prósent, saman­borið við tíu prósent árið 2018 en auk þess hafa reykingar ung­linga og full­orðna minnkað tölu­vert og reykja að­eins sex prósent full­orðna Ís­lendinga dag­lega. Tómas bætir við að það sé senni­lega heims­met.

„Það er ljóst að aukin fræðsla um skað­semi raf­rettna er að skila sér, ekki síst í kjöl­far far­aldurs af bráðum lungna­skaða (ARDS) í Banda­ríkjunum á sl. ári. Einnig spannst þörf um­ræða í kringum ís­lensk til­felli þar sem ungir ein­staklingar fengu rof á lunga eftir raf­rettu­notkun. Senni­lega hafa for­eldrar því brýnt betur fyrir börnum sínum að láta veipið vera, eins og þeir hafa greini­lega gert með sígarettur og á­fengi,“ segir Tómas í pistlinum.

Sjá einnig: Lækna-Tómas furðar sig á því að fólk birti myndir af sér reykjandi til stuðnings Bubba

Þá vísar Tómas einnig til þeirrar „mítu“ að raf­rettur lækki tíðni reykinga og segir að lækkun á tíðni reykinga haldist í hendur við minni notkun raf­rettna. „Veip er vissu­lega skárra en sígarettur og getur hjálpað sumum ein­stak­lingum að hætta reykingum,“ segir Tómas en tekur þó fram að raf­rettur séu ekki alveg sak­lausar.

„Því miður hefur markaðs­setning aðal­lega beinst að börnum og ung­lingum, og fyrir­tækin þannig reynt að tryggja sér biss­ness upp­rennandi nikó­tín­fíkla ævi­langt,“ segir Tómas. „Raf­rettur hafa verið far­aldur hér á landi, ekki síst hjá ung­lingum og mennta­skóla­nemum, og mikil­vægt að ná að snúa þeirri þróun við sem snarast.“

Að lokum kallar Tómas eftir því að strangari reglur verði settar um bragð­efni í raf­rettu­vökva og að sölu­stöðum verði fækkað auk þess sem skýrari reglur verði settar um sölu nikó­tín­púða og munn­tóbaks. „Á Ís­landi höfum við náð frá­bærum árangri í tóbaks­vörnum og ég er sann­færður um að sú að­ferða­fræði sem beitt hefur verið hér­lendis muni vekja at­hygli er­lendis, líkt og góður árangur okkar í Co­vid-19 far­aldrinum.“

„Fækkun reykinga­tengdra sjúk­dóma mun spara ís­lensku heil­brigðis­kerfi tugi milljarða á næstu ára­tugum en enn þyngra vega öll þau manns­líf sem bjargað verður með þessum mark­vissu að­gerðum.“