„Síðan fór hún í vinnuna greyið á mánudeginum og sá í heimabankanum að það var allt farið,“ segir Ágúst Már Garðarsson kokkur.
Ágúst, sem er oftast kallaður Gústi, segir átakanlega sögu sína í viðtali á Lokum.is en um er að ræða átaka Samtaka áhugafólks um spilafíkn, SÁS. Átakið hefur það markmið að varpa ljósi á hversu skaðleg fíkn í spilakassa getur orðið.
Ágúst var ekki gamall þegar hann kynntist spilakössum en það gerðist þegar hann var í ferðalagi með foreldrum sínum. „Við fórum í Botnsskála í Hvalfirði og þar voru tveir kassar; gamli veggkassinn þar sem maður skaut pening í raufar og gömlu kassarnir með rauðu tökkunum. Kassinn með raufunum var það sem náði mér.“
Laumaðist í spilakassa
Spilafíknin varð ekki að alvarlegu vandamáli fyrr en upp úr tvítugu en þá flutti hann til Akureyrar og eyddi miklum tíma í spilakössum á vídjóleigu þar sem vinur hans vann. Þegar hann var kominn með sitt eigið fyrirtæki á Akureyri var hann kominn með nægan pening á milli handanna til að spila.
„Þá fór ég í laumi í spilasali því það er ekkert kúl við þetta. Maður veit að þetta er mjög glatað þó maður sé orðinn ánetjaður. Þarna er verið að safna peningum fyrir gott málefni með því að níðast á veiku fólki,“ segir hann og bætir við: „Þetta síðan ágerðist og ágerðist og þegar fyrirtækið sem ég rak endaði í þroti út af öðrum ástæðum upplifði ég mikið niðurbrot.“
Á aldrinum 25 til 31 árs byrjaði Gústi að flytja á milli bæjarfélaga og segir hann að spilakassarnir hafi orðið hans felustaður. Hann nefnir að ýmis áföll hafi gert spilafíknina verri, til dæmis eignuðust hann og þáverandi sambýliskona hans andvana dóttur árið 2001. Þau fluttu til Noregs þar sem Gústi starfaði á veitingastað í borginni Molde, veitingastað sem hann síðar eignaðist og naut mikilla vinsælda. Engir spilakassar eru í Noregi eins og tíðkast á Íslandi og fann spilafíknin sér annan farveg.
Græddi milljónir á að giska rétt
„Einn dag sat ég og horfði á Evrópumótið í fótbolta og horfði á Grikki spila við einhverja þjóð. Eftir fyrri hálfleik hugsaði ég að þetta gríska lið myndi aldrei fá á sig mark þannig að ég gekk yfir götuna og tippaði á að Grikkir yrðu Evrópumeistarar. Sem svo gerðist og kom öllum í opna skjöldu þannig að ég vann einhverjar milljónir. Þá spilaði ég aggresívt frá morgni til kvölds. Þá hugsaði ég að nú væri kominn meðbyr – þetta væri allt að koma í spilamennskunni,“ segir hann en á þessum tíma höfðu hann og sambýliskona hans eignast son.
Ekki löngu síðar varð veitingastaðurinn gjaldþrota. „Ég var búinn að spila fyrir allan peninginn. Ég átti máttlausa tilraun til sjálfvígs og endaði inn á öryggisgeðdeild rétt fyrir utan bæinn, umkringdur stórhættulegum glæpamönnum og morðingjum. Barnsmóðir mín flúði til Íslands með strákinn okkar á meðan ég dvaldi á geðdeild í tvo mánuði. Eftir það var ég fluttur til Kristianssund á geðdeild og í spilafíklameðferð. Í þeirri meðferð sátu tveir hlutir í mér – annars vegar upptökur úr hitamyndavél sem sýndu heila kókaínfíkils og spilafíkils hlið við hlið sem sýndu að það kviknar á sömu heilastöð þegar að kókíanfíkillinn fær sér kókaín og spilafíkillinn spilar. Þá skildi ég að þetta er efnafræðilegt vandamál – ekki aumingjaskapur. Þetta er sjúkdómur. Þetta er heilabilun. Þetta er ekki út af því að ég er vondur eða heimskur eða latur. Brestirnir halda spilafíkninni gangandi en spilakassarnir valda boðefnavímu sem ég fæ ekki úr neinu öðru.“
Það stóðst ekki neitt
Gústi flutti til Íslands eftir meðferðina í Noregi og var ráðinn yfirkokkur á fínum veitingastað í Reykjavík. Spilafíknin hélt samt áfram að hafa veruleg áhrif á líf hans. „Ég laug að konunni minni, laug að atvinnurekendum. Það stóðst ekki neitt. Lygi eftir lygi eftir lygi og mikill vandi að muna hverju ég var búinn að ljúga og að hverjum,“ segir hann í sögu sinni.
Fjölskyldan fór í stutta ferð til Kaupmannahafnar til að lappa upp á sambandið en síðasta daginn missti Gústi stjórn á sér í spilasal. Kornið sem fyllti mælinn var þegar hann sneri aftur heim til Íslands. Barnsmóðir hans var þá búin að taka öll kort af honum og hélt utan um peningamál. Hún fékk flensu og sendi Gústa út í Bónus með debetkortið. Í stað þess að fara þangað fór Gústi beint í Kringluna, setti soninn í pössun í Ævintýralandi og fór inn á Kringlukrána að spila.
„Ég var í algjörum tryllingi, eins og píranafiskur, og spilaði fyrir öll launin okkar og maxaði VISA kortið. Á klukkutíma og korteri var allt farið. Ég spilaði í þremur kössum í einu og fékk engan vinning,“ segir hann og bætir við að hann hafi hreinlega langað til að deyja.
Síðasta skiptið
„Ég vissi að þetta yrði síðasta skiptið sem ég spilaði og þetta er síðasta skiptið sem ég hef spilað. Ég kom heim, eldaði góðan mat, tók til og var eins og draumur alla helgina. Síðan fór hún í vinnuna greyið á mánudeginum og sá í heimabankanum að það var allt farið. Hún byrjaði að hringja í mig á fullu og senda skilaboð. Ég sat í bílnum í marga klukkutíma og reyndi að gera upp við mig hvort ég ætti að tala við einhvern eða drepa mig. Það endaði á því að ég hitti spilaráðgjafa í Síðumúla og fór í framhaldinu inn á Vog og á minn fyrsta fund hjá GA samtökunum. Ég brotnaði alveg niður. Ég slapp þann 8. október árið 2006 og hef ekki spilað síðan. Mig hefur ekki langað til að spila síðan. Það er búið að bjarga lífi mínu.“
Það þarf varla að taka fram að Gústi telur rangt að reka spilakassa á Íslandi í núverandi mynd.
„Ég er búinn að eyða vikum, klukkutímum, mánuðum í spilakössum og þetta er ekkert nema eymd. Ég er ekki tilbúinn að samþykkja þetta sem fjáröflunarleið. Þetta eru ekki frjáls framlög. Þetta er ekki fjárhættuspil til dægradvalar. Þetta er einfaldlega versta útgáfan af fjárhættuspilum sem til er og því miður fílaði ég hana.“
Hér má kynna sér átakið betur.
