Jón Viðar slátrar Sölumaður deyr: „Þessi sölumaður var dauður áður en sýningin hófst“

„Þessi sölumaður var dauður áður en sýningin hófst og orðinn nákaldur þegar henni lauk,“ segir Jón Viðar Jónsson, einn helsti leikhúsgagnrýnandi þjóðarinnar, á Facebook-síðu sinni.

Jón Viðar skellti sér í Borgarleikhúsið á dögunum og sá verkið Sölumaður deyr, en með helstu hlutverk fara Jóhann Sigurðarson og Sigrún Edda Björnsdóttir. Leikstjórn er í höndum Kristínar Jóhannesdóttur. Óhætt er að segja að Jón Viðar hafi ekki verið parhrifinn af verkinu.

„Leikhúsið sýndist hafa alla burði til að slá upp stórri dramatískri veislu. En því miður brugðust þessar vonir að langmestu leyti. Ástæðan er augljós. Leikstjórn Kristínar Jóhannesdóttur er eitt af þessum leikstjórnarflippum sem því miður koma alltaf upp öðru hvoru í leikhúsunum hér. Kristín fátar í verki Millers með alls kyns "endurbótum" og tiktúrum bæði í sviðsetningu og persónuleikstjórn sem allt virtist meira og minna út í bláinn,“ segir Jón Viðar sem útskýrir í nokkuð ítarlegu máli hvað aflaga fór að hans mati.

Jón Viðar dregur ekki fjöður yfir það að Jóhann og Sigrún Edda séu í hópi fremstu leikara hússins. Þau hefðu þó getað leikið miklu, miklu betur.

„Þau eru bæði gædd miklu mannlegu innsæi, þrautreynd og - sem skiptir mestu hér - búa yfir þeirri tilfinningalegu greind sem er aðal góðra dramatískra leikara. En þau þurfa bæði mikla og styrka leikstjórn og hér hefur ekkert slíkt verið í boði. Hjörtur Jóhann, sem leikur eldri soninn Biff, var eins og stífur spýtukall í sínu hlutverki og hinn sonurinn (dóttir hér) var jafn utangarna í meðförum ungrar leikkonu, Rakelar Ýr Stefánsdóttur. Af hverju var hún annars látin hegða sér eins og mella á karlaveiðum í atriðinu á veitingahúsinu?“

Jón Viðar segir að tveir leikarar hafi skilað sínum hlutverkum sómasamlega, þeir Þorsteinn Bachmann og Aron Már Ólafsson. „Líkast til hefur leikstjórinn bara látið þá í friði og leyft þeim að túlka persónurnar eins og beint lá við; Þorsteinn er auðvitað orðinn einn af okkar traustustu leikurum og Aron Már er með þeim efnilegri af yngstu kynslóðinni.“

Jón Viðar segir dapurt þegar leikstjórar, sem misskilja hlutverk sitt, fá færi á því að „eyðileggja“ jafn góð verk og leik Millers um sölumanninn feiga. „En Kristín hefur gert þetta áður; ég minni á hræðilega uppfærslu á Húsi Bernörðu Alba þar sem karlmaður var látinn leika aðalhlutverkið og rennvota sýningu á Strompleiknum í Þjóðleikhúsinu á sínum tíma. Yfirleitt hefur mér sýnst Kristín ná mun betri leikstjórnartökum á minni sviðum; ég nefni sem dæmi Sumarið 37 fyrir meiren tuttugu árum eða leikinn um Mark Rothko, bæði á litla sviði Borgarleikhússins, hvort tveggja ágætar sýningar. Sölumaðurinn er hins vegar eitt það alversta sem ég hef séð til hennar - og ég hygg að þær séu ekki margar sýningar hennar sem hafa farið framhjá mér í tímans rás.“

Jón Viðar tekur fram að hann hafi séð sýninguna tvisvar, en í fyrra skiptið fór hann á forsýninguna. Segist hann hafa vonað að sýningin hefði skánað, eins og stundum gerist þegar frá líður frumsýningu, en því miður hafi það ekki gerst segir hann og endar færsluna á þeim orðum að sölumaðurinn hafi verið dauður áður en sýningin hófst, og orðinn nákaldur þegar henni lauk.

Dóm Jóns Viðars má lesa í heild sinni í færslu hans hér að neðan: