„Ég stend nú á ákveðnum hugmyndafræðilegum tímamótum,“ segir Jón Gnarr, fyrrverandi borgarstjóri og leikari, í langri færslu á Facebook-síðu sinni.
Þar gerir hann málefni Rússlands og Úkraínu að umtalsefni en Jón var sjálfur alinn upp í nokkuð miklum kommúnisma: Faðir hans var vinstrimaður og hrifinn af Sovétríkjunum og kveðst Jón hafa litið mjög upp til hans.
Pabbi hafði rangt fyrir sér
Jón rifjar svo upp að faðir hans hafi verið lögga í Reykjavík alla sína ævi, harðduglegur, hlýðinn og heiðarlegur. Þrátt fyrir það hafi hann aldrei náð neinum frama innan lögreglunnar nema undir það síðasta þegar hann var gerður að aðstoðaryfirlögregluþjóni. Engum hafi dulist að framaleysi föður hans hafi eingöngu verið vegna hans pólitísku skoðana.
„Það hef ég átt soldið erfitt með að fyrirgefa. En ég skil það betur núna því mér finnst pabbi hafa haft rangt fyrir sér. Ég fyrirgef það,“ segir hann.
Jón rifjar svo upp að ekki hafi allir verið á eitt sáttir við það þegar Ísland gerðist stofnaðili NATO árið 1949.
„Pabba var ekki treyst til að sinna löggæslu störfum og var tekinn eitthvað til hliðar á meðan á þessu stóð. Ég hef aldrei almennilega vitað hvað það var, hvort hann var sendur úr bænum eða hvort hann var læstur inní fangaklefa. Hann ræddi þetta aldrei mikið og ég man ekki hvernig þetta var og óljósar minningar. En hann var auðvitað mikill herstöðvaandstæðingur og mótfallinn inngöngu Íslands í NATÓ,“ segir Jón í færslu sinni og bætir við að faðir hans hafi haft óbeit á Ameríku.
„Þegar ég varð unglingur leitaði ég fanga í svipaðri hugmyndafræði og pabbi. Ég vildi vera kommúnisti og var ma í leshring hjá Félagi byltingarsinnaðra kommúnista. En ég fann mig ekki alveg og það skapaði ákveðna togstreitu hjá mér. Ég komst að því að Stalín, sem hafði verið í svo miklum metum hjá pabba, var af mörgum talinn illmenni á borð við Hitler. Og mér sýndist það nokkuð sanngjarnt mat. En ég er alinn uppí þeirri einföldu sannfæringu að auðvaldið sé kúgarinn og við almenningur réttlausir og kúgaðir þrælar. Mjög beisík kommúnísk lífssýn.“
Ótíndir glæpamenn og manneskjuhatarar
Jón segir að anarkisminn hafi svo komið eins og frelsandi engill í líf hans og stakk hann sér á bólakaf í hann. „Í honum fann ég sjálfstæði frá pabba; við anarkistar vorum vinstrifólk en samt ekki myglugrútar einsog Stalín og hans hyski,“ segir hann og bætir við að hann hafi því í raun ekki verið að svíkja pabba sinn en heldur ekki verið pabbastrákur sem gerði allt eins og hann vildi.
Jón segist svo alla ævi hafa átt í erfiðu sambandi við NATÓ.
„Ég hef látið bandalagið fara í taugarnar á mér. Ég hef líka látið, það sem mér hefur fundist, innihaldslaust Ísland úr Nató-kvak Allaballa, fara í taugarnar á mér. Ég er í hjarta mínu friðarsinni og leiðist hernaðarbrölt. En ég hef lært það að til eru öfl í heimi okkar, þar sem búllí taka sig saman og nýta sér varnarleysi sakleysingja. Ég veit ekki hversu oft ég hef rökrætt við fólk hvernig hefði átt að stöðva Hitler öðruvísi en með ofbeldi. Hvað eigum við að eyða miklum tíma í fundi og spjall með strákunum í ISIS áður en við tökum í hnakkadrambið á þeim?“
Jón segist hafa farið að „derra sig“ í aðdraganda innrásar Rússa í Úkraínu, bæði á Facebook og víðar og með samsæriskenningu um að Ameríka og Nató væru einhvern veginn ábyrg og við þá öll einhvern veginn líka.
„Þetta er bara þvaður. Pútín og Kremlarhyski hans eru bara ótíndir glæpamenn og manneskjuhatarar. Ég hef ákveðið að endurskoða hugmyndir mínar sem margar hverjar hafa verið hluti af taugakerfi mínu frá því að ég var barn. Ég er í dag mjög þákklátur fyrir að hafa fæðst og fengið að vaxa upp í friðsömu Vestrænu lýðræðisríki, sem byggir á hallærislegum en skynsamlegum skandínavískum gildum, þar sem fólk á í virkum samskiptum og viðskiptum við aðrar þjóðir. Ég er þakklátur fyrir það að við eigum stórveldi einsog Ameríku að vinum. Ég dýrka Ameríku eiginlega að öllu leiti, fyrir utan heilbrigðisþjónustuna og landlægan rasismann og ýmislegt fleira.“
Guð blessi NATÓ
Jón segist vera þakklátur fyrir svo ótalmargt sem hann hefur fengið að njóta þaðan.
„Þetta er td skrifað á apple tölvu sem gera fólki einsog mér fært að skrifa. Ég set þetta svo á internetið, sem er besta uppgötvun sem komið hefur til Íslands frá því fyrstu stígvélin komu. Þetta fer á facebook, eða Meta einsog það kapítalíska kjaftæði kýs að kalla sig núna. Dollarinn finnst mér mest töff peningur í heimi,“ segir hann.
Hann endar svo pistilinn á þeim orðum að það hafi verið rétt ákvörðun hjá Íslandi að gerast ein stofnþjóða NATO. Við eigum að sinna því verkefni af þakklæti, metnaði og virðingu.
„Ég vona að ég losni smám saman við allt Natókrump í hjarta mínu. NATO er ekki algott félag en ég held að það geri samt meira gott en slæmt. Ef ekki væri fyrir NATO væri Pútín fyrir löngu búinn að rást inní Úkraínu og innlima hana í sitt þrælaríki. Hann væri líka búinn að ógna og ráðast jafnvel inn í Pólland. Og hann ætti örugglega fleiri vini. Ég er orðinn of gamall og hef of mikið að gera til að ganga með gamalt og þreytandi krump í hjartanu. Þetta er tilraun til að losna við smá. Lengi lifi vestræn samvinna. Guð blessi NATÓ
Fyrirgefðu elsku pabbi minn.“
