Jón Bald­vin hjólar í Þor­stein Páls­son: „Sjálfs­upp­hafinn sýndar­mennska sem engu máli skipti“

Jón Bald­vin Hannibals­son, fyrr­verandi utan­ríkis­ráð­herra, segir þings­á­lyktunar­til­lögur Þor­steins Páls­sonar, fyrr­verandi for­sætis­ráð­herra, um að viður­kenna sjálf­stæði Eystra­salts­ríkjanna ekki hafa verið neitt nema sýndar­mennsku til­burðir.

Þetta kemur fram í frétta­til­kynningu sem Jón sendi á fjöl­miðla í kvöld.

Þor­steinn sagði í kvöld­fréttum Stöðvar 2 í síðustu viku að hann hafi verið fyrstur ís­lenskra stjórn­mála­manna til þess að leggja til að Ís­land viður­kenndi sjálf­stæði Lett­lands, Litáen og Eist­lands.

„Af við­tölum við Þor­stein Páls­son í fjöl­miðlum að undan­förnu má ráða, að hann telji sig ekki njóta sann­mælis sem frum­kvöðull að viður­kenningu Ís­lands á endur­reistu sjálf­stæði Eystra­salts­þjóða. Á­stæðan er sú, að hann hafi sem leið­togi stjórnar­and­stöðunnar flutt þings­á­lyktunar­til­lögu á Al­þingi í tví­gang árið 1990 um að drífa í þessu. Þetta bendir til þess, að hann skilji ekki enn - þrjá­tíu árum síðar – um hvað málið snerist,“ segir í til­kynningu frá Jóni Bald­vini.

Þor­steinn lagði tvisvar fram til­lögur um viður­kenningu sjálf­stæði ríkjanna árið 1990. Til­lögurnar fengu dræm við­brögð meðal annars frá Jóni Bald­vin sem kláraði síðan málið seinna meir.

„Málið snerist EKKI um eitt­hvert kapp­hlaup til að vera fyrstur að senda bréf um viður­kenningu Ís­lands á endur­reistu sjálf­stæði þessara þjóða. Tvær þeirra, Eistar og Lettar, höfðu reyndar ekki lýst yfir sjálf­stæði sínu, þegar Þor­steinn segist hafa haft frum­kvæði að viður­kenningu fyrir Ís­lands hönd,“ skrifar Jón.

Jón segir að aðal­at­riðið sé að viður­kenning Ís­lands ein og sér, án þess að aðrar þjóðir fylgdu í kjöl­farið, hefði ekki orðið Eystra­salts­þjóðum að liði í sjálf­stæðis­bar­áttu þeirra.

„Og það sem verra er, Ís­land hefði orðið að at­hlægi á al­þjóða­vett­vangi fyrir sjálfs­upp­hafna sýndar­mennsku, sem engu máli skipti,“ segir Jón.

„Málið snerist um allt annað:

1. Að tala máli þeirra á al­þjóða­vett­vangi, þar sem þeirra eigin raddir heyrðust ekki.
   
2. Að and­æfa yfir­lýstri stefnu Vestur­veldanna þess efnis að halda Sovét­ríkjunum saman í nafni friðar og stöðug­leika. Það eitt og sér ú­tílokaði stuðning við endur­heimt sjálf­stæði Eystra­salts­þjóða.
   
3. Að boða aðra stefnu, einkum innan NATO, í sam­skiptum við Sovét­ríkin, um aukinn stuðning við lýð­ræðis­öflin í Rúss­landi, undir for­ystu Boris Yeltsin.
   
4. Að taka frum­kvæðið, þegar Gor­bachev var steypt af stóli og stefna Vestur­veldanna hafði beðið skip­brot, að viður­kenningu endur­heimts sjálf­stæðis Eystra­salts­þjóða, í trausti þess, að aðrar þjóðir fylgdu í kjöl­farið,“ segir Jón enn fremur.
   

„Þetta gekk eftir, enda byggt á annarri og raun­særri greiningu á innan­lands­á­standi Sovét­ríkjanna, sem voru þá þegar í til­vistar­kreppu, eins og reynslan sýndi. Þetta „breytti gangi sögunnar“, eins og Egils Lavits, for­seti Eyst­lands sagði í há­tíðar­sal HÍ. Þings­á­lyktunar­til­lögur Þor­steins Páls­sonar á Al­þingi voru bara sýndar­mennsku til­burðir í innan­lands­pólitík og höfðu ekkert að gera með sjálf­stæðis­bar­áttu Eystra­salts­þjóða,“ skrifar Jón að lokum.