„Á árunum fyrir hrun þótti það svo mikil frétt ef einhver var ríkur. Það hefur breyst. Ég held að Íslendingar eigi miklu fleiri milljarðamæringa í dollurum núna en fyrir hrun, þeir eru bara ekkert að flagga því. Þessir aðilar eru bæði á Íslandi og erlendis. Fólki er meira sama núna, þetta er ekki „headline news“ lengur.”
Þetta segir Jón Ásgeir Jóhannesson, einn þekktasti viðskiptamaður Íslandssögunnar, í nýjasta hlaðvarpsþætti Sölva Tryggvasonar. Í þættinum fara þeir Sölvi og Jón Ásgeir um víðan völl og ræða meðal annars um stöðuna í dag miðað við stöðuna fyrir hrun. Hann segir að íslenskt viðskiptalíf sé varanlega breytt eftir hrun, en hins vegar sé síst minna af ríkum Íslendingum í dag, það beri bara minna á þeim.
Jón Ásgeir talar einnig um dómsmálin, en hann hefur verið undir smásjá dómstóla stóran hluta þessarar aldar – fyrst í Baugsmálinu og svo í málum sem komu upp eftir hrun.
„Það er alveg sama hvað þú átt mikið af peningum, á móti ríki ertu alltaf lítill. Lögregla, saksóknarar, aðgangur að símakerfum, tölvukerfum og fleiru, einstaklingurinn getur ekki komist í sömu stöðu. Þess vegna var fáránlegt þegar ríkisvaldið var farið að kvarta undan því að við værum að ráða okkur góða lögmenn,“ segir Jón Ásgeir, sem játar því að hafa verið orðinn „paranoid“ á löngum köflum:
„Að sjálfsögðu, þú ert alltaf var um þig. Ég hef stundum útskýrt það þannig að alveg frá því að þessi dómsmál byrja hafi 25% af heilastarfseminni minni farið í að hugsa um þau og hafa áhyggjur af þeim. Mér líður eins og meirihlutann af þessari öld hafi það verið þannig og stundum hefur talan farið langt yfir 25%. Þú ert að glíma við ójafnan leik. Fyrst eftir að það var ráðist inn í Baug hélt ég að ég gæti útskýrt mál mitt, en síðan fór ég að sjá að það var verið að ástunda leikjafræði sem ég bjóst ekki við. Það var bara stanslaust grafið í næsta og næsta máli og kerfið kunni ekki að stoppa.“
Jón Ásgeir taldi rétt að segja sína hlið mála í bókarformi núna, meira en áratug eftir hrunið:
„Það var farið af stað með bókina, en ég hætti við í huganum nokkuð oft. Það er erfitt að rifja þetta allt upp aftur og ég hugsaði oft hvort það væri ekki bara best að láta þetta vera. Það var mest í byrjuninni á bókaferlinu sem ég var nálægt því að hætta við,“ segir Jón Ásgeir, sem viðurkennir að hann sé stundum bitur:
„Auðvitað er maður bitur. Það fóru dýrmæt ár af lífi mínu til spillis og mikill tími. En svo hugsar maður hvað er hægt að gera til að breyta því sem er búið og gert. En það er fáránlegt að það megi halda fólki og fyrirtækjum í málaferlum í áratug. Það er alltaf sagt að þessi mál séu svo flókin, en með þeirri tækni sem til er í dag eru allar bankafærslur í heiminum meira og minna rafrænar og það er tiltölulega auðvelt að rekja þær og finna veilur í bókhaldi. En ef þú ert í veiðiferð og ætlar bara að finna eitthvað þá getur þú dúllað þér við það í mörg ár. Í okkar tilfelli var bara veiðiferð í gangi. Það er alveg jafn mikil refsing að sitja undir því að vera í rannsókn af þessu tagi eins og að taka út refsingu. Það byrjuðu og enduðu nánast allar fréttir um okkar mál á því að við ættum yfir höfði okkur sex ára fangelsi. Það heftir þig rosalega mikið að hafa það hangandi yfir þér í allan þennan tíma.“
Báðir foreldrar Jóns Ásgeirs féllu frá á árunum eftir hrun og Jón er ekki í nokkrum vafa um að álagið í kringum málaferlin hafi haft þar áhrif:
„Það er klárt að álagið í kringum dómsmálin eftir hrun höfðu áhrif á andlát foreldra minna. Fyrir pabba að missa Bónus var mjög erfitt og tók á. Þetta voru svo skrýtnir tímar að maður náði ekki að vinna úr þessu. Þessi ár var maður að troða marvaðann frá degi til dags. Í dómsmálum, einkamálum og fleiru og þetta voru mjög skrýtin ár,“ segir Jón meðal annars.
Þáttinn í heild má sjá hér að neðan:
