Jón Ármann: Lík óþekkta mannsins var brennt - Er þetta lykillinn að ráðgátunni?

„Verið er að kanna fyrrnefndar möppur frá Selfosslögreglunni í Þjóðskjalasafninu ef þar skyldi leynast lykillinn að gátunni,“ segir Jón Ármann Steinsson í pistli sem birtist á vef Vísis í morgun.

Jón Ármann skrifaði mjög svo áhugaverðan pistil sem einnig birtist á Vísi þann 23. febrúar síðastliðinn, en þar sagði hann frá því að á vormánuðum 1980 hafi skipverjar um borð í Hásteini ÁR-8, sem voru á humarveiðum suðaustur af Vestmannaeyjum, fengið lík í trollið. Hringbraut fjallaði um málið.

Engin tilraun var gerð til að bera kennsl á líkið og sagði Jón Ármann að lögregla hafi talið að um erlendan sjómann væri að ræða. Jón velti fleiri möguleikum fyrir sér, til dæmis hvort umrætt lík hefði verið líkið af Geirfinni. Svo fór að jarðneskum leifum þessa óþekkta manns var komið fyrir í kirkjugarðinum á Stokkseyri.

Í nýjum pistli sínum varpar Jón Ármann ljósi á það sem hefur gerst eftir að hann birti pistilinn fyrir um hálfum mánuði. Hann viðurkennir að kenningin um Geirfinn sé langsótt og því skautar hann framhjá þeim möguleika í nýja pistlinum.

„Fyrir austan fjall var lögreglan ekki óvön að taka á móti líkamspörtum úr sjó. Þegar Hásteinn kom til hafnar á Stokkseyri þennan maídag beið Selfosslögreglan á kæjanum og beinin voru tekin í hús. Eitt vakti sérstaka athygli lögreglunnar og það atriði virtist ráða úrslitum um framhaldið. Líkið var með svart leðurbelti skreytt sleginni silfurmynt og stjörnum, og með hringlaga sylgju sem var eftirlíking af einhverskonar hurðalömum. Lögreglan dró þá ályktun að hér væri sennilega um útlending að ræða enda myndi enginn Íslendingur klæða sig svona. Þeirra orð, ekki mín,“ segir hann í pistlinum.

Hann segir að rannsókn málsins hafi þar með verið komin með ásættanlega niðurstöðu. Skrifuð var skýrsla, gefið út dánarvottorð, skýrslan og dánarvottorð sett í möppu og mappan upp í hillu.

„Næsta mál, takk. Vel á minnst, næsta mál. Nokkrum vikum fyrir líkfundinn, á sumardaginn fyrsta 1980, hafði vélbáturinn Jökultindur farist í blíðskaparveðri við Vestmannaeyjar og með honum þrír menn. Það var talið að skipverjar hefðu fest trollið í hraunbotni og ekki getað kúplað spilinu lausu í tæka tíð sem hafi dregið bátinn niður. Lík skipstjórans fannst nokkrum dögum síðar en hinna tveggja var saknað og er enn. Þetta voru tvítugir strákar og það skrítna er að ég þekkti þá báða.“

Jón Ármann segir að Lögreglan í Vestmannaeyjum hafi verið með skipsskaðann á sinni könnu en lögreglan á Selfossi með líkfundinn.

„Gat verið að þessi tvö embætti hafi ekki borið saman bækur sínar hvort þessir tveir atburðir væru tengdir? Það skildu einungis 3 vikur á milli atburðanna og örfáar sjómílur. Það er einnig undarlegt að hvergi kom nein frétt um líkfundinn, hvorki í blöðum né á ljósvakamiðlum. Mögulega hefði almenningur þá bent lögreglunni á að þarna gætu verið einhver tengsl í milli.“

Jón Ármann segir svo að í október 1980, fimm mánuðum eftir líkfundinn, hafi lögreglustjórinn á Selfossi bankað upp á hjá sóknarprestinum á Stokkseyri.

„Lögreglustjóri hélt á krukku merktri Líkbrennslu Fossvogskirkjugarðs og réttir presti: „Þetta er útlendingurinn sem Hásteinn fékk í trollið í vor. Viltu vera svo vænn að koma honum fyrir í garðinum við tækifæri.“ Presturinn tekur við krukkunni, lögreglustjóri kveður og fer.

Hann rifjar svo upp að í nóvember 1980 hafi tveir tíu ára strákpollar setið á kirkjugarðsvegg og horft á prestinn lesa ritningavers yfir leirkrukku syðst í garðinum. Hann segir að þessi óvenjulega athöfn hafi verið pollunum ógleymanleg – þeir vissu ekki hvað eða hvern var verið að jarða, bara einhverja krukku.

„Nokkru síðar kom lögreglustjórinn aftur til prestsins, í þetta sinn með fótlegg. „Viltu vera svo vænn að jarða‘ann þennan þegar færi gefst.“ Prestur lagði fótlegginn niður meðfram kistu þá um vorið en ég hef ekki fundið áhorfendur að þeirri jarðarför. Þá fylgdi ekki sögunni hvort þetta hafi verið fótleggur sem hafði gleymst í fyrrnefndri líkbrennslu eða nýtt mál. Þessi samskipti lögreglustjóra og prests kunna að hljóma undarlega en á þessum árum var þetta bara svona.“

Jón Ármann segir að óþekkti sjómaðurinn hvíli enn í kirkjugarðinum á Stokkseyri. Fann hann gröfina eftir leiðbeiningum annars strákpollans sem í dag er fimmtugur sjómaður.

Jón Ármann endar grein sína á þessum orðum:

„DNA rannsókn verður aldrei gerð úr þessu af líkið var brennt. Verið er að kanna fyrrnefndar möppur frá Selfosslögreglunni í Þjóðskjalasafninu ef þar skyldi leynast lykillinn að gátunni. Þegar frekari upplýsingar liggja fyrir mun ég birta þær hér og ljósmynd af beltinu ef leyfi fæst. Vonandi verður þannig hægt að ljúka þessari sögu með góðum endi...“