Íris Róberts segir ekki alla hafa jafna að­gang að heil­brigðis­þjónustu: „Sjúkraflugið getur ekki sinnt öllu landinu“

„Undan­farið hefur mikið verið fjallað um stöðu heil­brigðis­þjónustu á Ís­landi. Jafnt að­gengi allra lands­manna að heil­brigðis­þjónustu á að vera grund­vallar­at­riði í sam­fé­lags­upp­byggingunni. Sú er hins vegar ekki raunin fyrir fólk á lands­byggðinni í dag. For­maður Lækna­fé­lags Ís­lands hefur verið að taka út stöðuna á lands­byggðinni hvað varðar lækna­mönnun,“ skrifar Íris Róberts­dóttir, bæjar­stjóri í Vest­manna­eyjum á Vísi.

„Frétta­blaðið fylgdi því máli vel eftir og var m.a. við­tal við Davíð Egils­son, yfir­lækni heilsu­gæslu HSU í Vest­manna­eyjum, sem segir að á­standið í Eyjum sé ó­á­sættan­legt. Lækna­mönnunin geti verið allt niður í 50-75% af þörfinni og þetta sé ekki eins­dæmi á lands­byggðinni. Það er aug­ljóst að það á­stand mun ekki geta gengið mikið lengur,“ skrifar Íris enn fremur.

Íris segir að mikil­vægasta verk­efnið næstu mis­setin er mönnun heilsu­gæslunnar til að hægt sé að tryggja grunn­þjónustu á lands­byggðinni.

„Það er þörf á sam­eigin­legu á­taki og nauð­syn­legt að full­trúar lands­byggðarinnar komi saman að borðinu gagn­vart ríkinu svo hægt sé að þoka málum á­fram af ein­hverjum krafti. Það verður að búa þannig um hnútana að hægt sé að manna stöður heil­brigðis­starfs­fólks þannig að þau geti veitt þá grunn­heil­brigðis­þjónustu sem þeim er ætlað að veita. Til þess að það raun­gerist þarf breytingu á því um­hverfi sem er í dag.“

„Í þings­á­lyktunar­til­lögu um stefnu­mótandi byggða­á­ætlun fyrir árin 2022-2036 sem sam­þykkt var á al­þingi 15. júní sl. eru sett fram fram­tíðar­sýn og megin­mark­mið og lykil­við­fangs­efni skil­greind.

„Ís­land verði í fremstu röð með trausta og örugga inn­viði, öflug sveitar­fé­lög, verð­mæta­sköpun og fram­sækna þjónustu. Tækni tengi byggðir landsins og Ís­land við um­heiminn í jafn­vægi við um­hverfið.

Megin­mark­mið eru tvenns konar: Inn­viðir mæti þörfum sam­fé­lagsins og að byggðir og sveitar­fé­lög um land allt verði sjálf­bær.“

„Sam­kvæmt lögum um byggða­á­ætlun og sóknar­á­ætlanir er mark­mið stjórn­valda í byggða­málum að jafna að­gengi að þjónustu, jafna tæki­færi til at­vinnu og stuðla að sjálf­bærri þróun byggða um land allt. Þessi metnaðar­fulla til­laga styður við þessi mark­mið og er með 43 að­gerðum til að mæta megin­mark­miðumun. Mikil­vægt er að for­gangs­raða þessum þörfu að­gerðum því ekki verður allt gert í einu. Rík á­hersla þarf að vera á mark­miðin sem falla undir lið A, Jafna að­gengi að þjónustu, með á­herslu á heil­brigðis­þjónustu. Eitt af mark­miðunum lýtur að við­bragði neyðar­þjónustu og auknu öryggi um land allt. Eitt­hvað sem ætti að vera nú þegar í lagi,“ skrifar Íris.

Hún segir að sjúkra­flugið getur ekki sinnt öllu landinu.

„Fyrir liggur að oft þarf að flytja sjúk­linga í sér­hæfðari þjónustu á Land­spítala en unnt er að veita í heima­byggð. Það kallar á að skil­greina þarf á­sættan­legan við­bragðs­tíma og þjónustu­stig utan­spítala­þjónustu. Til­gangurinn er að auka öryggi íbúa á lands­byggðinni með því að styrkja og breyta fyrir­komu­lagi sjúkra­flugs, m.a. með til­komu sér­hæfðrar sjúkra­þyrlu. Við­bragðs­tíminn skiptir öllu máli og það ætti að vera öllum ljóst að fyrir­komu­lagið eins og það er í dag er ekki að þjónusta allt landið sem skyldi. Sér­hæfð sjúkra­þyrla á Suður­landi er verk­efni sem er til­búið og myndi stór­bæta á­standið í Vest­manna­eyjum og á Suður­landi öllu hvað varðar sjúkra­flutninga og neyðar­þjónustu, en það er ó­fjár­magnað. Það þarf að gera breytingar til að tryggja að allir lands­menn geti notið þjónustu Land­spítalans með sam­bæri­legum hætti.“

„Ráð­herra hefur nú skipað sam­ráðs­hóp til að fara yfir sjúkra­flutninga­þættina en til við­bótar er mikil vinna eftir varðandi jöfnun á að­gengi að grunn­heil­brigðis­þjónustu. Sam­ráðs­hópurinn, sem ég sit í, hefur haldið einn fund og bind ég vonir við að út úr þessari vinnu komi lausna­miðaðar til­lögur sem munu bæta stöðuna.

Ég skynja að það er vilji hjá ráð­herra til bóta en það þarf að­gerðir. Það þarf kannski „upp­skurð“ á heil­brigðis­kerfinu okkar og þá er allt undir.“

„Þetta er sam­eigin­legt verk­efni okkar allra. Það er margt gott í heil­brigðis­kerfinu okkar en það eru líka hlutir sem þarf að laga og jafn­vel stór­bæta. Það þarf að vera í lagi að ræða um alla þætti og það er mikil­vægt að hlustað sé á alla aðila, fag­fólk og líka not­endur þjónustunnar. Og við þurfum væntan­lega ekki að finna upp hjólið í þessum efnum. Trú­lega eru til kerfi eða fyrir­komu­lag í ná­granna­löndunum sem við getum nýtt okkur að ein­hverju leyti.

Lærum af öðrum, byggjum upp og tryggjum jafnt að­gengi fyrir alla!“ skrifar Íris að lokum.