Ingileif Jónsdóttir, prófessor í ónæmisfræði við læknadeild Háskóla Íslands og deildarstjóri smit- og bólgusjúkdóma hjá Íslenskri erfðagreiningu, gefur lítið fyrir þær hugmyndir sem Jón Ívar Einarsson, prófessor við Harvard-háskóla, lýsti á mánudag.
Jón Ívar stakk upp á því í grein í Morgunblaðinu að stjórnvöld lengdu bilið á milli bólusetninga þannig að hægt væri að flýta fyrir bólusetningu meginþorra landsmanna. Með því væri hægt að ljúka fyrri bólusetningu mun fyrr en ella með þeim afleiðingum að hægt væri að minnka hömlur innanlands.
Ingileif telur sjálf ekki siðferðislega réttlætanlegt að breyta fyrirkomulagi bólusetninga. Þó megi vel skoða það ef fyrir liggja niðurstöður um að annað fyrirkomulag sé jafngott eða betra. Þetta segir Ingileif í aðsendri grein í Morgunblaðinu í dag.
„Covid-19-tilfellum hefur fækkað og dánartíðni af völdum Covid-19 hefur lækkað í þeim löndum þar sem stór hluti þjóðar hefur verið bólusettur, eins og í Ísrael, Sameinuðu arabísku furstadæmunum og Bandaríkjunum. Sá árangur hefur náðst með því að gefa bóluefnin á sama hátt og gert var í klínískum prófunum, og þannig eru bóluefnin líka gefin hér á landi,“ segir hún í grein sinni.
Ingileif bendir á að engar vísindalegar niðurstöður styðji þær tillögur Jóns Ívars að gefa öllum einn skammt af einhverju bóluefni fljótt og síðan „minnka hratt hömlur innanlands og gefa tóninn fyrir gott ferðamannasumar“, eins og Jón Ívar lýsti. Annar skammtur yrði svo gefinn þremur mánuðum síðar. Ingileif bendir á að þetta eigi þó við um eitt bóluefnanna, bóluefnið frá AstraZeneca, en hérlendis sé gert ráð fyrir að þeir sem fá það bóluefni, 65 ára og yngri, fái skammtana með þriggja mánaða millibili.
Sjálf kveðst Ingileif treysta stjórnvöldum til að byggja ákvarðanir um bólusetningar á niðurstöðum vísindarannsókna. Hún gerir nokkrar athugasemdir við málflutning Jóns Ívars og segir að í fyrsta lagi sé ekki endilega samhengi milli þess að gefa fleirum fyrsta skammt af bóluefni og þess að losa um hömlur og taka við ferðamönnum eins og hann heldur fram.
„Enn vantar niðurstöður rannsókna um hvort og að hve miklu leyti bóluefnin dragi úr smiti milli manna, þótt óbeinar vísbendingar hafi komið fram um að fyrir sum bóluefnin dugi að gefa einn skammt. Það er stór ákvörðun að draga úr hömlum og opna landið fyrir ferðamannastraumi; ákvörðun sem þarf að byggja á fjölþættum upplýsingum og niðurstöðum rannsókna en ekki bara óskhyggju.“
Ingileif nefnir fleiri atriði máli sínu til stuðnings en segir að við verðum að byggja bólusetningu þjóðarinnar á niðurstöðum vísindarannsókna sem hafa sýnt fram á öryggi bóluefnanna og vernd gegn COVID-19.
„Það eru engar vísindalegar niðurstöður sem sýna að það að gefa bara einn skammt eða lengja tímann milli bólusetninga með mRNA-bóluefnunum tveimur veiti jafngóða vernd gegn Covid-19-sjúkdómi og ef þrjár til fjórar vikur eru milli skammta, og ekki hefur verið sýnt að slíkt fyrirkomulag dragi úr smiti milli einstaklinga. Án slíkra niðurstaðna eru engar forsendur fyrir að gefa bara einn bóluefnaskammt og breyta síðan sóttvarnaaðgerðum í landinu eða opna landið fyrir ferðamannastraumi eins og Jón Ívar leggur til. Það væri ekki djörfung, heldur illa ígrunduð ákvörðun byggð á óskhyggju.“
