Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir, ritstjóri Stundarinnar og kærasta Jóns Trausta Reynissonar, einnig ritstjóra Stundarinnar, opnaði sig um kynferðislega áreitni í formi óumbeðinna typpamynda í pistli á Facebook í dag.
Hún segir konur ekki fá tækifæri til þess að setja mörk – það sé einfaldlega vaðið yfir þær, jafnvel í öruggu umhverfi.
Ingibjörg vakaði upp um daginn með óumbeðna typpamynd í skilaboðum:
„Það að vakna upp að morgni, í rúminu heima þar sem ég upplifi öryggi og hvíld, teygja mig í símann, sjá að ég hef fengið skilaboð, opna þau og við blasir typpamynd er ömurleg reynsla, sem fyllir mig skömm, viðbjóði og þessari óþægilegu tilfinningu um að ég sé ekki mikils virði í huga manna sem gera svona, ekkert nema viðtakandi fyrir þeirra hvatir, þeirra útrás til að sýna sig og sýna vald sitt,“ segir Ingibjörg.
„Bæði ógeðslegt og ógeðslega óþægilegt“
Hún segir að tilgangur þessara óumbeðnu typpamynda sé ekki sá að ganga í augun á henni, heldur einfaldlega vegna þess að karlmennirnir fá kynferðislegt „kikk“ út úr því: „Það er ekki langt síðan ég lenti í því að fá svona mynd, kannski nokkrar vikur síðan, og mér fannst það bæði ógeðslegt og ógeðslega óþægilegt,“ hélt hún áfram.
Hún þurfti að taka sér smá stund til þess að jafna sig: „Nú er ég ekki að bera það saman við kynferðisofbeldi en þetta spilar engu að síður inn á sömu tilfinningu fyrir virði. Ég geri líka þann fyrirvara að kannski upplifa konur þetta með mjög misjöfnum hætti, en mér allavega brá, lokaði símanum, lagði hann frá mér og lá þögul uppi í rúmi á meðan ég var að jafna mig. Fór síðan fram í morgunmat án þess að hafa orð á þessu því ég vildi hvorki hugsa um þetta né tala um það,“ segir Ingibjörg.
Þá hefur hún fengið ótal önnur ósiðleg skilaboð: „Velti samt fyrir mér hvort og þá hvernig ég ætti að bregðast við, hvort ég ætti að svara eins og ég hef stundum gert. Fengið skilaboð frá ókunnugum manni um miðja nótt, eins og: Viltu ríða? Og spurt hvort viðkomandi þyki virkilega viðeigandi að senda mér svona skilaboð. Þeir bregðast yfirleitt við því með því að blokka mig því þeir eru ekki til í samtal um virðingu og mörk. Stundum blokka ég þá sjálf í stað þess að svara,“ segir Ingibjörg.
Ekki allar konur jafn heppnar
Hún telur sig heppna því hún veit ekki hverjir mennirnir er. Aðrar konur séu ekki í sömu stöðu. Þær þurfi jafnvel að hitta mennina í vinnunni, hvern einasta dag: „Sem betur fer var þetta ókunnugur maður sem ég þarf ekki að mæta neins staðar, ég veit ekki einu sinni hver hann er eða hvernig hann lítur út, það hefði verið svo miklu verra ef ég hefði þurft að hitta hann í vinnunni eins og sumar hafa þurft að gera.“
Hún vildi óska að þetta hefði ekki áhrif á hana. Engu að síður gerir það það: „Ef einhver les þetta og finnst þessi lýsing mín á viðbrögðum full dramatísk fyrir ekki alvarlegra tilfelli heldur en þetta þá skil ég það vel, því það er líka það sem ég hugsaði sjálf og er hluti af skömminni. Mér finnst að þetta eigi ekki að hafa áhrif á mig, en það hefur það nú samt,“ segir Ingibjörg.
Hún segist ekki geta ímyndað sér hvernig er að vera ung stelpa og fá slíkar myndir sendar: „Og ég sem er orðin fullorðin kona með mikla þekkingu og reynslu, veit vel fyrir hvað ég stend og hvers virði ég er, get ekki ímyndað mér hvernig það er að vera ennþá unglingsstelpa sem fær kannski svona mynd frá frægum fullorðnum manni, sem er hampað fyrir hæfileika sína.“
Ingibjörg segir líklegast að ungu stelpurnar reyni að hrista myndirnar af sér og hlæja, líkt og hún hafi sjálf gert og láta eins og það það hafi ekki áhrif á þær: „Líklega mun samt sitja eftir einhver ómeðvituð tilfinning eða skilaboð um að fyrir sumum séu þær ekki meira virði en þetta. Að þær nái ekki að halda skýrari mörkum en svo að þú getir átt von á svona sendingum hvar sem er og hvenær sem er. Stundum er einhver aðdragandi að því, en svo langt frá því alltaf. Stundum færðu aldrei tækifæri til að setja mörk, það er bara vaðið yfir þig. Jafnvel þar sem þú hvílir í þínu öryggi uppi í rúmi heima,“ segir Ingibjörg.
„Þetta er komið gott“
Ingibjörg heldur áfram: „Á einhverjum tímapunkti í lífinu munu þær jafnvel þurfa að leggja í vinnu við að endurheimta og skilgreina virði sitt á eigin forsendum, ef það er ítrekað verið að vanvirða og vaða yfir þær. Á meðan halda þeir áfram án þess að þessar sendingar trufli líf þeirra neitt sérstaklega, nema þær séu nógu hugrakkar til að segja frá. Og þá er hætt við viðbrögðum þar sem þær eru fordæmdar, drusluskammaðar og gerðar ábyrgar fyrir aðstæðunum,“ segir Ingibjörg.
Hún segir konur ekki láta bjóða sér hvað sem er: „Í verstu tilfellum verður því haldið fram að nú hafi líf þessara manna verið eyðilagt. Þannig var konum kennt að þegja og sætta sig frekar við svona framgöngu gagnvart þeim og þau óþægindi sem því fylgir heldur en að reyna að rísa upp gegn því. En nú eru tímarnir að breytast og konur vilja ekki láta bjóða sér lítilsvirðandi framkomu lengur. Þetta er orðið gott,“ segir Ingibjörg.
