„Þú sérð ekki flennistórt skilti á mislægum gatnamótum um hvað framkvæmdin kostaði og foreldrar leikskólabarna fá ekki reikning með sundurliðun yfir hvað sú margvíslega þjónusta sem börn fá innan veggja leikskólans kostar. Sem betur fer ekki!“
Þetta segir Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir, starfsmaður Landssamtakanna Þroskaþjálpar, í pistli sem birtist á vef Vísis í morgun. Inga segir í pistlinum að flest fatlað fólk þekki þá vondu tilfinningu að um það sé rætt eins og byrði á samfélaginu.
Sérfræðingur í ýmsum kostnaði
„Ég hef verið í hjólastól síðan ég fæddist, og er þar af leiðandi sérfræðingur í kostnaði hinna ýmsu ríkisstofnana við að „reka mig“ eins og fleygt hefur verið fram í umræðunni um stöðu fjárhagsstöðu sveitarfélaga. Ég veit hvað hjálpartækin mín kosta, ég man gróflega hvað hjálpartæki sem mér hefur verið úthlutað síðasta áratug kosta. Ég veit hvað það kostar að veita mér aðstoð á mánuði. Ég veit hvað aðgengislagfæringar sem hafa verið gerðar „vegna mín“ hér og þar kosta. Okkur er nefnilega tíðrætt um hvað fatlað fólk sé dýrt í rekstri og hið opinbera hefur af einhverjum ástæðum haft þá stefnu að fatlað fólk og aðrir viti nákvæmlega hvað það kostar ríkissjóð og sveitarfélög að veita fötluðu fólki þá þjónustu sem það á rétt á samkvæmt lögum.“
Engin skylda að reka sundlaugar eða gervigrasvelli
Inga bendir réttilega á að allir þiggi margs konar þjónustu eða stuðning frá ríki og sveitarfélögum en sjaldnast sé okkur sagt við við kostum. Engin skilti séu til dæmis á mislægum gatnamótum um kostnað við framkvæmdina .
„Hugmyndir velferðarsamfélagsins byggja á því að við leggjum öll til sameiginlegra sjóða og þiggjum eftir þörfum til að allir geti átt þess kost að njóta mannsæmandi lífs. Það hefur tryggt velsæld fjölskyldna, eldri borgara, fatlaðs fólks, barna og okkar allra.“
Inga nefnir svo að þjónusta við fatlað fólks sé lögbundin skylda. Sveitarfélög hafi enga lagalega skyldu til að reka lystigarða, sundlaugar eða gervigrasvelli og beri ekki einu sinni skylda til að reka leikskóla eða tónlistarskóla.
„En þeim ber skylda til þess að þjónusta fatlað fólk, samkvæmt íslenskum lögum og mannréttindasamningum sem þau hafa undirgengist. Okkur gæti fundist fyrrgreind þjónusta lífsnauðsynleg fyrir blómlegt bæjarlíf og sem betur fer sjá flest sveitarfélög hag sinn í því að bjóða upp á fjölbreytta þjónustu.“
Hver manneskja er dýrmæt
Inga segir að það séu líka margvíslegar ástæður fyrir því að veita fötluðu fólki og aðstandendum þeirra góða þjónustu, þó svo að það því miður tryggi stjórnmálamönnum kannski ekki mörg atkvæði.
„Fjölbreytileiki í samfélaginu er t.a.m, styrkleiki og hver manneskja dýrmæt. Fatlað fólk er verðmætt afl á vinnumarkaði með sína menntun, reynslu og þekkingu. Fjölskyldur fatlaðra barna og ungmenna geta unnið úti ef það fær þjónustu. Góð þjónusta dregur einnig úr þörf fyrir inngrip heilbrigðiskerfisins fyrir bæði fatlað fólk sjálft og aðstandendur þess. Fatlað fólk fer ekki neitt og stuðningsþarfir þess ekki heldur þrátt fyrir að skorið sé niður í þjónustu við það,“ segir Inga sem bætir við að það sé uggvænlegt að heyra sveitarfélög tala um þjónustu við fatlað fólk eins og um valkvæða þjónustu sé að ræða.
Hún nefnir svo að lokum að á krepputímum sé freistandi að draga fram kostnað við velferðarþjónustu og mannréttindaskuldbindingar. Aldrei sé eins brýnt og þá að verja velferð íbúa og forgangsraða verkefnum í samræmi við lagaleg réttindi og skyldur ríkis og sveitarfélaga.
„Þau réttindi sem hafa verið viðurkennd sem mannréttindi eiga þá að vera í algjörum forgangi. Það er ekki bara siðferðilega rétt heldur óumdeilanleg lagaleg skylda, og forsenda þess að ríki geti staðið við skuldbindingar sínar um að tryggja öllum íbúum mannréttindi og jöfn tækifæri. Og síðast en ekki síst, það er þegar öllu er á botninn hvolft hagsmunir okkar allra!“
