Ólafur Ragnar Grímsson, fyrrverandi forseti Íslands, ræddi við Egil Helgason um stríðið í Úkraínu og um málefni Rússlands í Silfrinu í gær. Sagði hann þar að innrás Rússa hefði á vissan hátt komið sér á óvart.
Rússland segir Ólafur að hafi aldrei kynnst lýðræði, mannréttindum eða frjálsum markaði og að ekki hafi verið hægt að ætlast til þess að landið tæki strax upp slíka siði eftir fall Sovétríkjanna.
Slíkt kæmi til með að taka allt að fimmtíu ár og að helsta áhersluefni Vesturlanda þangað til væri að leyfa Rússum að glíma við sín innanlandsvandamál án þess að skemma aðrar þjóðir. Ekki væri hægt að ætlast til þess að Rússland yrði á augabragði eins og „stór Svíþjóð.“
„Ég hitti Pútín fyrst fyrir tuttugu árum síðan í opinberri heimsókn,“ sagði Ólafur um kynni sín við forseta Rússlands. „Hann hefur á öllum þessum fundum verið tiltölulega hógvær og skynsamur, hlustað á öll rök, aldrei reynt að ýta mér eða Íslandi í neina óþægilega stöðu.“
„Meira að segja á fyrstu árunum fannst mér margt sem hann sagði merkilegt. Á þessum fyrstu fundum sagði hann mér að hann hefði varað Bandaríkin við íslamistum og að þeir myndu gera árás á Bandaríkin en að enginn hefði verið að hlusta á hann. Ég var líka með honum í opinberum samkvæmum. Hann kom mér ekki fyrir sjónir sem einhver kolruglaður fantur,“ sagði Ólafur.
Rithöfundurinn Illugi Jökulsson var ekki par sáttur og segir á Facebook:
„Það var beinlínis ömurlegt að horfa og hlusta á hve Ólafur Ragnar Grímsson varð hróðugur á svip þegar hann lýsti því glaðhlakkalega að Rússar væru að gera samninga um olíu og gas við ýmis ríki og efnahagsþvinganir gagnvart þeim mundu því kannski ekki koma að miklu gagni.“
Birtir hann svo mynd af svipnum á Ólafi.
Hann bætti svo við:
„Því miður er fyrrverandi forseti lýðveldisins Íslands blindur aðdáandi Pútins einræðisherra Rússlands og vill að íslensk utanríkisstefna snúist um að eltast við duttlunga hans og reyna eftir fremsta megni að uppfylla allar hans óskir. (Hann orðaði það ekki nákvæmlega svona, en þetta var inntakið.),“ sagði hann og birti mynd af Volodimír Selenskij , forseta Úkraínu: „Ég er hrifnari af þessum manni hér, sem er ekki einræðisherra, ekki þjófur, ekki morðingi, ekki kúgari, ekki landvinningamaður, ekki árásarseggur og hefur ekki varpað sprengjum á barnaspítala. Og vitiði — mér er svo hjartanlega sama hvað Henry Kissinger hefur um þennan mann að segja! Þetta er minn maður.“
Guðmundur Andri Thorsson, fyrrverandi þingmaður Samfylkingarinnar tók í svipaðan streng:
„Ólafur Ragnar Grímsson kom fram í Silfrinu áðan sem talsmaður Pútíns, og talaði um innrás Rússa eins og nokkurs konar hryllilegar - en óhjákvæmlegar - náttúruhamfarir. Ólafur hefur alveg síðan í Alþýðubandalaginu talað eins og lönd vestur-Evrópu séu ekki vinir og bandamenn Íslendinga heldur þvert á móti óvinir, og viljað að við litum annað eftir stuðningi,“ sagði hann.
„Um hríð talaði hann eins og Ísland ætti að ganga í Asíu, og oft hefur hann gegnum tíðina mært Pútín. Hann leggur að jöfnu ákvarðanir fullvalda ríkja eins og Eystrasaltslandanna og Póllands um inngöngu í Nató og svo aftur innrás Rússa í fullvalda ríki. Hann talar nánast eins og þessi innrás Rússa sé viðbrögð við einhverjum ögrunum Nató. Hann talar eins og svona innrás herveldis í fullvalda ríki sé bara eitthvað sem sé gert – jafnvel í nauðvörn. Þannig reynir hann að drepa á dreif raunverulegri sök á þessum atburðum. Hann vísar í höfunda kalda stríðsins með velþóknun, þar á meðal Kissinger sem vissi ekkert fyrirlitlegra en smáþjóðir með meiningar um tilverurétt – til dæmis Íslendinga, og stóð fyrir andstyggilegustu loftárásum síðustu aldar frá lokum heimsstyrjaldarinnar.“
Illugi var svo spurður hvort það væri ekki skynsamt að Úkraína gæfist upp til að forða heimsstyrjöld, þá sagði hann:
„Ég tel rétt að byrja á því að gefa Þjóðverjum eftir Súdetahéruðin, enda mun síðan ríkja friður um okkar daga.“
