„Hvaða „alla“ þú ert að tala um veit ég ekki því þessi um­ræða átti sér ekki stað“

Helga Vala Helga­dóttir, þing­kona Sam­fylkingarinnar og for­maður Vel­ferðar­nefndar Al­þingis skammar Kára Stefáns­son, for­stjóra Ís­lenskrar erfða­greiningar fyrir að tala niður dóm­stóla og segir hann fara rangt með um sótt­varnar­lög. Þetta kemur fram í opnu bréfi Helgu Völu til Kára sem birtist á Vísi í morgun.

Þar segist Helga Vala hafa viljað senda Kára línu eftir við­tal við hann í Kast­ljósi í gær. Þar sagði Kári meðal annars að ekki mætti draga annan lær­dóm af úr­skurði héraðs­dóms um reglu­gerð heil­brigðis­ráð­herra en að dómurum héraðs­dóms gætu orðið á mis­tök.

Helga Vala segir hins­vegar að niður­staðan hefði aldrei getað orðið önnur. „Ég er í þeirri stöðu að vera hvort tveggja lög­lærð og hluti lög­gjafans og stýri að auki þeirri nefnd er annaðist vinnslu frum­varps heil­brigðis­ráð­herra til breytinga á sótt­varnar­lögum. Frum­varpið kom til þingsins rétt fyrir jól en gesta­komur og vinnsla hófust strax á nýju ári eftir að um­sagnar­ferli lauk. Skemmst er frá því að segja að ekkert í texta frum­varpsins, né heldur greinar­gerð með frum­varpi ráð­herra sem skýrir betur ein­staka greinar frum­varpsins og lýsir vilja höfundar, benti til þess að ætlunin væri að út­búa heimild til að skylda mætti ferð­fólk til dvalar í sótt­varnar­húsi.“

Ekki rætt um að skylda ætti fólk í sótt­varnar­hús

Þá segir Helga Vala að um það leyti sem vinnsla frum­varpsins hafi staðið yfir í vel­ferðar­nefnd hafi átt sér hörmu­legt slys á Djúp­vegi í Skötu­firði. Þá hafi hafist um­ræða um mikil­vægi þess að stjórn­völdum bæri skylda til að koma upp sótt­kvíar­hóteli fyrir þá sem ekki hefðu í önnur hús að venda þegar halda skal sótt­kví.

Segir Helga Vala að í þeirri um­ræðu hafi ekki komið til á­lita að húsið yrði notað til að skylda ferða­fólk í sótt­kví. Á­fram mætti skylda sýkta ein­stak­linga sem neita ein­angrun til dvalar í um­ræddu sótt­varnar­húsi.

„Í lok vinnu vel­ferðar­nefndar er út­búið nefndar­á­lit og hafði þá stjórnar­meiri­hlutinn í nefndinni komist að þeirri niður­stöðu sín á milli að ekki yrði af setningu tveggja í­þyngjandi at­riða í lög að þessu sinni er varðar út­göngu­bann og skyldu­bólu­setningu heldur skyldi það bíða heildar­endur­skoðunar laganna. Þá var sömu­leiðis ekkert um það rætt að skylda ætti fólk til dvalar í sótt­kvíar­húsi.“

Segir um­ræðuna aldrei hafa átt sér stað

Helga Vala segir að enginn nefndar­maður eða aðrir þing­menn hafi rætt um skyldu­dvöl í sótt­kvíar­hóteli utan undir­ritaðrar sem til­greint hefði að ekki hefði verið vilji stjórnar­liða til að setja inn slíka skyldu.

„Hafði ég á orði í báðum um­ræðum á þingi að mér hugnaðist frekar að setja skýr heimildar­á­kvæði í lögin frekar en að vera í þeirri stöðu, líkt og þá var, að stjórn­völd væru að fram­kvæma að­gerðir sem þau hefðu ekki laga­stoð fyrir. En gott og vel, á þeim tíma­punkti nefndi hvorki sótt­varnar­læknir né heil­brigðis­ráð­herra þörf á skyldu­dvöl í sótt­varnar­húsi, ég aumur stjórnar­and­stöðu­þing­maður fann mig því ekki knúna til að berjast fyrir slíku á­kvæði, enda hafði enginn sýnt neinn vilja til þess.“

Hún segist ekki vita hvað Kári hafi átt við þegar hann hafi sagt „alla hafa reiknað með að lögin væru sett til að hægt væri að skikka fólk í sótt­varnar­hús“ því það hafi hvorki verið að finna í frum­varpi ráð­herra, nefndar­á­liti vel­ferðar­nefndar né hafi nokkur einasti þing­maður rætt um það í þing­sal. „Hvaða „alla“ þú ert að tala um veit ég ekki, því þessi um­ræða átti sér ekki stað.“

Ekki megi tala niður dóm­stóla

Að síðustu bendir Helga Vala á að þegar um frelsis­sviptingu sé að ræða, þ.e. þegar fólk fær ekki ráðið ferðum sínum og stað­setningum, verði að vera skýr laga­heimild til staðar og lítið mál að bæta slíkri heimild í upp­talningu at­riða sem fyrir eruí sótt­varnar­lögum. Það hafi hins­vegar ekki verið gert og ber héraðs­dómari ekki á­byrgð á því að sögn Helgu Völu.

„Kæri Kári. Við viljum standa saman að sótt­vörnum og við viljum bæði fylgja sótt­varnar­lækni en ég vil líka að ráða­menn þjóðarinnar, sem falið hefur verið að fara með fram­kvæmda­valdið, tryggi að fyrir öllum á­kvörðunum sínum sé skýr laga­stoð. Það er grund­vallar­at­riði í réttar­ríki að vald­hafar fari að leik­reglum sem settar eru til varnar borgurum landsins.“

Hvetur Helga Vala Kára þá næst til að í­huga hvort rétt sé að tala niður dóm­stóla landsins sem ein­göngu hafi það lög­bundna hlut­verk að dæma eftir lögunum. Segist Helga Vala ekki viss um að það sé til þess fallið að auka sam­stöðu meðal þjóðarinnar.