„Nei, sjóinn þarf að sækja meðan einhver stendur uppi, svo útgerðarmenn eigi til hnífs og silfurskeiðar,“ segir Benedikt Jóhannesson, stærðfræðingur og stofnandi Viðreisnar, í aðsendri grein í Morgunblaðinu í dag.
Benedikt skrifar þar meðal annars um kvótakerfið og málefni sjómannanna sem veiktust af kórónuveirunni um borð í Júlíusi Geirmundssyni á dögunum. Benedikt tætir yfirlýsingu Einars Vals Kristjánssonar, framkvæmdastjóra Gunnvarar í sig, en hann sagði meðal annars í viðtali við Vísi:
„Þetta er nýtt. Það þekkti enginn þetta Covid. Við vissum ekki hvað það var. Og þetta er eins og ég segi fyrsta Covid-ið sem kemur í fyrirtækið hjá okkur. Við höfum blessunarlega verið laus við þetta og ekki þekkt þetta.“
Benedikt segir að fréttir séu auðvitað lengi að berast í afskekktar byggðir. „Útgerðarmenn hafa líka um annað þarfara að hugsa en flensuskömm frá Kína. Upplýsingar um veiruna komu hraðar til samtaka sjávarútvegsfyrirtækja í Reykjavík. Hinn 24. mars óskuðu þau eftir því við Alþingi að veiðigjald yrði lækkað eða fellt niður á sjávarútvegsfyrirtækin vegna ástandsins. Þau vísuðu til þess að nú gæti „hvenær sem er komið til þess að fiskvinnslur og útgerðarfyrirtæki þurfi að loka vegna starfsfólks í sóttkví“.
Þá bendir Benedikt á að á sama tíma hafi sömu samtök beðið ríkið um að styrkja markaðsátak útgerðarinnar í útlöndum.
„Beiðnin er skiljanleg í ljósi þess að á undanförnum áratug hefur staða félagsmanna Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi aðeins batnað um tæplega 400 milljarða króna. Ofan á það bætast aðeins rúmlega 100 milljarðar í arðgreiðslur, þannig að ljóst er að ekki er að neinum sjóðum að ganga á þeim bæ.“
Benedikt vísar svo í orð Gunnars I. Birgissonar, fyrrverandi þingmanns Sjálfstæðisflokksins og bæjarstjóra í Kópavogi, sem lýsti efasemdum sínum um kvótakerfið í grein í Morgunblaðinu fyrr í mánuðinum. Áður hafði Gunnar verið mikill stuðningsmaður þess. Benedikt vísar í grein Gunnars þar sem hann sagði meðal annars:
„Nú eru hins vegar farnar að renna á mig tvær grímur. Veiðiheimildum er úthlutað af ríkinu til útgerðanna til mjög langs tíma, á ríflega 10 krónur fyrir hvert þorskígildiskíló. En þá kemur að merg málsins, leiguverðið á þessum vægast sagt skrítna markaði er í kringum 200 krónur á hvert þorskígildiskíló. Ég tel að þetta hafi aldrei verið meiningin með kvótakerfinu. Tökum dæmi; útgerð sem aðallega er með uppsjávarkvóta og einnig botnfiskkvóta getur leigt botnfiskkvótann frá sér. Tvö þúsund þorskígildistonn gefa 400 milljónir í leigutekjur á ári, en greiðsla til ríkisins er 20 milljónir, þannig að nettóávinningurinn fyrir útgerðina er 380 milljónir króna. Það er því augljóslega hagkvæmara að leigja frá sér kvóta en veiða. Breyta þarf tilhögun kvótakerfisins til að skiptingin verði sanngjarnari fyrir ríkissjóð í slíkum tilfellum. Þetta er því miður í boði míns flokks, Sjálfstæðisflokksins.“
Benedikt segist ekki orða kjarna málsins betur en hann endar grein sína á þessum orðum. „En meðal annarra orða: Hvað ætli margir ráðherrar hafi hringt í sjómennina sýktu og spurt hvernig þeim líður?“