Hundrað fer­metra íbúð í Vogunum á 300 þúsund – „Hverjir hafa efni á þessu?“

Ólga á leigu­markaði kom meðal annars til um­ræðu í ó­undir­búnum fyrir­spurnar­tíma á Al­þingi í dag: Björn Leví Gunnars­son, þing­maður Pírata, spurði Bjarna Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra hvort staðan væri ekki ljós­lifandi dæmi um að efna­hags­stefna stjórn­valda á undan­förnum árum hefði ekki gengið upp.

„23 fer­metra stúdíó­í­búð í Vestur­bæ er á 110.000 krónur, 80 fer­metra íbúð í Hafnar­firði á 200.000 krónur, 100 fer­metra íbúð í Vogunum á 300.000 krónur,“ sagði Björn og benti á að reikni­vél fyrir neyslu­við­mið árið 2019 á vef fé­lags­mála­ráðu­neytis fyrir ein­stætt for­eldri með barn geri ráð fyrir 200.000 króna heildar­út­gjöldum án hús­næðis­kostnaðar.

„Ef við erum kannski hóg­vær og finnum íbúð til leigu á 200.000 kr., miðað við dæmin að ofan, með hita og raf­magni, erum við að tala um 400.000 krónur í heildar­kostnað. Til þess þarf um 550.000 kr. í heildar­laun og ekki króna í af­gang, hvað þá króna til að safna fyrir inn­borgun í íbúð. Hverjir hafa efni á þessu?“

Hann vísaði svo í upp­lýsingar á vefnum tekju­sagan.is, en fara þarf allt upp í sjö­ttu tekju­tíund fyrir konu og einungis fjórðu tekju­tíund fyrir karl, og það með barna­bótum og öllu. „Það er sem sagt helmingur fólks í þessari stöðu sem hefur ekki efni á því að fylgja neyslu­við­miðum og vera á leigu­markaði.“

Bjarni sagði að hús­næðis­markaðurinn lúti lög­málum fram­boðs og eftir­spurnar og á­hyggju­efnið á undan­förnum árum hafi verið fram­boðið á leigu­hús­næði. Stjórn­völd hefðu gert ýmis­legt til að hvetja eig­endur hús­næðis til að leigja það út. Sagði Bjarni að sveitar­fé­lögin hefðu ríka skyldu að gegna, þau geti tryggt að með upp­byggingu nýs hús­næðis sé verið að mæta þeirri hús­næðis­þörf sem er uppi hverju sinni.

„Þetta var stór hluti af sam­tali sem við áttum í tengslum við lífs­kjara­samninginn. Ég tel að ef við skoðum ráð­stöfunar­tekjurnar heilt yfir, eins og hv. þing­maður kom inn á, þá höfum við náð miklum árangri. En þarna er markaður sem er dá­lítið erfitt að eiga við og leigu­verðið verður líka á endanum alltaf eitt­hvert hlut­fall af byggingar­kostnaðinum. Það má ekki horfa fram hjá því.“

Bjarni bætti svo við að meiri­hluti þeirra sem eru á leigu­markaði óski sér helst að eignast hús­næði. Þess vegna hafi verið leitað leiða til að lækka þröskuldinn fyrir fyrstu í­búðar­kaup­endur.

„Það hefur tekist á­gæt­lega á undan­förnum misserum og að sjálf­sögðu hafa þar vaxta­lækkanir Seðla­bankans skipt miklu. En aftur; lög­mál markaðarins taka dá­lítið við og eftir því sem vextir lækka meira og kaup­geta fólks vex, þá vex spennan á markaðnum. Ef fram­boðs­hliðin er í ó­lagi þá hækkar verðið mjög hratt. Það er það sem við höfum séð. Það er á­kveðið á­hyggju­efni.“