Hjalti Úrsus Árnason, fyrrverandi aflraunamaður með meiru, segir að Geirfinnsaðferðin sé enn í fullu gildi á Íslandi. Í aðsendri grein í Morgunblaðinu í dag skrifar hann um mál sonar síns, Árna Gils, sem var dæmdur í fjögurra ára fangelsi í héraði árið 2019 fyrir tilraun til manndráps.
Málið er nú til meðferðar hjá Landsrétti þar sem áfrýjun Árna í málinu er tekin fyrir.
„Árni Gils sonur minn sat í gæsluvarðhaldi og einangrunarvist í 277 daga og hefur nú haft stöðu sakbornings frá 5. mars 2017,“ segir Hjalti meðal annars í grein sinni.
Mál hans er komið fyrir dómstóla í fjórða sinn og bendir Hjalti á að dómur Arngríms Ísberg í héraðsdómi árið 2017 hafi verið ógiltur.
„Dómurinn var það fáránlegur að Hæstiréttur þurfti að benda á átta atriði sem ekki þóttu boðleg í íslensku réttarfari. Málið var siglt í strand. Aðalvitnið og brotaþoli breyttu framburði sínum í hvert skipti sem þau voru yfirheyrð. Tæknideild lögreglu hafði ekki verið kölluð til. Ekkert blóð var á vettvangi átaka. Hæð og þyngd ákærða voru birt opinberlega. Ákærði var yfirheyrður á nærfötum og leiddur þannig fyrir dómara,“ segir Hjalti og bætir við að lögregla hafi margsinnis breytt ákærunni.
„Og nú var svo komið að frásögnin var orðin það ótrúleg að hún var vart boðleg og þá kom ný skýring: „Ákærði var fullur af eiturlyfjum,“ samkvæmt þeim upplýsingum sem lágu fyrir og nú var búið að upplýsa þann lögreglumann sem stjórnaði rannsókninni um að svo væri.“
Árni segir í grein sinni að auk tilraunar til manndráps hafi sonur hans verið sakaður um bílþjófnað, skemmdarverk á bílum og akstur undir áhrifum fíkniefna. Bendir Hjalti á að svo virðist vera sem gleymst hafi að ákæra hann fyrir ólöglegan vopnaburð þar sem fram kemur að hann hafi verið með hníf á sér.
„Ekkert hefur enn heyrst í lögreglu nú fjórum árum síðar varðandi þessa liði og komið hefur í ljós að öll gögn sem tengdu brotaþola við meinta blóðprufu, svo sem blóðtökuvottorð og fleira, hafi týnst í vörslu lögreglu. Kjarni málsins er líklega sá að við yfirheyrslu 5. mars sagði ákærði rétt frá: Brotaþoli kom með hnífinn á vettvang, brotaþoli kom hnífnum undan, brotaþoli réðst að Árna með hníf og var hann með varnarsár því til staðfestingar þótt ákæruvaldinu hafi ekki þótt tilefni til að Árni Gils fengi áverkavottorð eða farið væri með hann á bráðadeild. Ákæruvaldið var nú komið í verulegan vanda og þurfti að rétta í málinu í þriðja sinn, á þessum tímapunkti var þá ákveðið að beita Geirfinnsaðferðinni,“ segir Hjalti.
Til glöggvunar segir hann að aðferðin sé byggð á því að fá „þýskumælandi trúverðugan mann“, Sebastian Kunz réttarmeinafræðing í þessu tilviki, til þess að „blása lífi“ í ákæruna. Hjalti segir að hann sé ótrúverðugur.
„Það er þó algjört aukaatriði hvort lykilvitni í málinu séu margsaga, þótt tæknideild lögreglu hafi ekki verið kölluð til, engin blóðsýni, ekkert blóð, ekkert DNA, enginn hnífur, engar ljósmyndir af áverkum. Þótt framburður ákærða hafi verið stöðugur í þau fjögur skipti sem hann var yfirheyrður og allt sem hann sagði hafi verið rétt. Kunz hafði ekki úr miklu að moða, hann hafði ekki séð brotaþola, hvað þá skoðað þá áverka sem hann fékk persónulega, hann byggir mat sitt einvörðungu á röntgenmynd en segist þó ekki vita nákvæmlega hvar áverkinn sé. Kunz kemur með sjálfstætt mat þar sem hann tilkynnir opinberlega að hann taki ekki mark á vitnum (Héraðsdómur 2020). Hann horfi einungis á réttarmeinafræðilegan hluta málsins óháð því sem vitni og ákæruvaldið hafa byggt sína frásögn á, en þó má notast við vitni ef réttarmeinafræðin hefur ekki skýringar eins og með blóð á vettvangi. Kunz telur líklegast að um framlæga, hnitmiðaða stungu hafi verið að ræða þannig að brotaþoli og ákærði hafi verið augliti til auglitis og ákærði hafi stungið með hægri hendi í efri hluta (hnakka) vinstra megin, það skipti ekki öllu þótt brotaþoli hafi sagt að hann hafi snúið baki í ákærða og hann hafi notað vinstri hönd.“
Hjalti segir að réttarmeinafræðingurinn hafi verið inntur eftir því hvort brotaþoli hafi verið í lífshættu. Hann hefði svarað því til að svo gæti verið „þar sem ákærði og brotaþoli hafi verið að slást um hnífinn hafi ákærði ekki haft fulla stjórn á því hvar hnífurinn lenti og þar með gæti verið um lífshættulega stungu að ræða. Hvort var þá um hnitmiðaða stungu eða tilviljunarkenndan áverka að ræða?“
Hjalti segir að það komi svo út óskiljanleg þvæla þegar búið er að þýða örlítinn hluta málsins á ensku fyrir Kunz og svo aftur á Íslensku, en Hjalti nefnir að móðurmál Kunz er þýska.
„Einnig segir Kunz í viðtali á RÚV nýverið að blóðblettirnir segi til um atburðarás og hann sé sérfræðingur í blóðferlum og höfuðhöggum. Sú þekking hans virðist þó einhverjum takmörkunum háð þar sem hann segir að í þessu máli sé vel skiljanlegt að ekkert blóð eða blóðferlar séu á vettvangi og bætir svo við að ekki sé óeðlilegt að brotaþoli hafi ekki áttað sig á fyrr en nokkru seinna að heljarmennið Árni Gils Hjaltason hafi mölvað á honum höfðið. Hann hafi ekki vankast og getað klárað að standa upp þrátt fyrir að höggið kæmi á miðri leið. Síðan bætir brotaþoli í og segist muna allt nákvæmlega og geta rakið atburðarásina í smáatriðum eftir höggið. En áður en hann fékk höggið man hann lítið sem ekkert, man ekki eftir því að hafa tekið með sér hníf á vettvang. Eins og fyrr segir er mál Árna Gils Hjaltasonar komið fyrir dómstóla í fjórða sinn. Mörgum spurningum virðist hins vegar enn ósvarað.“
