Helgi sár og svekktur: „Eitt mesta kjafts­högg sem ég hef orðið fyrir á ævinni“

„Sjálfum finnst mér þetta eitt mesta kjafts­högg sem ég hef orðið fyrir á ævinni,“ segir Helgi Hall­gríms­son náttúru­fræðingur í að­sendri grein í Frétta­blaðinu í dag.

Þar segir Helgi farir sínar ekki sléttar og telur raunar að í­búum lands­byggðarinnar sé mis­munað. Á­stæðan er sú að Helgi fékk ekki Bóka­tíðindi Fé­lags ís­lenskra bóka­út­gef­enda send heim til sín.

Helgi bendir á að Fé­lag ís­lenskra bóka­út­gef­enda hafi gefið út Bóka­tíðindi í 30 ár.

„Bóka­­tíðindin hafa komið út í nóvember og verið borin inn á hvert heimili landsins af Póstinum sem nú heitir Ís­lands­­póstur. Menn hafa beðið þess með eftir­­væntingu og til­­hlökkun, að sjá hvaða bækur eru í boði fyrir jólin, enda hyggja þá flestir á bóka­­kaup til eignar eða gjafa. Jólin eru stærsti „bóka­­markaður“ þjóðarinnar, sem kunnugt er,“ segir Helgi og bætir við að fyrir hann hafi Bóka­tíðindin verið gleði­gjafi á dimmasta tíma ársins sem vel mætti kalla „litlu jólin.“ Sjálfur getur hann vart hugsað sér betri jóla­gjöf.

„Snemma í nóvember frétti ég að þau væru komin í hús á höfuð­­borgar­­svæðinu, og stuttu síðar á Akur­eyri. Auk þess voru þau á netinu. Þá getur ekki liðið á löngu áður en þau koma í Egils­­staði, hugsaði ég, og spennan magnaðist dag frá degi. Svo liðu vikur án þess að þau kæmu í póst­­kassann. Þetta gat ekki verið ein­­leikið.“

Helgi leitaði loks skýringa á þessu á póst­húsinu og fékk þar þær fréttir að Ís­lands­póstur sæi ekki lengur um dreifingu Bóka­tíðinda. Dreif­býlis­fólkinu væri gefinn kostur á að sækja þau á bensín­stöð N1, en þar væru þau stundum til og stundum ekki.

„Þótt kominn sé á ní­ræðis­aldur var ég tindil­­fættur þangað, og hafði heppnina með mér. Þá rámaði mig í að hafa heyrt það aug­­lýst í út­­varpi að N1 af­­greiddi þau, en ég hélt að það væri bara auka­­­lega. Nú blasti skýringin við, á bls. 2 í Bóka­­tíðindum stendur: Dreifing: Póst­dreifing og N1. Við eftir­­grennslan á Netinu kom í ljós að „Póst­dreifing“ er fyrir­­­tæki, sem ber út Frétta­blaðið, Moggann og sitt­hvað fleira á Reykja­víkur­­svæði og Akur­eyri, en ekki annars staðar. Það sama hlaut þá að gilda um Bóka­­tíðindin.“

Helgi segist hafa þurft að bíta í það súra eðli að vera annars flokks íbúi þessa lands að mati stjórnar Fé­lags ís­lenskra bóka­út­gef­enda. Ekki þess verður að fá bóka­skrána.

„Þannig var lands­byggðar­­fólki hróp­­lega mis­munað af bóka­út­­gef­endum, því að N1 „dreifir“ engu, og hefur aldrei gert. Það er bensín­­stöð, víðast með sjálf­sala, að­eins með þjónustu á fá­einum stöðum utan höfuð­­borgar­­svæðis. Þó að margir eigi leið þangað eru það fyrst og fremst bíl­eig­endur. Gamalt fólk kemur þar sjaldan, allra síst nú í „Kóvítinu“, ein­mitt það fólk sem mest kaupir af bókum, og margir vita ekki að Bóka­­tíðindin fáist þar. Bóka­búðir eru orðnar mjög fáar í dreif­býlinu, til dæmis er engin hér austan­lands, því erum við háðari Bóka­­tíðindum en þétt­býlingar með bóka­­kaup.“

Helgi segist hafa reynt að vekja at­hygli blaða- og frétta­manna í hans um­hverfi á þessu maka­lausa mis­rétti en hlotið mis­jafnar undir­tektir. Það sé engu líkara en að margir sætti sig við að dreif­býlið sitji ekki við sama borð og stærsta þétt­býli landsins. Nefnir Helgi að sjálfum finnist honum þetta eitt mesta kjafts­högg sem hann hefur orðið fyrir á ævinni.

„Furðu­­legt er að út­­gáfu­­fyrir­­­tæki á „lands­byggðinni“ sem eiga bækur í Bóka­­tíðindum, skuli sætta sig við þetta, því þeirra markaðs­­svæði eru að miklu leyti utan þétt­býlis. Í þeirra sporum myndi ég neita að borga upp­­­sett birtingar­­gjald. Dreifing Bóka­­tíðinda 2020 er mis­lukkuð,“ segir Helgi sem vonar að þessu verði kippt í liðinn fyrir næstu jól.