Helgi Áss Grétarsson lögfræðingur kemur kollega sínum Jóni Steinari Gunnlaugssyni, hæstaréttarlögmanni og fyrrverandi hæstaréttardómara, til varnar í aðsendri grein sem birtist á vef Vísis í dag.
Mál málanna í síðustu viku – fyrir utan COVID-19 og jarðhræringar á Reykjanesi í síðustu viku – var ákvörðun Áslaugar Örnu Sigurbjörnsdóttur dómsmálaráðherra að fela Jóni Steinari að skoða leiðir til að stytt málsmeðferðartíma í réttarvörslukerfinu. Þetta fór öfugt ofan í marga og var Jón Steinar sakaður um að hafa grafið undan trúverðugleika brotaþola kynferðisofbeldis í gegnum tíðina. Til að gera langa sögu stutta ákvað Jón Steinar að segja sig frá verkefninu.
Helgi segir að Jón Steinar sé vart óumdeildur maður en ólíkt mörgum öðrum lögfræðingum sé hann hreinskilinn og tjáir skoðanir sínar hispurslaust.
„Við það eignast hann vini en einnig marga óvini. Hvað svo sem hverjum og einum þykir um kosti og galla Jóns ættu þó fáir að efast um að hann hefur einlægan áhuga á að sígildum grundvallarreglum réttarríkisins sé réttilega beitt.“
Helgi rifjar svo upp umræðuna um persónu Jóns Steinars í síðustu viku og segir hann að um fyrirsjáanlega atburðarás hafi verið að ræða. Afturköllunarsinnar (e. cancel culture) hafi haft betur enn eina ferðina.
„Aðsúgur var gerður að Jóni og þrýstingur settur á ráðherra. Svo sem við mátti búast lyktaði málinu í lok vikunnar á þann veg að Jón sté til hliðar. Hreyfing afturköllunarsinna (e. cancel culture) bar enn einn sigurinn. Talsmenn múgæsingar standa eftir hnarreistir, eitt tilvikið í viðbót þar sem tekist hefur að hrekja mann frá starfi sem ekki er þóknanlegur þeim sem fylgja hinni einu réttu pólitísku rétttrúnaðarlínu.“
Helgi fer svo yfir afturköllunarsinna og þær aðferðir sem þeir beita. Segir hann að í þeirra huga skipti orðræðan meginmáli en ekki málefnið sem slíkt.
„Banna á einstaklingum að tjá sig með tilteknum hætti, ellegar hefur það afleiðingar. Sígilt dæmi væri hér umfjöllun um viðkvæm málefni, svo sem um stöðu hælisleitenda, einstakra kynþátta og svo framvegis. Sem sagt, ekki má segja skoðanir sínar umbúðalaust án þess að eiga það á hættu að verða fyrir skipulagðri aðför í fjölmiðlum eða í samfélagsmiðlum, t.d. að vera kallaður rasisti fyrir það eitt að hafa skoðun á því hver stefnan í innflytjendamálum eigi að vera.“
Helgi fer svo yfir birtingarmyndir þessarar aðferðar í síðustu viku og nefnir að ýmis samtök og ungliðahreyfingar hafi farið af stað. Öll þessi mótmæli hafi ekki komið því hvernig hraða mætti meðferð sakamála. Helgi segist að endingu ekki hafa neinar áhyggjur af því að einhver annar en Jón Steinar hafi tekið að sér verkefnið.
„Það sem er hins vegar hættulegt fyrir samfélagið í heild, er að hreyfing afturköllunarsinna nái slíku tangarhaldi á opinberri orðræðu að sjálfstæðir og kraftmiklir einstaklingar séu með reglulegu millibili þvingaðir til að missa spón úr aski sínum, vegna þess eins að þeir tjá skoðanir á opinberum vettvangi sem samrýmast ekki ákveðinni pólitískri rétttrúnaðarstefnu. Haldi þetta svona áfram veit fólk nefnilega aldrei hvenær röðin kemur að því sjálfu að verða skotmark fylgjenda afturköllunarstefnunnar og hins pólitíska rétttrúnaðar.“
Hér má lesa grein Helga Áss í heild sinni.
