Haukur finnur til með ráð­herrum: „Þetta fyrir­komu­lag gengur ekki“

„Fyrir ráð­herra er þetta von­laus staða til að vera í og það hljóta allir að sjá að þetta fyrir­komu­lag gengur ekki. Annað­hvort liggur á­kvörðunar­valdið hjá ráð­herra eða kæru­nefndinni. Það getur ekki legið hjá báðum. Það verður ekki bæði haldið og sleppt.“

Þetta segir Haukur Örn Birgis­son lög­fræðingur í bak­þönkum Frétta­blaðsins í dag. Þar skrifar hann um mál­efni egypsku Khedr-fjöl­skyldunnar sem var veitt dvalar­leyfi af mann­úðar­á­stæðum í síðustu viku. Til stóð að vísa fjöl­skyldunni úr landi en eins og kunnugt er var það gagn­rýnt harð­lega. Ráð­herrar ríkis­stjórnarinnar, Katrín Jakobs­dóttir, Ás­laug Arna Sigur­björns­dóttir og Ás­mundur Einar Daða­son, fengu til dæmis að heyra það.

Í grein sinni bendir Haukur á að fram til ársins 2015 hafi af­greiðsla út­lendinga­mála verið í á­kveðnum ó­lestri.

„Reglu­lega stóðu öll spjót á dóms­mála­ráð­herra, þegar hann tók á­kvörðun um að vísa fólki úr landi sem ekki upp­fyllti laga­skil­yrði um dvalar­leyfi. Það þótti ó­tækt að pólitíkus væri að skipta sér af því hverjir fengu að setjast hér að. Virtar al­þjóða­stofnanir gerðu einnig at­huga­semdir við að­komu ráð­herra að slíkum málum og lögðu til að á­kvörðunar­valdið yrði fært úr hans höndum,“ segir Haukur.

Hann rifjar svo upp að lögum hafi verið breytt og í stað ráð­herra skyldi nefnd ó­háðra sér­fræðinga eiga síðasta orðið. Þessari kæru­nefnd hafi verið ætlað að starfa eftir al­mennum reglum, þar sem pólitík og dægur­þras ættu enga að­komu.

„Á­kvörðun sjö manna kæru­nefndarinnar í máli egypsku Khedr-fjöl­skyldunnar fór ekki fram hjá neinum. Nefndin taldi að vísa ætti fjöl­skyldunni úr landi og kallaði niður­staðan á for­vitni­leg við­brögð. Þeir sem áður höfðu krafist hlut­lausrar máls­með­ferðar sér­fræðinga, í stað pólitískra af­skipta, kölluðu eftir því að ráð­herra beitti sér í málinu og tæki fram fyrir hendur kæru­nefndarinnar. Pólitískt mat átti nú að trompa það fag­lega. Voru bæði dóms- og fé­lags­mála­ráð­herra sakaðir um mann­réttinda­brot gegn fjöl­skyldunni,“ segir Haukur Örn.

Hann segir að það sé von­laust fyrir ráð­herra að vera í þessari stöðu og það hljóti allir að sjá að fyrir­komu­lagið gengur ekki.

„Annað­hvort liggur á­kvörðunar­valdið hjá ráð­herra eða kæru­nefndinni. Það getur ekki legið hjá báðum. Það verður ekki bæði haldið og sleppt.“

Haukur tekur fram að það sé yndis­legt fyrir Khedr-fjöl­skylduna að hún fái að búa hér á­fram og óskar hann henni til hamingju með niður­stöðuna. „Á sama tíma verður þó ekki hjá því komist að gera at­huga­semd við að­ferða­fræðina að baki, sem hlýtur að teljast í á­kveðnum ó­lestri.“