„Fyrir okkur sem höfum barist fyrir alhliða jafnrétti í íþróttamenningu í mörg ár hafa síðastliðnir sólarhringar verið allt að óraunverulegir,“ segir Diljá Ámundadóttir, fulltrúi Viðreisnar í Ofbeldisvarnarnefnd Reykjavíkurborgar, í pistli á Facebook-síðu sinni.
Um fátt hefur verið meira rætt síðustu daga en Knattspyrnusamband Íslands en eins og kunnugt er sagði Guðni Bergsson af sér sem formaður sambandsins í gær. Diljá segir að afhjúpun þeirrar menningar sem ríkir innan KSÍ hafi hér með átt sér stað.
„Menning sem því miður gengur út á að láta ekki ómenningu líta dagsins ljós. Þrátt fyrir að allir vissu að hún leynist þarna í myrkrinu. Fyrir ykkur sem ekki vita þá þarf aukaskammt af hugrekki og styrk til að stíga þau skref sem Hanna Björg Vilhjálmsdóttir steig á s.l. vikum. Og gafst ekki upp þrátt fyrir að á móti blés ískaldur og hvass norðanvindur frá KSÍ.“
Diljá segist í pistli sínum sjálf hafa reynslu af því að reyna að benda á misrétti innan íþróttaheimsins. „Það var mjög óþægileg og erfið reynsla,“ segir hún en Diljá var formaður ÍTR fyrir ellefu árum. Hún sgir að misréttið milli drengja og stúlkna sem stunduðu boltaíþróttir í Reykjavík hafi verið það fyrsta sem hún rak sig á þegar hún tók við málaflokknum.
„Í framhaldi óskaði ég eftir því að Mannréttindaskrifstofa borgarinnar myndi gera ítarlega úttekt á jafnréttismálum hjá íþróttafélögum í Reykjavík. Vonir mínar um breytingar á þessari skekkju innan íþróttafélaganna urðu fljótlega að vonbrigðum. Það stóð sannarlega á svörum frá forystu félaganna og á sameiginlegum fundi ÍTR ráðsins, ÍBR og formanna íþróttafélaganna um það bil ári eftir að úttektin hófst, kom fram að flestum fannst þetta eiginlega bara óþarfi, enda væru allar stefnur með klausu um jafnrétti. Þeim fannst ég óþægileg og óþolandi, upplifði ég.“
Diljá rifjar svo upp að hún hafi skrifað grein árið 2018 þar sem hún gaf kynjamisrétti í íþróttum rauða spjaldið. Lagði hún til að skilyrða fjárstuðning við íþróttafélög í Reykjavík við að í stefnum og aðgerðaráætlunum þeirra væru tiltækar reglur, áætlanir og verklag sem myndi vinna gegn öllu kynjamisrétti og vinna að jafnrétti í allri sinni mynd.
„Það risu ófáir á afturfæturna og sýndu klærnar. Viðbrögðin voru það harkaleg að þau í raun þögguðu niður í mér. Ég hef einfaldlega ekki þorað að stíga fæti inn í þessa umræðu aftur fyrr en nú,“ segir hún.
Diljá segir að það megi stundum líkja svona vinnustaða- og stofnanamenningu við „dysfunktional og alkahólísk“ fjölskyldukerfi.
„Samkvæmt fræðunum er slíku kerfi stýrt af skömm og miklum ótta við að upp komist um þá hegðun sem þar er ríkjandi. Sá sem ætlar sér að benda á það með einhverjum hætti, hvort sem hann er innan kerfis eða utan það, þá er hann samstundis úthrópaður og útskúfaður. Fjölskyldan verður að líta vel út á við og halda þeirri glansmynd sem hún hefur gangandi. Sama hvað.“
Hún segir að dæmi séu til um að slíkar fjölskyldur haldi reglulega fundi á sunnudagskvöldum eftir partýstand og fari yfir hvað má tala um út á við og þá öllu mikilvægara; hvað má ekki ræða út á við.
„Ég vil trúa því að fólk sé upp til hópa gott og mennskt. Það fylgir því mikið tilfinningalegt álag að lifa í svona dysfunktional kerfi. Ég trúi því ss núna að einhverjum í stjórn og öðrum starfsmönnum KSÍ sé núna létt. Létt að þetta sé bara komið upp á yfirborðið. Það er búið að kveikja ljósin og nú verði erfitt að slökkva þau aftur og leyfa meðvirkninni að lifa áfram.
Kannski er ég naív en mér hefur verið fyrirmunað að skilja afhverju svona margir líta á jafnrétti og útrýmingu ofbeldis svona mikla kvöð. Ég sé bara tækifæri.
Því eins og slagorð íþróttafélagsins vals segir svo réttilega: Látið kappið ekki bera fegurðina ofurliði - KSÍ og aðrar íþróttastofnanir taka þetta örugglega til sín núna.
Látum jafnréttið og ofbeldisleysið vera leiðina að sigrinum.“
