„Ég legg þessar hugleiðingar fram til umræðu. Þótt ég sé í Sósíalistaflokknum eru þetta ekki tillögur þess flokks heldur mínar vangaveltur,“ segir Gunnar Smári Egilsson í grein á vef Vísis sem vakið hefur talsverða athygli.
Í pistlinum skrifar Gunnar Smári um mál sem stundum hefur verið til umræðu; sameiningu sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu. Sjálfur er Gunnar Smári þeirrar skoðunar að tíminn hafi fellt núverandi stjórnkerfi á höfuðborgarsvæðinu og kominn sé tími til að breyta því.
Í grein sinni bendir Gunnar Smári á ýmis atriði sem styðja sameiningu sveitarfélaga. Hann nefnir til dæmis skipulagsmál og bendir á að skipulagsvaldið sé brotið niður á sex sveitarfélög í stað þess að vera á einni hendi. Hann nefnir einnig að núverandi kerfi sé óhagkvæmt.
„Fyrir utan að vera með sex bæjarstjóra, sex bæjarstjórnir, sex skipulagsráð og sex velferðarráð þá er félagslegt húsnæði rekið í sex einingum, það eru sex fjármálaskrifstofur, sex deildir sem sjá um umsýslu fasteigna o.s.frv. Þessi kerfi vefjast utan um smákóngaveldi sem eru gróðrarstía spillingar. Sem birtist t.d. í því að þessir sex bæjarstjórar eru hver um sig betur launaðir en borgarstjórar stærstu borga heims,“ segir hann.
Hann nefnir einnig að stjórnmálin, sem byggst hafa upp á núverandi kerfi, hafi misst tengsl við almenning. „Það sést á dræmri kjörsókn og litlu trausti. Borgarstjórn Reykjavíkur nýtur mjög lítils traust, skrapar botninn í öllum traustsmælingum.“
Gunnar Smári bendir á að í flestum stærri borgum Norðurlandanna séu smærri stjórnsýslueiningar innan borganna.
„Við gætum kallað þetta hverfi, en einingarnar eru stærri en það sem okkur flestum dettur í hug þegar við hugsum um hverfi. Í Björgvin og Árósum eru þessar einingar með um eða tæplega 40 þúsund íbúa. Þessar einingar fara með stýringu skóla, félags- og þjónustumiðstöðva á sínu svæði, því sem flokka má undir nærþjónustu,“ segir hann og bendir svo á að hvernig þetta gæti litið út á höfuðborgarsvæðinu.
„Á höfuðborgarsvæðinu mætti hafa sex slíkar einingar eða umdæmi. 1. Vesturbær, Miðbær og Seltjarnarnes gæti verið eitt slíkt umdæmi, t.d. vestan Lönguhlíðar. 2. Næsta umdæmi væri þá austurborg Reykjavíkur frá Lönguhlíð að Elliðaám. 3. Þriðja umdæmið væri svæðið austan Elliðaáa og norðan Suðurlandsvegar (Grafarvogur, Grafarholt, Úlfarsárdalur, Mosfellsbær og Kjalarnes). 4. Það fjórða Breiðholt, Árbær og Norðlingaholt. 5. Það fimmta Kópavogur. 6. Og það sjötta Garðabær og Hafnarfjörður.“
Gunnar Smári segir að stærsta umdæmið, Hafnarfjörður og Garðabær, væri 34% fjölmennara en það fámennasta, Breiðholt, Árbær og Norðlingaholt. Það sé vel innan þeirra marka sem tíðkast í borgum á Norðurlöndunum.
Gunnar Smári er þeirrar skoðunar að sveitarstjórnarmál á höfuðborgarsvæðinu þurfi nauðsynlega endurnýjun.
„Á höfuðborgarsvæðinu búa um 64% landsmanna. Sameinað sveitarfélag yrði því ógnarsterk og ætti að geta veitt ríkisvaldinu aðhald og verið í forystu um að laga valdahlutföllin á milli ríkis og sveitarfélaga.“
Grein Gunnars Smára má lesa í heild sinni á vef Vísis.
