„Ég er alls ekki undrandi á hrikalegum frásögnum einstakra nemenda á því ofbeldi og einelti sem þau hafa mátt þola af hálfu samnemenda sinna, né er ég hissa á hve almenn þátttaka nemenda virðist vera í því að beita ofbeldinu.“
Þetta segir Guðrún Helga Sederholm sem alla sína tíð hefur starfað með börnum og ungmennum og gerir enn, þó 56 ár séu liðin síðan hún hóf störf. Guðrún skrifar aðsenda grein sem birtist í Fréttablaðinu í dag og er óhætt að segja að hún veki athygli.
Guðrún segir að ákveðin þróun hafi átt sér stað á þessum 56 árum sem hún hefur starfað með börnum og ungmennum.
„Ég hef alltaf undrast það að ekki skuli gengið á eftir því ákvæði í grunnskólalögum sem fjallar um að kenna einstaklingnum að lifa í lýðræðisþjóðfélagi, að bera virðingu fyrir öðrum. Áherslan, sérlega, í seinni tíð er á að einstaklingurinn sé hamingjusamur og skemmti sér vel í skólanum. „Var ekki gaman í skólanum í dag?“ Hvert leiðir svona spurning? Hún leiðir ekki til samkenndar né virðingar fyrir öðrum.“
Guðrún heldur áfram:
„Börnum er beinlínis kennt að þau séu merkilegust og mikilvægust allra í samfélaginu og hinir ýmsu miðlar róa á þessi mið með auglýsingum sem höfða til óaðfinnanlegs útlits þeirra, hvað þau geti eignast af efnislegum verðmætum en ekki hvernig þau geti styrkt sinn innri mann né orðið góðir og gegnir samfélagsþegnar. Samkeppni er talin hafa ómetanlegt gildi fyrir þroska þeirra og framtíðarhorfur. Þeim er kennt að setjast í dómarasæti og dæma aðra. Gjafir á tyllidögum eru einskis virði nema þær hafi kostað verulegar fjárhæðir.“
Guðrún bendir á að við séum ólík og margir foreldrar hafi ekki áhuga né efni á að taka þátt í þessu kapphlaupi. Að sjálfsögðu mótist viðhorf barnsins af því gildismati sem ríkir á heimilinu og lætur í ljósi aðrar skoðanir en þeir sem hæst hafa í nemendahópnum og berast mest á.
„Áhrifafólk innan skóla og í félagasamtökum sem fjalla um nemendur leita að mínu mati oft skýringa á ofbeldinu og eineltinu í fyrirbærum eins og samskiptamiðlum og halda því fram að þar fáist ekki við neitt ráðið. Þessar skýringar duga engan veginn þegar við erum með kynslóð sem telur sig yfir samfélagið hafna og finnst rétt að ráðast á þá sem víkja frá í útliti eða einhverju því sem henni hugnast.“
Guðrún endar grein sína á þeim orðum að það að vera góður borgari þýði að bera virðingu fyrir öllu fólki án þess að flokka það eða dæma. Sýnist henni þetta hafa mistekist allverulega í nútímanum.
„Þörf er á að fara að lögum og kenna börnum að þau eru bara eitt af púslum samfélagsins, hvorki betri né verri en aðrir.“
