„Ég þagði yfir þessu og skammaðist mín í áratugi. Skammaðist mín fyrir minningu sem ég bað ekki um og gat ekkert að gert,“ segir Guðný Bjarnadóttir læknir í aðsendri grein í Morgunblaðinu í dag.
Í grein sinni sakar hún Kristin E. Andrésson, fyrrverandi þingmann og ritstjóra tímarits Máls og menningar til áratuga, um að hafa brotið á henni kynferðislega. Kristinn lést árið 1973, 72 ára að aldri.
„Nýlega kom út bók sem skríður hratt upp metsölulistann en vekur hjá mér vondar minningar í hvert sinn sem ég sé hana auglýsta. Bókin er „Kristinn og Þóra: Rauðir þræðir“. Það eru vissar staðreyndir um Kristin E. Andrésson sem er ekki getið í bókinni og ég finn mig knúna til að segja frá, staðreyndir sem hafa elt mig allt lífið þó að ég hafi sem betur fer ekki látið það eyðileggja fyrir mér meira en nauðsynlegt er þegar barn ber leyndarmál sem ekki einu sinni mamma og pabbi mega vita um.“
Bókmenntafrömuður á Íslandi
Í grein sinni bendir Guðný á að Kristinn hafi verið einn helsti bókmenntafrömuður Íslands á síðustu öld. Faðir Guðnýjar var sjálfur bókmenntamaður og nefnir Guðný að þegar hún var níu ára hafi hún fengið boð frá Kristni og Þóru um að koma heim til þeirra að lesa Sálminn um blómið.
„Þau voru vinahjón foreldra minna og þessi bók var ekki til á mínu heimili. Ég fór því í heimsókn þangað enda hvött til þess af foreldrum mínum. Þegar ég var búin að koma mér fyrir í stóra sófanum í fínu stofunni hjá Kristni og Þóru lét Þóra sig hverfa fram en Kristinn varð eftir í stofunni. Áður en ég vissi af færði hann sig að mér, tók bókina af mér og lét mig standa upp þétt að sér,“ segir Guðný sem rifjar svo upp hvað gerðist.
„Hann þuklaði mig alla og rak tunguna upp í munninn á mér. Þetta ætlaði engan enda að taka. Hann hélt áfram drykklanga stund, stundi þungan, talaði um hve falleg augu ég væri með og nuddaði bringuna og klofið á mér. Þegar hann loks sleppti mér fór ég fram þar sem ég sá að Þóra var að skipta á rúmum og ég sagðist þurfa að fara heim. Þá kom ekkert annað til greina en að Kristinn æki mér heim og undan því komst ég ekki.“
Guðný segir að á leiðinni hafi Kristinn stöðvað bílinn á Sogaveginum, andað þungt, ótt og títt og spurt hvort hún vildi koma með honum upp í Heiðmörk.
„Þótt ég væri hrædd gat ég stunið því upp að ég vildi fara heim og þannig slapp ég í það skiptið. Þegar heim var komið sagði ég ekki frá þessu. Ég veit að ég skammaðist mín og var eins og lömuð. Það eru víst þekkt viðbrögð barna sem lenda í slíku. Ég þarf ekki að taka það fram að ég fór aldrei aftur heim til þeirra hjóna. Það varð ekki meira úr lestri á Sálminum um blómið. Kristinn og Þóra ítrekuðu heimboð og mömmu fannst ég vanþakklát að þiggja það ekki,“ segir Guðný sem bætir við sögunni ljúki ekki alveg þarna.
Gekk beint í flasið á honum
„Nokkrum mánuðum síðar gekk ég beint í flasið á Kristni á mínu eigin heimili þar sem ég taldi mig óhulta. Ég var að koma að utan og opnaði dyrnar að íbúðinni, sem alltaf var ólæst. Inni var allt slökkt, enginn heima en á ganginum stóð Kristinn, sem hafði gengið inn óboðinn. Ég upplifði mikla skelfingu um leið og hann greip mig og viðhafði sömu hegðun og heima hjá honum eins og áður er lýst. Þegar hann var búinn að fá nóg fór hann og skildi eftir bók sem hann ætlaði að gefa okkur. Það var opinbert tilefni heimsóknarinnar,“ segir hún.
Í grein sinni rifjar Guðný upp fleiri atriði en bætir við að árið 1965 hafi fjölskylda hennar flust til Noregs og sá hún Kristin aldrei aftur.
„Löngu síðar umgekkst ég Þóru vegna tengsla hennar við foreldra mína og tengdamóður. Ég þagði yfir þessu og skammaðist mín í áratugi. Skammaðist mín fyrir minningu sem ég bað ekki um og gat ekkert að gert. Ég sagði maka mínum frá þessu en aldrei foreldrum mínum. Ég ákvað að þau fengju að deyja án þess að heyra þetta. Síðan liðu árin og þjóðfélagið tók breytingum. Metoo-bylgjan skall á, móðir mín dó 100 ára gömul í fyrra og þessi bók kemur nú út. Ég hef ekki lesið hana (og ætla mér ekki) en mér skilst að hún fjalli aðallega um óforbetranlegan kommúnisma þeirra hjóna,“ segir Guðný sem endar pistilinn á þessum orðum:
„Ef ég væri spurð myndi ég segja að Kristni hafi verið alveg sama um þjáningar allra þeirra milljóna sem týndu lífi í Gúlaginu, svo lengi sem hann fengi sínar rúblur. Höfundur bókarinnar hefur hlustað á mína frásögn og tekið mér vel og fyrir það er ég þakklát. Sjálf vona ég að mér takist nú að skila skömminni frá mér, nú loksins þegar ég kem mér að því að skrifa um þessa lífsreynslu, sem ég hefði svo sannarlega viljað vera án þegar ég var níu ára gömul, nú sextíu árum síðar.“
