Guðmundur Steingrímsson, fyrrverandi þingmaður, er meðal skemmtilegustu pistlahöfunda landsins. Í grein sinni í Fréttablaðinu í dag fer hann yfir útboðið í Íslandsbanka og gerir það á nokkuð skemmtilegan hátt.
„Nú þegar önnur afturrúðan á bíl okkar hjóna, Renault Mégane árgerð 2008, er föst niðri og það er frost í lofti – og því ekki eins gaman að keyra með rúðu opna eins og ella gæti verið á góðum sumardegi eða í hlýrra landi – get ég ekki varist þeirri hugsun að það sé eitthvað til í því að bílakostur heimilisins sé ekki eins og best verður á kosið. Þessarar hugsunar gætti einnig í vetur þegar sú hin sama bifreið tók upp á því að spóla í slabbi upp Hellisheiðina, rétt eftir Bláfjallaafleggjarann, þar sem ég hefði haldið að hallinn í landslaginu væri alls ekki svo mikill að nokkur bifreið myndi spóla. Þegar það gerðist svo nokkru síðar að rúðuþurrkurnar og framljósin biluðu á sama tíma í hellidembu í myrkri úti á landi, þá horfðum við hjónin á hvort annað og hugsuðum hið sama: Við höfðum náð ótvíræðum lágpunkti í okkar bílamálum.“
Alveg örugglega ekki fagfjárfestir
Guðmundur segir í grein sinni að þessar vangaveltur vegna bílavandræða hafi þróast smám saman í vikunni í vangaveltur um stöðu hans í samfélaginu.
„Einkum hef ég velt fyrir mér hvar ég mögulega stend í samanburði við þann hóp Íslendinga sem boðið var að kaupa á sérstökum vildarkjörum hluti í Íslandsbanka á dögunum og græða á því umsvifalaust nokkurt fé. Rétt í þann mund er ég reyndi að toga bílrúðuna árangurslaust upp með valdi núna einhvern morguninn, skaust sú hugsun upp í hugarhvelið, án efa undir áhrifum frá ferskum fréttaflutningi af almennri óánægju með áðurnefnda hlutabréfasölu, að ég væri alveg örugglega ekki það sem kallað er fagfjárfestir. Fjárfestingar heimilisins í bílum benda til þess að ég tilheyri ekki þeim hópi. Ég hlýt að vera áhugafjárfestir. Kaup mín á hlutum eru ekki fagleg,“ segir hann en tekur þó fram að bifreiðin hafi verið ódýr.
„Eftir stendur samt hin eðlilega vangavelta: Ef maður keyrir um á spólandi Renault 2008 með bilaða rúðu, getur maður þá talist fagfjárfestir? Hvað merkir þetta hugtak? Hvað þarf maður að gera til þess að tilheyra þessum hópi,“ spyr Guðmundur sem viðurkennir að hann hafi heyrt þetta hugtak í gegnum tíðina.
Ríkir verða ríkari
„Aldrei hef ég samt spáð í það mikið fyrr en nú. Mínar köldustu grunsemdir eru þær, að hugtakið sé einfaldlega notað til þess að gera ráðandi öflum kleift að aðskilja ákveðinn hóp frá öðrum þegar kemur að því að sýsla með fé. Lengi hefur það loðað við svokölluð kapítalísk markaðssamfélög, að eigi fólk peninga – eða skuldi mikla peninga (gildir einu) – sé stefnan sú, meðvitað eða ómeðvitað, að gera því fólki mögulegt að eignast sem mest af meiri peningum. Ríkir verða ríkari. Hugtakið „fagfjárfestir“ er upplagt í þessu skyni. Ef manneskja á mikið fé, eða sýslar auðsýnilega með mikið fé – hvort sem hún á það eða ekki – lítur kerfið svo á að þar fari kunnáttumanneskja með fé. Bílrúður eru þar allar í lagi og ekkert spólerí á Hellisheiðinni.“
Guðmundur kveðst hafa gúgglað og ratað inn á heimasíðu eins fjárfestingarbankans þar sem gefur að líta skilgreiningu á því hvað það er að vera fagfjárfestir.
„Þar stendur: „Með fagfjárfestum er átt við viðskiptamenn sem búa yfir reynslu, þekkingu og sérfræðikunnáttu til að taka sjálfir ákvarðanir um fjárfestingar og meta áhættuna sem þeim fylgir.“ Nú er það svo, eins og hér hefur verið ýjað að, að sterkur þráður í mér er reiðubúinn að taka undir það, sérstaklega í þessari viku, að ég sé engan veginn fær um að taka sjálfur ákvarðanir um fjárfestingar. Hins vegar verð ég að segja að það er ákaflega sterkur þráður í mér einnig sem finnst þetta fagfjárfestatal óttalegt bla.“
Svartur ruslapoki í glugganum
Guðmundur segir að á listanum sem var birtur í vikunni sé að finna allskonar nöfn, jafnvel peningamenn sem hafa verið með allt niðrum sig út af mútumálum og slóð óráðsíðu.
„Málið er það að mér finnst ég skilja ágætlega hugtökin „langtímafjárfestir“ og meira að segja „kjölfestufjárfestir“. Þá er leitað að fjárfestum sem vitað er að muni hlúa að fjárfestingunni til langs tíma, og fylgja eigninni í gegnum súrt og sætt. En „fagfjárfestir“, hins vegar, sérstaklega eftir að þessi listi var opinberaður, það er hugtak sem óneitanlega birtist mér, ekki síst vegna sögunnar, sem merkingarlaust orðskrípi. Hún er hins vegar lúmsk og sterk þessi tilhneiging kapítalískra markaðssamfélaga til að vilja, þrátt fyrir allt tal um jöfnuð, gera hina ríku ríkari. Það er ætíð stefnan,“ segir Guðmundur og bætir við í lokin:
„Þetta hugsaði ég um leið og ég fann til límband og klippti til svartan ruslapoka til að setja í bílgluggann.“
