Guð­jón missti allt fyrir níu árum: „Ég læt mér duga þúsund krónur á dag í mat“

„Ég keyrði í átt að þessu fjalli og steig út úr bílnum og fór af stað fót­gangandi. Ég gekk stans­laust í tvo daga,“ segir Guð­jón rúm­lega fer­tugur karl­maður sem veiktist mikið fyrir níu árum. Guð­jón er einn af þeim sem segja sögu sína á Face­book-síðunni Við erum hér líka, en saga hans birtist í morgun.

Sögurnar miða að því að opna augu al­mennings fyrir ör­yrkjum í sam­fé­laginu.

Lífið breyttist á tveimur dögum

„Fyrir níu árum missti ég allt. Veikindi mín gerðu ekki vart á undan sér. Ég var þrjá­tíu og tveggja ára og drengurinn minn tveggja ára. Ég gekk út af heimili okkar með eina tösku, frá barns­móður minni, börnum hennar og syni mínum, frá vinnu og skóla. Ég fór út að ganga. Það var ein­hvers­konar orka sem leiddi mig á­fram. Allt mitt líf breyttist á tveim dögum,“ segir hann.

Guð­jón lýsir þessu í sögu sinni eins og hann hafi ekki sjálfur verið við stjórn heldur yfir­náttúru­legt afl eða orka leitt hann á­fram.

„Ég veit ekki af hverju þetta fjall varð fyrir valinu en ég varð að komast þangað. það var eins og ég væri leiddur á­fram af al­heimsorku,“ segir hann en í sögunni kemur fram að hann hafi drukkuð vatnið af pollunum á jörðinni og aldrei upp­lifað það þannig að hann væri í hættu staddur.

Sóttur með þyrlu á Hvannadalshnjúk

Guð­jón var þó sóttur með þyrlu á Hvanna­dals­hnjúk og var hann fluttur beinustu leið á geð­deild þar sem hann fékk lyf. „Við læknis­skoðun var ég líkam­lega vel á mig komin allt nema fæturnir sem ég hafði nánast gengið af mér.“ segir Guð­jón.

Guð­jón kveðst hafa greinst með geð­hvarfa­klofa og missti hann frá sér vinnu, skóla­vist og fjöl­skyldu. „Kannski er ég bara öðru­vísi en aðrir og sé hlutina á annan hátt“ segir hann og bætir við að hann heyri ekki ekki raddir og sjái ekki of­sjónir.

„En ég finn bara of mikið til. Sumt fólk skynja ég sem vont án þess að hafa einu sinni átt orða­skipti við það,“ segir hann. Í sögunni segist hann hafa skynjað svo mikla grimmd í heiminum. „Ég upp­lifi tvo póla, illskuna annars vegar og hið góða á hinum endanum en mér finnst eins og ill­skan sé að renna sitt skeið í sögunni og fyrir höndum glitti í friðar­tíma.“

Beið í sex ár eftir úrræði

Í sögunni kemur fram að sam­fé­lagið dragi allt í efa sem Guð­jón segir, hann er greindur með geð­hvarfa­klofa og for­dómar sam­fé­lagsins og þröng­sýni ýti Guð­jóni fyrir borð. Af þessari tog­streitu stafar mikill kvíði og við minnsta á­reiti fyllist hann ó­öryggi sem leiðir til þess að honum er mikið í mun að hafa reglu á öllu í kringum sig.

Þegar Guð­jón veiktist þá missti hann heimilið sitt. Hann lagðist oft inn á geð­deild fyrstu árin í veikindum sínum og þegar hann var ekki inn á deild fékk hann inni hjá móður sinni. Hann beið í sex ár eftir úr­ræði frá Fé­lags­bú­stöðum. Fyrir tveim og hálfu ári eftir sex ára bið fékk hann að lokum sína eigin íbúð í Grafar­holti þar sem hann býr í dag, eitt svefn­her­bergi og stofa. En við það að eignast eigin sama­stað þá loksins fór bar­áttan við sjúk­dóminn að snúast honum í vil.

„Ég fer að ná ein­hverjum bata eftir að ég flyt frá mömmu og byrja að búa einn og taka á­byrgð á mér sjálfur. Að lifa með geð­hvarfa­klofa eins og mína veiki þýðir að lifa í mjög erfiðum heim. Stundum missi ég alla von. Það eru gríðar­leg átök að komast upp úr þung­lyndinu. Ég veit ekki hvað ég er búin að ganga mörg þúsund kíló­metra síðustu árin‘“ segir Guð­jón sem borðar hollan mat, reykir hvorki né drekkur og passar að sofa vel.

„Ég sef 12 - 13 tíma á nóttu en í vöku á­saka ég mig fyrir að þurfa allan þennan svefn. Mín von er alltaf sú að minnka skammtinn og öðlast meira þrek. En á móti óttast ég bak­slag af því Lepotex lyfin hafa hjálpað mér svo mikið.“

Vinir og kunningjar hurfu

Guð­jón hefur undan­farin níu ár verið að byggja sig upp frá engu, hægt og ró­lega. Í sögunni kemur fram að vinir og kunningjar hafi horfið þegar hann veiktist en bent er á að besta meðalið sé að eiga í sam­skiptum við fólk.

„Ég er að reyna að ná meiri bata og ég get það ekki einn með sjálfum mér. Ég þarf á öðru fólki að halda til þess að byggja mig upp og ná fót­festu.“ Hann sækir sam­veru í Hlut­verka­setrið og Hugar­afl og fót­bolta­æfingarnar hjá FC Sækó eru grund­vallar bjarg­ræði fyrir Guð­jón.

En allir þessir þættir sem eru nauð­syn­legri fyrir batann og rútínu sem hann er mjög háður liggur niðri að mestu leyti í sam­komu­banninu og þá er bara að fara út að ganga 5,2 km á dag.

„Það vantar brú úr veikindunum inn í sam­fé­lagið eða út á vinnu­markaðinn. Ég get ekki stundað neitt nám sem kostar og ber kostnað með sér, ég hef ekki ráð á því. En ég gæti unnið hluta­starf eða að því marki að það skerði ekki ör­yrkja­bæturnar, ég gæti hugsað mér 25 prósent starf ef slíkt væri í boði,“ segir hann en slíkt starf er lík­lega ó­hugsandi.

Sá ekki son sinn fyrstu vikurnar

Í sögunni segir Guð­jón að erfiðast í ferlinu hafi verið að sjá ekki son sinn fyrstu vikurnar eftir að hann veiktist. Sjálfur missti hann föður sinn í flug­slysi þegar hann var tveggja ára og hann þekkir föður­leysið vel á eigin skinni.

Í gegnum veikindin sín barðist hann fyrir því að fá að vera faðir og vinna traust um­hverfisins til þess að fá að sinna því hlut­verki. Það fór vel og sem betur fer eru sam­skiptin í fastri reglu í dag og feðgarnir eru saman aðra hvora helgi í það minnsta.

„Sonur minn er tólf ára í dag. Hann er að verða ung­lingur, hann er að breytast og heimurinn að stækka og þá skipta vinirnir svo miklu máli. Stundum kemur hann með vin sinn og þeir gista báðir hjá mér og hafa fé­lags­skap af hvor öðrum og þá er ég auka­per­sóna. Sonur minn er allt sem skiptir mig máli í lífinu“ segir Guð­jón á­kveðinn í sögu sinni.

Hann segir að helmingurinn af bótunum sem hann fær fari í leigu.

Þúsund krónur á dag í mat

„Ég borða hollt og læt mér duga þúsund krónur á dag i mat en það er allt að hækka núna, ég sé það í kringum mig. Skyr, græn­meti og á­vaxta boost er uppi­staðan í næringu minni. Þar fyrir utan fæ ég fisk frá sjó­manni sem er veru­leg bú­bót vegna þess hversu fiskur er dýr, annars kaupi ég til­búin rétt fyrir níu hundruð krónur sem ég skipti upp í þrjár mál­tíðar og frysti. Strákurinn minn unir þessu og kvartar ekki en að sama skapi finnst mér ó­þarfi að leggja þetta á hann. Ég reyni að spara í mat við sjálfan mig á milli þess sem hann er hjá mér og þá getum við leyft okkur að fara í bíó eða ferð í Rush. Svona er bara staðan og við þurfum að lifa við þetta. Strákurinn hefur það annars gott, hann æfir tvær í­þróttir og ég get borgað helming í skó handa honum á sex mánaða fresti ef ég minnka við mig í mat. Þetta er frekar sárt.“

Guð­jón hafði búið einn í íbúð sinni í Grafar­holti í tvö ár þegar mamma hans missti sitt hús­næði. Eftir fimm­tíu ár á vinnu­markaðnum og basl ein­stæðrar móður veiktist hjartað og þrekið þvarr. Hún gat ekki lengur borgað af lánunum sem hækkuðu og fyrir þrem mánuðum gafst hún endan­lega upp. Við þessar að­stæður var svefn­sófinn í stofunni hjá Guð­jóni eina lendingin. Móðirin sem hafði hingað til alltaf bjargað sér og oftast haldið sjó ein með þrjá stráka og tvær vinnur. Komin á sjö­tugs aldurinn er hún núna upp á son sinn komin með gistingu og bíður eftir svari frá Fé­lags­bú­stöðum, svar sem lætur bíða eftir sér.

„Þetta er mjög vond staða. Það er ekki hægt að leggja það á mömmu eða son minn að hún sofi á sófanum inn í stofu hjá mér og hann á dýnu á gólfinu. Við mamma rekumst á hvort annað. Hún hefur alltaf verið afar sjálf­stæð og hefur miklar skoðanir á heimilis­störfunum og við erum að troða hvort öðru um tær í þeim efnum sem öðrum. Mér er alveg sama hvernig það er raðað í upp­þvotta­vélina bara að tak­markið sé að allt komi hreint út aftur.“ segir Guð­jón í léttri upp­gjöf.

Á­greinings­mál í eins her­bergja íbúð í Grafar­holtinu sem virðast smá verða risa­vaxin hjá full­orðnu fólki sem á fullt í fangi með að sinna heilsu sinni hvort um sig. Og ekki batnar það við ríkjandi að­stæður þegar fólk er meir og minna bundið heima í sinni sótt­kví. „En við verðum að standa saman í þessu það er engin annar“ segir Guð­jón og bætir við „ég veit það ekki, en mér finnst samt ég eiga skilið gott líf.“