„Besta leiðin til að verjast sýklum er að þekkja upptök þeirra og smitleiðir,“ segir Snædís Huld Björnsdóttir, sameindalíffræðingur og dósent við Líf- og umhverfisvísindadeild Háskóla Íslands.
Snædís svaraði á dögunum afar áhugaverðri spurningu þess efnis hvort laukur sogar til sín veirur og bakteríur eins og stundum hefur verið haldið fram.
Öll spurningin sem Snædís svaraði var svona::
„Góðan daginn. Oft er talað um að gott sé að skera lauk og setja á náttborð ef fólk er með flensu þar sem laukurinn „sogi“ til sín vírus einnig er talað um að það sé varhugavert að geyma lauk sem búið er að skera í ísskápnum þar sem hann dregur í sig eiturefni og bakteríur. Er þetta mýta eða?“
Snædís segir að stutta svarið sé einmitt það að um mýtu er að ræða.
„Laukur á náttborðinu ver okkur ekki gegn veirum eða öðrum sýklum. Það er örugglega alveg skaðlaust að sofa með lauk þó að lyktin sé nú varla góð. Mýtur eru hins vegar skaðlegar þegar við treystum á þær í blindni og notum ekki sannreyndar aðferðir.“
Í svari sínu bendir hún á að ýmsar plöntur framleiða efni sem hindra örverur. Þeirra á meðal eru hvítlaukur og laukur sem mynda allicin og fenólefnin protocatechuic-sýru og catechol.
„Þessi efni hindra bakteríur og sveppi af ákveðnum tegundum (Matthews ofl. 2017). Það þýðir þó alls ekki að laukur á náttborðinu verji okkur fyrir sýklum af þessum tegundum eða vinni gegn sýkingum. Ekki frekar en að það dugi einfaldlega að geyma sýklalyf sem við fáum ávísað á náttborðinu. Örveruhamlandi efni þurfa að ná nægjanlegum styrk á sýkingarstað til að hafa áhrif.“
Snædís bendir á að besta leiðin til að verjast sýklum er að þekkja upptök þeirra og smitleiðir.
„Til dæmis á veiran SARS-CoV-2 sem veldur sjúkdómnum COVID-19 uppruna í smituðum einstaklingum og berst þaðan, einkum með dropum frá öndunarfærum (CDC, 2020). Besta vörnin er því sú að halda fjarlægð frá þeim er kunna að vera smitaðir og að þvo hendur vandlega og jafnvel sótthreinsa eftir snertingu við yfirborð og hluti sem þeir hafa verið nálægt.“