Sighvatur Björgvinsson, fyrrum ráðherra og framkvæmdastjóri Þróunarsamvinnustofnunar Íslands, hefur áhyggjur af þróun og breytingum íslenskunnar í grein sem hann skrifaði í Fréttablaðið og birtist í gær.
„Mikill er vandi vorrar þjóðar. Okkur er sagt, að hún eigi sér 17 kyn. Sé sautján kynja! Ekki veit ég hvað öll þau kynin heita – en sautján eiga þau að vera. Og tungumálið okkar á sér aðeins þrjú kyn - karlkyn, kvenkyn og hvorugkyn. Hvernig á svo þjóðin að geta tjáð sig rétt? Tekið í töluðu og rituðu máli rétt tillit til kynjanna sautján. Til þess þarf mikla hjálp. Frá emeritus prófessorum. Frá RÚV-málfarsráðunautum. Frá meðvituðum alþingismönnum. Frá okkur öllum hinum. Segjum rétt! Tölum rétt!“ skrifar Sighvatur.
„Maður ársins“ var og er ekki við hæfi. Karlkyns! „Manneskja ársins“ er skárra. Nær að vísu ekki kynjunum sautján en hún manneskjan þó skömminni til skárra en hann maðurinn. Er a.m.k. ekki karlkyns. Og lausnir alþingismanna? Fyrirgefið alþingismanneskja? Fiskari í staðinn fyrir fiskimaður, sjóari í staðinn fyrir sjómaður …og blaðrari í staðinn fyrir blaðamaður. Miklu skárra? Og þó. Hann fiskarinn, hann sjóarinn og hann blaðrarinn – er þetta ekki allt sama tóbakið? Séð frá sjónarhóli sautján kynja. Vanvirðing við hin sextán kynin? Og hvað um málfarsráðunaut RÚV. Nú er þar um að ræða ekki hann heldur hana. Það er ekki hægt að kalla þá trúnaðarmanneskju RÚV karlkynsheitinu „naut“. Ráðunaut!?! Varla heldur „kvígu“ eða „kú“ En hvað um málfarsráðunautgrip? „Málfarsráðunautgripur RÚV“? Eða málfarsmanneskja RÚV? Seinna miklu best. Eða hvað segja prófessorar emeritus?“ skrifar Sighvatur.
Enska lausnin
„Lausn RÚV á þessu mikla vandamáli er miklu meira við hæfi. Fylgir þjóðarviljanum. Þar sem allir veitingastaðir á Laugaveginum nefna sig nú orðið enskum nöfnum. Sama máli gegnir um flesta veitingastaði víðar um og utan höfuðborgarinnar. Þar hefur íslenski málfarsvandinn verið leystur með enskunni. Líka inni á veitingastöðunum þar sem gestum er þjónað til borðs. Líka á hótelunum þar sem tekið er á móti gestum. Líka í strætisvögnunum þar sem vagnstjórar segja til vegar. Enginn prófessor emeritus gerir athugasemd við það. Ekki heldur nein málfarsmanneskja RÚV. Hvað þá heldur nokkur alþingismanneskja. Þvert á móti. Fréttastofa RÚV ástundar í nær sérhverjum fréttatíma að birta fréttir talsettar á ensku. Engin íslenskun þar. Textavél alltaf biluð. Meira að segja í gærkvöldi, mánudagskvöldi, birti Kastljós langt og merkilegt viðtal um mikilvægi og þýðingu öndunar. Mikilvægi þess að anda!. Öllum röddum jafnt viðmælenda sem spyrils útvarpað á ensku. Bilaða textavélin ævinlega biluð.“
Hún lausnin
„Svona má bjarga sér frá miklum vanda þar sem þjóðarkynin eru sautján en mállýskukynin bara þrjú. Má einfaldlega bjarga sér á enskunni. Eins og í veitingahúsageiranum. Á hótelunum. Hjá strætó. Hjá sjónvarpi RÚV. Hjá Facebook og mörgum öðrum samfélagsmiðlum. Í símanum. Í tölvunni. Meðal unga fólksins. Í öllum samskiptum við málfarsmanneskjur, blaðrara, fiskara og emeritus prófessora. Svona leysa menn – fyrirgefið manneskjur – vandamálin þar sem kynin eru sautján en málfarskynin bara þrjú. Þann vanda leysir enskan. Sú lausn í stöðugri sókn. Við stöðugt vaxandi vinsældir. So be it!“ skrifar Sighvatur að lokum.
