Frá­farandi ferða­mála­stjóri kveður með skila­boðum: „Við erum á villi­götum“

Skarp­héðinn Berg Steinars­son lætur af em­bætti ferða­mála­stjóra um ára­mótin eftir fimm ára starf. Hann mætti í kveðju­við­tal hjá ferða­mála­vefnum Túr­isti.isen þar segir hann okkur vera á villi­götum.

„Við komin full langt í að eftir­láta til­tölu­lega þröngum hags­munum að á­kveða hvernig við ætlum að láta málin þróast - að hafnar­stjórar geti á­kveðið að fjölga komum skemmti­ferða­skipa um 50 prósent milli ára. Við þurfum að for­gangs­raða í því hvernig við ætlum að nota okkar náttúru­auð­lindir, á­fanga­staði og kol­efnis­spor," segir Skarp­héðinn í sam­tali við Túr­ista.‘

Hann segir að fimm á sér hellings tími í starfi og nú sé hann farinn að endur­taka sjálfan sig sem er ekki gott fyrir neinn. Hann er siðan spurður í hvaða stöðu ferða­þjónustan á Ís­landi er?

„Ég held að ferða­þjónustan sé í mjög góðu standi eftir að hafa gengið í gegnum gríðar­lega erfiða tíma – í heims­far­aldrinum. Menn óttuðust allt það versta en öll merki eru um að á­standið í ferða­þjónustunni sé gott. Auð­vitað eru ein­hver fyrir­tæki skuld­sett, jafn­vel um­fram það sem þau ráða við. Á hinn bóginn erum við að sjá fjár­festingar í greininni víða um land. Ýmis merki eru um að ferða­menn dvelji hér lengur og eyði meiri peningum. Þannig að ég er fullur bjart­sýni fyrir hönd ferða­þjónustunnar.“

Er þessi opin­beri rammi utan um ferða­þjónustuna eins og þú vilt hafa hann?

„Þetta er nú ekki um­fangs­mikill rammi og það er á margan hátt á­gætt. Ég held að opin­berir aðilar þurfi að skil­greina betur hvernig af­skipti þeir ætla að hafa af greininni. Þá myndi ég vilja að litið verði meira til þess að fyrir liggi að­gengi­leg, ný gögn, svo at­vinnu­greinin og stjórn­völd geti alltaf mælt hvar við stöndum. Síðan er mikil­vægt að ríkið komi að ýmsu sem varðar neyt­enda­vernd. Þetta er dá­lítið snúinn markaður. Við þurfum að gæta þess að sinna gæða­málum og að ferða­menn hafi að­gang að upp­lýsingum. Loks nefni ég mjög stórt mál: Öryggi ferða­manna. Við eigum ekki að sætta okkur við slys í ferða­þjónustu og gera allt til þess að þeir sem hingað koma geti ferðast um landið og notið þess. Þá er ég ekki bara að tala um dauða­slys og minni ó­höpp – heldur það að ferða­mönnum líði vel, að þeir séu ekki hræddir þegar þeir upp­lifa ýmis­legt í okkar náttúru sem getur verið ógn­væn­legt.”

Sarphéðinn er síðan spurður hvortþ að vantar mikið uppneyt­enda­vernd og öryggi séu í lagi?

„Það má örugg­lega gera betur í hvoru tveggja en ég er alls ekki að segja að við séum illa stödd. Þarna þurfum við að vera á varð­bergi. Það gerist með því að upp­lýsa og fræða. Við eigum að leggja á­herslu á menntun og þjálfun til að tryggja að þjónustu­stigið i ferða­þjónustunni sé hátt,” segir Skarp­héðinn.

Hann sagði einnig að við eigum að ráða okkar eigin ör­lögum en á sama tíma séu það hafnar­stjórar sem ráða því hvort komi eitt eða 200 skemmti­ferða­skip inn á fjörðinn þeirra hvert sumar. Spurðu um hvort við séum ekki komin brúnina í þeim efnum? Svarar Skarp­héðinn því játandi.

„Jú, þar erum við komin full langt í að eftir­láta til­tölu­lega þröngum hags­munum að á­kveða hvernig við ætlum að láta málin þróast – að hafnar­stjórar hringinn í kringum landið geti á­kveðið að fjölga komum skemmti­ferða­skipa um 50 prósent milli ára – á sama tíma og við vitum að inn­viðir sem eru til staðar ráða ekki við það. Við erum á villi­götum. Það verður ekki annað sagt. Við þurfum að for­gangs­raða í því hvernig við ætlum að nota okkar náttúru­auð­lindir, á­fanga­staði og kol­efnis­spor ferða­þjónustunnar. Er þetta besta ráð­stöfunin? Ég hef miklar efa­semdir um það,“ segir Skarp­héðinn.

Hann bendir síðan á að heildartekjur í landinu af skemmtiferðaskipum eru 5 milljarðar á ári, þar af eru hafnargjöld 1,7 milljarðar. Við áætlum að farþegar skili 3,3 milljörðum, ef miðað er við að hver farþegi eyði 5 þúsund krónum í landi.  Þetta er 1% af heildartekjum ferðaþjónustunnar.

Hægt er að lesa ítar­legt við­tal Túr­ista við Skarp­héðinn hér.