„Þessi gríðarlega eignasöfnun stórútgerðarinnar hefur þau áhrif að þessir einstaklingar og erfingjar þeirra geta síðan auðveldlega keypt sér inn í önnur svið íslensks hagkerfis og er það löngu byrjað. Og eignast þeir þannig meira og minna Ísland.“
Þetta segir Ágúst Ólafur Ágústsson, þingmaður Samfylkingarinnar, í pistli sem birtist á vef Vísis í gær. Grein hans ber yfirskriftina Hverjir eiga Ísland? Fimm sjokkerandi punktar.
Ágúst Ólafur bendir á að sjávarauðlindin sé ein verðmætasta sameiginlega auðlind þjóðarinnar og fyrir hana greiði útgerðin veiðileyfagjöld. Fer hann svo yfir fimm nokkuð athyglisverða punkta um veiðileyfagjöldin.
Í fyrsta lagi nefnir hann að veiðileyfagjöld síðasta árs hafi ekki einu sinni dugað fyrir þeim kostnaði sem hið opinbera verður fyrir við að þjónusta greinina, eins og eftirlit og hafrannsóknir. Þá kveðst hann hafa fundið út að veiðileyfagjaldið var svipað hátt í fyrra og útvarpsgjaldið og lægra en tóbaksgjaldið. Ágúst Ólafur nefnir fleiri sjokkerandi punkta.
„Stangveiðimenn greiddu í fyrra hærri veiðileyfagjöld fyrir veiði sína í ám og vötnum heldur en stórútgerðin greiddi fyrir aðgang sinn að einum bestu sjávarauðlindum jarðar, sem þjóðin á samkvæmt lögum.“
Þá bendir hann á að krónutala veiðileyfagjalds hafi lækkað um tæp 60% á þremur árum. Ekki sé mjög sannfærandi að halda því fram að afkoma greinarinnar hafi versnað um tæp 60% á þessu tímabili. Hann nefnir einnig að eigið fé fyrirtækjanna, eignir mínus skuldir, hafi aukist um 60% á fimm árum.
„Þegar kemur að þeim varnarpunkti sérhagsmunagæslunnar að hækkun veiðileyfagjalds komi sér svo illa við litlar útgerðir þá má minna á að 80% veiðileyfagjaldsins er greitt af einungis 3% af öllum þeim aðilum sem greiða veiðileyfagjald.“
Ágúst Ólafur nefnir loks að veiðileyfagjöldin sem þjóðin, eigandi auðlindarinnar, fær sé lægri en arðurinn sem rennur í prívatvasa útgerðarmanna. „Þessar prívat-arðgreiðslur sem renna einungis í vasa útgerðarmanna og fjölskyldna þeirra voru yfir 60 milljörðum á 5 árum.“ Þetta er næstum tvöföld sú upphæð sem allir framhaldsskólar landsins fá árlæega og tvöfalt það sem allar heilsugæslur landsins fá á hverju ári.
„Þessi gríðarlega eignasöfnun stórútgerðarinnar hefur þau áhrif að þessir einstaklingar og erfingjar þeirra geta síðan auðveldlega keypt sér inn í önnur svið íslensks hagkerfis og er það löngu byrjað. Og eignast þeir þannig meira og minna Ísland. Er ekki ástæða til að breyta þessu?“
