Fjórir hlutir sem Íslandsbankaskýrslan varpar ljósi á

Ríkis­endur­skoðun birti í dag skýrslu sína um sölu ríkisins á Íslandsbanka. Í henni er margt um söluna gagnrýnt, og þá leggur hún ekki mat á aðra þætti eins og hvort vinnu­brögð um­sjónar­aðila sölu­ferlisins, sölu­ráð­gjafa eða sölu­aðila hafi verið í sam­ræmi við gildandi lög og reglur.

Hér fyrir neðan verður fjallað um fjóra áhugaverða hluti sem fram koma í skýrslunni.

  1. „Umsjónaraðilar, söluráðgjafar og söluaðilar Bankasýslunnar innanlands höfðu litla ef nokkra reynslu af söluferli af því tagi sem hér um ræðir,“ segir í skýrslunni og er bætt við að Bankasýslan hafi ekki gefið þeim nein bein fyrirmæli eða leiðbeiningar um framkvæmd sölunnar. Þá segir að Ríkisendurskoðun telji að Bankasýsla ríkisins hafi ekki tryggt með fullnægjandi hætti að vinna umsjónaraðila, söluráðgjafa og söluaðila væri samstillt og skilvirk.
  2. Söluferlið sem fram fór 22. mars 2022 var ábótavant að mati Ríkisendurskoðunnar. „Notkun lykilhugtaka og mikilvæg umfjöllun í minnisblaði Bankasýslu ríkisins og í kynningargögnum til þingnefnda var ekki nógu vönduð og ítarleg til að upplýsa með skýrum hætti um fyrirætlanir stofnunarinnar og fyrirkomulag söluferlis með tilboðsfyrirkomulagi.“ segir í skýrslunni og þá er greint frá því að á fundi Ríkisendurskoðunar og fjármála- og efnahagsráðuneytisins í maí 2022 hafi verið gerðar athugasemdir við hugtakanotkun Bankasýslunnar.
  3. Bankasýslan var ekki meðvituð um hver heildareftirspurn fjárfesta var þegar ákvörðun um leiðbeinandi lokaverð var tekin. Þetta staðfesta svör Bankasýslu ríkisins til Ríkisendurskoðunar og Fjármálaeftirlits Seðlabanka Íslands í maí 2022. „Vegna þessa hafði stofnunin ekki fullnægjandi upplýsingar um raunverulegt umfang eftirspurnar fjárfesta við þá ákvörðun. Ríkisendurskoðun telur að ítarlegri greining gagna, t.d. með notkun sérhannaðra upplýsingakerfa við utanumhald tilboða, hefði getað veitt betri yfirsýn um raunverulega eftirspurn og lagt grunn að nákvæmara mati á verðmyndun.“ segir í skýrslunni.
  4. Bankasýslan sinnti ekki hlutverki sínu í aðdraganda söluferlisins samkvæmt lögum um stofnunina, samkvæmt skýrslunni. „Stofnuninni tókst ekki að miðla upplýsingum um fyrirhugaða sölu með skýrum og árangursríkum hætti. Sama má segja um upplýsingagjöf fjármála- og efnahagsráðuneytis við birtingu greinargerðar ráðherra vegna framhalds á sölu á hlutum ríkisins í Íslandsbanka.“