„Ef skima á alla farþega við komuna til landsins virðist hagfræðilega rétt að kostnaðurinn sé greiddur af farþegunum sjálfum.“ Þetta er meðal þess sem kemur fram í hagrænu mati sem unnið var að beiðni forsætisráðherra og kynnt í ríkisstjórn í morgun.
Til stendur að opna landið fyrir erlendum ferðamönnum þann 15. júní næstkomandi með því skilyrði að ferðamenn gangist undir skimun eða framvísi heilbrigðisvottorði. Skiptar skoðanir hafa verið um hver eigi að bera kostnaðinn af þessum skimunum. Samkvæmt matinu sem unnið var að beiðni forsætisráðherra svarar það ekki kostnaði að ríkið komi að því að greiða kostnaðinn sem gæti hlaupið á tugum þúsunda króna á hvern ferðamann, allt eftir því hversu margir ferðamenn koma til landsins.
Í hagræna matinu er bent á að mögulega gæti myndast hvati fyrir ferðalög til þess eins að fá COVID-19 próf sem virðast af skornum skammti víða erlendis.
„Þá mætti líta til þess að beinar skatttekjur ríkissjóðs af hverjum ferðamanni eru áætlaðar 20.000- 25.000 krónur, eða nokkru lægri upphæð er skimunin virðist kosta. Almenn skimun sem ferðamenn greiða fyrir yrði þó ígildi skattlagningar á ferðalög, nema þeir sækist sérstaklega eftir skimun, sem hefði áhrif á eftirspurn. Enn er þó mjög óljóst hvernig verð á flugi til og frá landinu munu þróast. Með greiðslu ferðamanna fyrir prófið má þó stuðla að því að þeir sem sækja landið heim séu efnameiri ferðamenn sem eyði meiru og dvelji lengur, enda yrði greiðslan fyrir prófið hin sama óháð dvalarlengd.“
Þá þurfi að horfa til þess að ríkissjóður niðurgreiði ekki samfélagslegan kostnað af utanlandsferðum Íslendinga sem virðast af reynslu síðustu mánaða hafa meiri áhrif á mögulega útbreiðslu veirunnar en komur erlendra ferðamanna.
„Að sama skapi þarf að vera ljóst að þeim fjármunum sem ríkissjóður veitir til verkefnisins sé varið með markmið í sóttvörnum og heilbrigðismálum almennt að leiðarljósi. Þar sem alls óvíst er hversu lengi faraldurinn mun geisa þarf að endurskoða reglulega hver er besta leiðin til að takmarka áhættuna af víðtækri útbreiðslu faraldursins að nýju að gefnum fjármunum ríkissjóðs til verkefnisins. Nauðsynleg styrking innviða á þessu sviði til að takast á við sóttvarnir hérlendis ætti ekki að vera háð slíku mati eða ákvörðunum.