„Á síðustu vinnudögunum fyrir feðraorlofið sá ég í hillingum hvernig ég myndi geta sinnt tungumálanáminu mínu og tölvuleikjaáhuga,“ segir Matthías Ólafsson, stjórnmálafræðingur og faðir, í athyglisverðri grein í Morgunblaðinu í dag.
Í grein sinni skrifar Matthías um feðraorlof með ungri dóttur sinni fyrr á þessu ári og er óhætt að segja að hann nái að færa í orð þær tilfinningar sem stundum bærast innra með ungum feðrum á leið í sitt fyrsta feðraorlof.
„Mamma hennar hafði verið með hana heima fyrstu átta mánuðina, síðan tók ég við umönnun dóttur okkar, ráðstöfun sem gripið hafði verið til svo brúa mætti bilið uns hún fengi dagvist á ungbarnaleikskóla. En þegar upp var staðið reyndist feðraorlofið mun áhrifameira en ég hafði gert mér í hugarlund,“ segir Matthías sem hafði ákveðna hugmynd um feðraorlofið áður en það hófst.
„Ég hafði jú tekið virkan þátt í henni samhliða konunni minni þessa átta mánuði fram að því; vaknað með henni snemma á morgnana og leyft mömmu að sofa, fundið til morgunmat, farið með henni í bað, svæft hana og skipt um bleyjur,“ segir hann en skyndilega, einn dimman febrúarmorgun, kom yfir hann tilfinning sem var ólík nokkurri annarri.
„Líf dóttur minnar og velferð var undir mér, og mér einum, komin. Áherslur og meginviðfangsefni lífs míns umturnuðust á þessari sömu stundu. Hvenær er réttast að leggja barnið til svefns? Hvað og hvenær átti hún að fá að borða? Hvernig get ég útvegað henni þá félagslegu örvun sem hún þarf til að þroskast? Ég komst fljótt að því að námsbækur og tölvuleikjaspil voru fjarlægur draumur.“
Matthías segir að fyrstu vikurnar hafi verið krefjandi og í hvert skipti sem eitthvað tókst ekki, til dæmis hvað varðar svefn eða matartíma, hafi hann upplifað það þannig að hann væri að klúðra málunum og eyðileggja æsku dóttur sinnar.
„Hvert kvein sem heyrðist í dóttur minn var mér til marks um að ég hlyti að vera að gera eitthvað rangt. Ég horfði upp á leirtauið fylla vaskinn, nánast sem því hefðu vaxið fætur eins og í ónefndu Disney-ævintýri og það sjálft komið sér fyrir í vaskinum. Hversu mikið sem ég ferðaðist um þann eina fermetra sem markaði gólfplássið á milli ísskápsins og eldavélarinnar, trip-trap-stólsins og eldhúsvasksins virtist ég alltaf hafa nóg fyrir stafni. Ég upplifði einmanaleika í fyrsta sinn á ævinni. Á samfélagsmiðlum fylgdist ég sem áhorfandi á lífið streyma hjá, eins og við dóttir mín hefðum stigið út fyrir straum lífsins og ættum ekki afturkvæmt. Það kom í ljós að feðraorlofið var ekki það orlof sem ég hafði séð fyrir mér.“
Matthías segir að smám saman hafi tekið að birta til og eftir því sem handtökin tóku að venjast hafi hann öðlast trú á eigin getu.
„Þar sem ég sat í útældum náttbuxunum eitt miðvikudagseftirmiðdegið gerði ég mér grein fyrir að í mér hafði þróast æðruleysi, sem aldrei fyrr hafði einkennt minn persónuleika. Tilvist mín var orðin fyrir mér tímalaus. Hún snerist um að lesa í hegðun dóttur minnar og mæta þörfum hennar áður en komið var fram á ystu nöf. Ég var leiksoppur örlaganna sem hagaði sér í takt við þær aðstæður sem komu upp hverju sinni. Ég fann sterka tilfinningu frelsis við það að binda áhyggjur mínar og tilfinningar við þá stund eina sem var að líða hjá hverju sinni. Innra með mér fann ég uppsprettu rólegheita og slökunar sem mér var ókunn áður; áður en dóttir mín kenndi mér að lifa í þágu hverrar mínútu í stað þess að vera sífellt umhugað um hvað sú næsta myndi bera í skauti sér,“ segir hann og bætir við að hann hafi farið að kynnast lífinu á öðrum forsendum.
„Svo virtist sem hjarta mitt hefði blásið út í brjósti mér og fært mér nýja eiginleika, eins og ofurhetju – sem klæddist maukklíndum íþróttabol í stað skikkju. Ofurkraftar þeir sem dóttir mín hafði léð mér voru að skyndilega mátti ég finna djúpa viðurkenningu og þakklæti gagnvart því sem lífið hafði veitt mér fram að því og vilja til þess að vera öðrum innanhandar. Helsti nýi eiginleikinn minn var þó sá, að ég var fær um elska þá sem mér stóðu næst innilegar en áður. Sú einlæga, skilyrðislausa ást sem fyllti hjarta mitt og litaði nú skyndilega alla tilveru mína var mér vísbending um að e.t.v. væri æðsta markmið lífsins einmitt það að móta slík sambönd og rækta þau. Ekki einungis gagnvart barninu, heldu öllum í kringum mig,“ segir Matthías sem endar færsluna á þessum orðum:
„Hafði ég fundið tilgang lífsins í taubleyjuhringiðu þvottavélarinnar? Feðraorlof er ekki orlof, heldur vinnutörn sem ber með sér stórkostleg tækifæri sem býðst einungis örfá skipti á lífsleiðinni allri. Ég vona að verðandi feður komi einnig til með að nýta sjálfstæðan rétt sinn til fullrar umönnunar barna sinna og með því öðlast ofurkrafta sem þeir aldrei þekktu fyrr.“
