„Á mínum æskuárum naut ég þeirrar gæfu í þrjú ár að vera nemandi eins virtasta listamanns þjóðarinnar, Ásmundar Sveinssonar. Það sem hann kenndi mér hefur fylgt mér alla ævi. Hann var góður og vitur maður sem heillaði alla sem umgengust hann,“ skrifar listmálarinn Eyjólfur Einarsson í Morgunblaðinu í dag.
„En nú er öldin önnur þar sem hvítt er orðið svart og svart orðið hvítt. Allt í einu er Ásmundur orðinn rasisti og þar með úrhrak og leyfilegt að sverta orðspor hans og stela listaverki eftir hann,“ heldur hann áfram.
Eyjólfur vísar til þess að listakonurnar Bryndís Björnsdóttir og Steinunn Gunnlaugsdóttir stálu verki Ásmundar, málmskúlptúrnum Fyrsta hvíta móðirin í Ameríku. Verkinu var stolið af stöpli sínum á Laugarbrekku og settu Bryndís og Steinunn það í geimflaug fyrir utan Nýlistasafnið. Farangursheimild: Fyrsta hvíta móðirin í geimnum kölluðu þær gjörninginn sem þær réttlættu með því að fullyrða að verk Ásmundar væri rasískt.
„Við fögnum því að þetta rasíska verk sé loksins komið af stalli sínum og komið á sinn rétta stað inn í geimflauginni á leiðinni út í geiminn. Henni verður skotið upp og vonandi breytist hún þar í geimrusl sem flýgur í kringum jörðina,“ sagði Steinunn í kvöldfréttum Stöðvar 2 í apríl.
„Tvær myndlistarkonur sem álíta sig handhafa sannleikans frömdu þennan verknað í því skyni að berjast gegn rasisma, að þeirra sögn. Hvílíkt bull,“ skrifar Eyjólfur sem er allt annað en sáttur með þær stöllur.
„En annað er augljóst. Í listasögunni finnast ótal dæmi um fólk sem þjáist af því að hafa ekki öðlast nógu mikla athygli. Líklega toppar enginn ítalskan listamann um miðja síðustu öld sem hægði sér í niðursuðudósir og sauð afurðirnar niður. Hann náði skjótri frægð en þurfti ekki að drulla yfir orðstír annarra til að ná markmiðinu. Líklega verið séntilmaður. Til að ná markmiði sínu drulluðu listakonurnar yfir einn ástsælasta listamann þjóðarinnar, höfund verkanna Vatnsberans, Móðir mín í kví kví, Járnsmiðsins og fleiri, en urðu þar með fórnarlömb eigin drullu og urðu alræmdar,“ heldur Eyjólfur áfram.
Eyjólfur segir þær Bryndís og Steinunni réttlæta gjörðir sínar með hroka. „En hvað með sjálfsvirðinguna? Það er kannski orð sem þær hafa aldrei heyrt. Einhver sjúkleg minnimáttarkennd virðist einnig leynast þarna þar sem trú á eigin hæfileika er í molum. Það er ekki annað hægt en að vorkenna þeim,“ segir hann.
Eyjólfur hjólar einnig í listaheiminn í greininni og segir það miður hversu liítið hefur heyrst frá starfandi fólki í myndlistarheiminum á Íslandi. Er þessi þögn sama og samþykki?“ spyr hann.
„Einhverjir fara á hundavaði um þetta mál og bulla um frelsi og heilagleika listarinnar, þótt það brjóti á rétti annarra. Og þá komum við að orðinu þjófur sem margir forðast eins og heitan eld því það fellur ekki vel að hinu göfuga markmiði listarinnar og frelsi listamanna til að gera það sem þeim sýnist.“
Þegar líður að lokum greinarinnar ákveður Eyjólfur að deila nafnbótinni rasisti með læriföður sínum. „Að lokum nokkur orð til míns gamla vinar og læriföður: Í veröld þar sem hvítt er orðið svart og svart orðið hvítt og réttlætisriddarar ráða ríkjum og þú nýlega krýndur af þeim nafnbótinni rasisti væri mér það mikill heiður að fá að deila þessari nafnbót með þér,“ segir hann.
