Elliði Vignisson, fyrrverandi bæjarstjóri í Vestmannaeyjum og núverandi bæjarstjóri í Ölfusi, rifjar upp stærsta einstaka atburðinn í lífi sínu á Facebook-síðu sinni.
Fimmtíu ár eru nú liðin frá því að eldgos hófst í Vestmannaeyjum en óhætt er að segja að gosið og afleiðingar þess séu einn stærsti einstaki atburðurinn á 20. öldinni hér á landi.
Í tilefni þessara tímamóta hafa fjölmargir rifjað upp hvar þeir voru staddir þegar eldgosið hófst þessa köldu janúarnótt fyrir 50 árum.
„Ég var þá fjögurra ára og sá náttúruhamfarirnar með augum barnsins. Myndin sem tekin var af mér þegar ég var nývaknaður þessa örlaganótt kemur mér oft í hug. Hún minnir mig á að styrkur foreldra minna og æðruleysi þeirra komu í veg fyrir allan ótta. Þau voru sú jörð sem barnsfætur mínir stóðu á og sú jörð bifaðist hvergi þótt eldur kæmi úr þeirri jörð sem þau sjálf stóðu á. Nóttin og komandi mánuðir voru sama merki sett,“ segir Elliði.
Hann segir alveg ljóst að Heimaeyjargosið 1973 sé stærsti einstaki atburðurinn í lífi hans.
„Hvernig á annað að vera þegar maður sem fjögra ára gamalt barn horfir á heimsviðburð í örfárra tugi metra fjarlægð út um svefnherbergisgluggann heima hjá sér? Um miðja nótt máttu foreldrar mínir forða sér út úr nýbyggðu húsi þeirra, móðir mín þá ólétt af yngri bróður mínum, og halda til skips. Þar tók við sigling út í algera óvissu með þá spurningu á vörunum hvort nokkru sinni yrði aftur snúið heim. Pabbi var megnið af gosinu í Eyjum við björgunarstörf en við mamma bjuggum megnið af tímanum í Stóra-Dal hjá föðurfólki mínu og í Grindavík hjá móðursystur minni. Maður skilur það þegar maður verður eldri hversu gríðarlegt álag þetta hefur verið fyrir Eyjamenn. Óvissan, röskunin, hættan og bjargarleysið hlýtur að hafa verið algert.“
Elliði bendir réttilega á að þeir sem ekki upplifðu þessa atburði hljóti að eiga erfitt með að skilja þær tætingslegu tilfinningar sem Eyjamenn bera enn þann dag í dag til þessara hamfara.
„Ég hef áður haldið því fram að gosið hafi verið okkur Eyjamönnum erfiðara en seinni tíma söguskýring hefur viljað vera láta. Eftir því sem ég hef orðið eldri hefur sú skoðun mín styrkst. Eftir sem áður ber ég mikla og djúpa virðingu fyrir því viðhorfi sem oftast var haldið að mér sem barni og fólst í því að ræða þetta ekki of djúpt. Í dag ber maður virðingu fyrir þeim hörmungum sem þarna áttu sér stað og færir þökk fyrir hversu vel tókst til. Maður minnist þeirra fjölmörgu sem veittu aðstoð og þess kraftaverks að ekki fór verr.“
