„Kæru foreldrar, notið allan þann tíma sem mögulegt er til að tala við börnin ykkar og freistist ekki til að nota síma eða tölvu til að kaupa ykkur frið nema það sé alveg nauðsynlegt.“
Þetta segir Eiríkur Rögnvaldsson, fyrrverandi prófessor í íslensku, í færslu sem birtist í Facebook-hópnum Málspjall á laugardagskvöld. Í færslunni greinir Eiríkur frá því að seinnipartinn á laugardag hafi hann og kona hans litið inn á listasýningu en að því loknu fóru þau inn á veitingastað og fengu sér léttvínsglas.
„Það er svo sem ekki frásagnarvert og á ekki erindi í þennan hóp, en er inngangur að því sem mér finnst skipta máli,“ segir Eiríkur en á næsta borði voru hjón með barn sem Eiríkur giskar á að hafi verið þriggja eða fjögurra ára gamalt.
„Allan tímann sem við sátum þarna og sötruðum úr glösunum okkar var barnið með síma í höndunum og horfði sem dáleitt á skjáinn án þess að segja orð - og ég varð ekki heldur var við að foreldrarnir yrtu á það,“ segir hann.
Hann kveðst skilja það að fólk sem fer með ung börn út í búð á háannatíma, þreytt að loknum vinnudegi, freistist til að rétta börnunum síma til að hafa frið meðan það verslar.
„En öðru máli gegnir ef maður fer á kaffihús síðdegis á laugardegi. Þá ætti að vera hægt að slappa af og einmitt upplagt að nota tækifærið til að spjalla við barnið. Ég held að ung börn kunni yfirleitt að meta að þeim sé sýndur áhugi og séu til í að tala við foreldra sína.“
Eiríkur segir að ýmsar rannsóknir sýni að ekkert skiptir meira máli fyrir málþroska barna en samtöl við fullorðið fólk. Þá sé alltaf að koma betur og betur í ljós að góður málþroski skipti máli fyrir allan annan þroska; félagsþroska, tilfinningagreind og jafnvel verkgreind.
Pistill Eiríks vakti talsverða athygli í hópnum og voru margir sem lögðu orð í belg. Langsamlega flestir tóku undir orð Eiríks og lýstu ákveðnum áhyggjum af þessari þróun sem virðist verða sífellt algengari. Eiríkur er þó spurður á einum stað í þræðinum hvort þetta sé endilega breyting frá því sem áður var: „Vörðu eldri kynslóðir almennt meiri tíma í að tala við börn? Það held ég ekki.“
Eiríkur segir að eldri kynslóðirnar hafi ekki endilega varið meiri tíma í að tala við börnin.
„En munurinn er sá að börnin fylgdust með samtali fullorðinna, lærðu af því og gátu lagt orð í belg. Það sem ég er að tala um er þegar börnin eru í raun og veru útilokuð frá samtalinu með því að festa athygli þeirra við annað.“