„Götur Reykjavíkur eru grómteknar og drullugar. Yfir þeim liggur brúngrátt lag af óhreinindum og gangstéttunum sömuleiðis. Merkingar á malbikinu sjást vart fyrir skít og þar sem glittir í þær eru þær ekki hvítar heldur gráar eða brúnar.“
Svona hefst leiðari Morgunblaðsins í dag en ekki þykir ólíklegt að þar haldi Davíð Oddsson, ritstjóri blaðsins og fyrrverandi forsætisráðherra á penna. Í leiðaranum er vakin athygli á óþrifnaðinum á götum borgarinnar nú þegar farið er að hilla undir lok vetrar.
„Í þurru veðri og stilltu þyrlast upp undan bílunum rykský, sem verður að mekki þegar þyngri ökutækjum er ekið hjá. Flestir bílar í umferðinni eru gráir af skít og líta út eins og þeir séu nýkomnir úr óbyggðum. Þegar birtist hreinn bíll er víst að hann er nýkominn úr þvotti og bókað að innan tveggja daga verður hann orðinn jafn skítugur og hinir bílarnir á götunum.“
Davíð segir að ástandið sé sérstaklega slæmt þegar göturnar eru blautar og drullunni rignir yfir umferðina undan dekkjum bílanna.
„Það er vindasamt í höfuðborginni og vindarnir bera með sér drullu og skít af fjöllum og hafi. Það kann að virðast vonlaust verk að halda götum og gangstéttum hreinum við slíkar aðstæður. Borgarfulltrúi einn úr meirihlutanum svaraði því eitt sinn til þegar hann var spurður hvort ekki mætti fjölga akreinum til að höggva á umferðarhnúta að það hefði ekkert upp á sig vegna þess að þær myndu bara fyllast af bílum. Þetta er svipað hugarfar og hjá kaupmanninum sem átti ekki tiltekna vöru og sagði að það tæki því ekki að panta hana því að hún seldist alltaf upp.“
Davíð bendir í leiðara sínum á að ekki hafi borgaryfirvöld alls staðar gefist upp þótt göturnar verði alltaf skítugar aftur. Í New York sé til dæmis fólki bannað að leggja tiltekna daga eða dagparta einu sinni til tvisvar í viku til að starfsmenn geti hreinsað göturnar. Í Berlín séu göturnar einnig flokkaðar eftir því hversu skítsælar þær eru og sjaldnast hreinsaðar einu sinni í viku.
„Þar borga íbúarnir einfaldlega eyrnamerkt gjöld til að standa straum af hreinsun borgarinnar og veltur framlagið á stærð húsnæðis. Óhreinindin á götunum eiga ekki síður þátt í svifrykinu, sem iðulega mælist yfir hættumörkum í borginni þegar stillt er í veðri, en útblástur bílanna. Tíðari hreinsun gatna er því ekki aðeins spurning um snyrtimennsku, heldur líka um heilsu og heilbrigði almennings. Snyrtimennska er þó fullboðleg ástæða til að halda borginni hreinni.“
Davíð segir ljóst að eftir því sem minna er lagt upp úr því að hreinsa borgina dragi úr vilja fólks til að leggja sitt af mörkum. Rétt eins og það tekur því ekki að þvo bílinn því hann verður orðinn jafn skítugur og áður eftir tvo daga.
„Óhreinindin draga líka úr ánægjunni af að spóka sig á götum borgarinnar og það er afleitt. Í svartasta skammdeginu er skíturinn ef til vill ekki svo áberandi, en þegar daginn lengir blasir óþrifnaðurinn hins vegar við svo um munar. Á undanförnum árum hefur verið dregið úr þjónustu á ýmsum sviðum í borginni. Ruslið er sótt sjaldnar. Hætt er að sækja jólatré heim til fólks eftir hátíðirnar. Blettirnir í borginni eru slegnir sjaldnar á sumrin, hvort sem það eru almenningsgarðar eða umferðareyjar. Götur Reykjavíkur hafa ekki verið sópaðar svo mánuðum skiptir, þótt nú fari vonandi að hilla undir vorhreingerningu. Sú hreinsun verður hins vegar skammgóður vermir. Aftur mun sækja í sama farið með ryki og drullu og Reykjavík fá á sig á ný yfirbragð afskekkts útnára.“
Davíð endar leiðara sinn á því að hnýta í talsmenn borgarlínuverkefnisins.
„Það er ekki hægt að finna aura til að veita grunnþjónustu, en samt eru uppi fyrirætlanir um að skuldsetja borgarbúa um tugi milljarða króna og jafnvel gott betur til að uppfylla gæludraum um borgarlínu. Í þessu öllu er falskur tónn.“
