Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, og Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata, tókust á í Bítinu á Bylgjunni í morgun. Eins og fjallað hefur verið um í vikunni er Brynjar ekki sáttur fyrir fyrirspurnargleði Björns Leví á þinginu. Lagði Brynjar fram fyrirspurn þar sem hann vildi vita hver kostnaðurinn er við að svara fyrirspurnum, meðal annars Pírötum og þá einna helst frá Birni Leví.
Björn Leví viðurkenndi fúslega að hann væri duglegur að leggja inn fyrirspurnir en sagði þær allra hafa sinn tilgang. Í sumum tilfellum væri um að ræða sömu fyrirspurnina til fjölmargra stofnana og því væri fjöldinn nokkuð ýktur. Benti hann til dæmis á nýlega fyrirspurn um lögbundin hlutverk ráðuneyta og stofnana hins opinbera.
Vanur að spyrja gagnrýninna spurninga
Björn Leví sagðist nota svörin sem hann fær – þegar þau berast – í vinnunni í fjárlaganefnd og benti hann á að aðhaldskostnaður hefði komið út úr fyrirspurnunum. Nefndi hann upplýsingar um aksturskostnað þingmanna máli sínu til stuðnings.
„Ég kem úr akademíu þar sem ég er vanur að spyrja gagnrýninna spurninga. Ég er með eftirlit með framkvæmdavaldinu og þegar ég fór inn í fjárlaganefnd fór ég að klóra mér í kollinum yfir gagnsæi í opinberum fjármálum. Ef ég fæ ekki svör legg ég fram almenna fyrirspurn sem verður að svara,“ sagði Björn Leví sem bætti við að kosturinn við að leggja inn skriflega fyrirspurn sé sá að hún lifir, ólíkt öðrum fyrirspurnum.
Komnir langt út fyrir allan ramma
Þegar Brynjar var spurður hvort þetta væru ekki góð og gild rök sagði hann svo ekki vera, þvert á móti. „Nei, talandi um fjárlaganefnd þá getur nefndin aflað þeirra upplýsinga sem hún þarf. Þetta er bara út í loftið, það er mikilvægt að þingmenn geti lagt inn fyrirspurnir, þegar þeir undirbúa mál eða þegar fyrirspurnirnar hafa einhverja þýðingu. Hér erum við komnir langt út fyrir allan ramma,“ sagði Brynjar og nefndi sem dæmi fyrirspurn Björns Leví um lögbundið hlutverk allra stofnana og ráðuneyta.
„Þetta er ógjörningur og ástæðan fyrir því að ég spyr um þetta er að þetta er orðið svo íþyngjandi og kostnaðarsamt og hefur engan alvöru tilgang í störfum þingsins,“ sagði Brynjar sem bætti við að af þessum ástæðum hafi hann viljað vita kostnaðinn. „Ég hef heyrt það úr stjórnarráðinu að þetta er orðið margra manna starf að svara einum þingmanni,“ sagði Brynjar og bætti við að flestar þessara upplýsinga gætu menn náð í sjálfir eða fengið aðstoð frá upplýsingadeild þingsins. „Þetta eru svo margir vinnutímar. Ég væri ekkert að spyrja ef ég hefði ekki heyrt úr stjórnsýslunni að menn væru að kikna undan álaginu,“ sagði Brynjar.
Sjáið fáránleikann
Björn Leví sagðist ekki beint hafa mikla samúð með framkvæmdavaldinu fyrir að svara fyrir störf sín. „Það er hlutverk þeirra að útskýra hvernig er farið með peningana,“ sagði hann og bætti við að fyrirspurnirnar væru í raun ekki svo margar. Þær væru kannski þrjár til fjórar í mánuði að meðaltali. „Er það mikið?“ spurði Björn Leví en Brynjar svaraði að það færi eftir því hver fyrirspurnin væri.
Björn Leví benti á að margt gott hefði komið út úr fyrirspurnum hans. Veturinn 2016/17 hafi hann til dæmis spurt um leigukostnað ríkisins vegna húsnæðismála. Benedikt Jóhannesson, þáverandi fjármálaráðherra, hefði tekið henni fagnandi og notað upplýsingarnar sem fengust.
Brynjar ítrekaði að þetta form, að óska eftir skriflegum fyrirspurnum, geti verið gagnlegt en ýjaði að því að þarna væri verið að misnota formið. „Ég skora á fólk að fara yfir þessar fyrirspurnir. Það kann að vera að ein og ein sé í lagi en ef þið farið yfir allra þá sjáið þið fáránleikann í þeim.“
Brynjar sagði svo þingmenn væru í löggjafarhlutverki en ekki í hlutverki rannsóknardómara. „Þú verður að sýna einhverja hófsemi,“ sagði hann.