„Lífeyrir nær hvorki að halda í við launaþróun né verðbólgu og er skertur í allar áttir ef fólk vogar sér að reyna að bjarga sér sjálft með smávægilegum aukatekjum,“ segir Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata, í aðsendri grein í Morgunblaðinu í dag.
Þar skrifar Björn Leví um launahækkun þingmanna og ráðherra.
„Það fór ekki fram hjá neinum að laun þingmanna og ráðherra voru hækkuð hinn 1. maí um 6,3% frá áramótum. Til þess að gæta allrar sanngirni þá hækkuðu launin samkvæmt lögum hinn 1. janúar sl. en það gleymdist að greiða laun samkvæmt þeirri hækkun þangað til núna. Ríkisstjórnin mundi allt í einu eftir því þegar næsta hækkun hinn 1. júlí næstkomandi átti að koma til framkvæmda. Þeirri hækkun var blessunarlega frestað en þau hættu allt í einu að gleyma hækkuninni sem átti að verða 1. janúar,“ segir Björn Leví í pistli sínum.
„Engin launahækkun. Flott“
Hann segist hafa fylgst vel með þegar fjárlög 2020 voru afgreidd og hvort inn kæmi fjárheimild til að hækka laun þingmanna um áramótin. Ekkert slíkt hafi gerst og kveðst hann hafa litið svo á að það ætti að sleppa hækkuninni.
„Því fylgdist ég vel með næstu launaseðlum og það reyndist rétt. Engin launahækkun. Flott, ég hafði ekki yfir neinu að kvarta og enginn annar sagði neitt heldur. Það var greinilega engin eftirspurn eftir þessari launahækkun, hún gleymdist og enginn kvartaði.“
Björn Leví segir að þessi launahækkun sé dálítið undarleg því hún er reiknuð miðað við launaþróun ársins 2018 en var frestað vegna lífskjarasamninganna.
„Þingmenn og ráðherrar eru semsagt að fá mjög gamla launahækkun vegna launaþróunar ársins 2018 fyrst núna. Launahækkun sem enginn vildi greinilega fá því það kvartaði enginn þegar hún kom ekki. Það sem er enn áhugaverðara er að reiknuð launaþróun ársins 2018 er 6,3%. Samt fengu lífeyrisþegar einungis 4,7% hækkun fyrir sama ár, en samkvæmt almannatryggingarlögum eiga lífeyrisþegar að fá annaðhvort hækkun skv. launaþróun eða verðbólgu, hvort sem er hærra.“
Hefðu átt að hækka meir en þingmenn
Björn heldur svo áfram og segir að lífeyrir almannatrygginga hefði átt að hækka meira en laun þingmanna. Sú hafi þó ekki verið raunin.
„Þessir tveir hópar, lífeyrisþegar annars vegar og þingmenn og ráðherrar hins vegar, eru semsagt að fá hækkun launa samkvæmt svipuðum viðmiðum. Launavísitala fyrir árið hækkaði meira að segja um 6,45% og útskýrist mismunurinn á því að hækkun þingmanna miðast bara við launaþróun opinberra starfsmanna. Með réttu hefði því lífeyrir almannatrygginga átt að hækka um 6,45%, meira en laun þingmanna. Það gerðist hins vegar ekki af því að lífeyrir hækkar samkvæmt spá og sú spá hefur alltaf verið vanmetin og hefur aldrei verið leiðrétt afturvirkt. Laun þingmanna eru hins vegar hiklaust leiðrétt afturvirkt.“
Björn segir að lífeyrir sé lífsnauðsynlegur en líka fátæktargildra. Lífeyrir nái hvorki að halda í við launaþróun né verðbólgu og sé skertur í allar áttir ef fólk reynir að bjarga sér með augatekjum. Hann endar svo grein sína á þessum orðum:
„Félagsmálaráðherra vísaði um daginn í ummæli Ghandis, að fátækt væri ljótasta form ofbeldis, og þau ummæli Kims Larsens að hinir sterku sæju yfirleitt um sig sjálfir. Forgangsröðun ríkisstjórna ætti að vera hjá þeim sem eru í veikri stöðu. Launahækkanir sýna forgangsröðunina, svart á hvítu.“
