„Ég spyr háttvirtan þingmann bara: Hvar hefurðu verið? Átta menn sig ekki á því hvað er að gerast á Íslandi?“
Þetta sagði Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra í óundirbúnum fyrirspurnatíma á Alþingi í morgun. Bjarni beindi þarna orðum sínum að Halldóru Mogensen, þingmanni Pírata, sem spurði Bjarna út í ummæli hans í kvöldfréttum RÚV á þriðjudag. Þegar hann var spurður um kjaradeilu Eflingar og Sambands íslenskra sveitarfélaga sagði hann aðspurður að forsendur lífskjarasamninganna stæðu tæpt.
Allt í einu ekkert svigrúm?
„Honum fannst augljóst að það væri ekki mikið svigrúm til að mæta þeim kröfum sem nú væru uppi í kjaradeilum. Þessi orð lætur hæstv. fjármálaráðherra falla á sama tíma og hér á þingi afgreiðum við hvern aðgerðapakkann á fætur öðrum til bjargar efnahagslífinu, til bjargar fyrirtækjum og atvinnurekendum. Það virðist vera gríðarlegt svigrúm til að koma til móts við kröfur stærstu fyrirtækja í landinu að greiða hlutabætur og uppsagnarfrest fyrir starfsfólki svo að fyrirtækin þurfi ekki að bera kostnaðinn af því, en þegar kemur að svigrúmi til að greiða fólki sem sinnir ómissandi grunnþjónustu í landinu sanngjörn laun, þá er svigrúmið allt í einu ekki neitt. Hvernig stendur á því, forseti?“
Halldóra spurði Bjarna hvort hann væri að hóta þessum stéttum að ef þær falla ekki frá kröfum sínum muni hann segja upp lífskjarasamningunum.
Ekki að fylgjast með
Bjarni var vægast sagt hissa á fyrirspurninni.
„Við erum að tapa á þessu ári, umfram það sem við héldum að yrði halli ársins, 250 milljörðum eða álíka, tvöfaldri fjárhæð sem við ætluðum til ársins 2033 að setja í höfuðborgarpakka. Þar þótti mönnum nóg að gert. Hvar hafa menn verið sem koma hingað upp og spyrja: Hvaða breyttu forsendur er ráðherrann að tala um?
Bjarni sagðist ekki vita hvað hann gæti gert fólki til hjálpar sem skilur ekki hvað hefur breyst. Ríkið gæti ekki sagt lífskjarasamningunum upp.
„Það sem ég sagði um lífskjarasamningana, sem háttvirtur þingmaður heldur að ríkisstjórnin hafi skrifað undir og sé aðili að en er ekki, er að lífskjarasamningarnir voru gerðir með stuðningi stjórnvalda milli aðila vinnumarkaðarins. Það er ekki á verksviði stjórnvalda að segja þeim upp eins og háttvirtur þingmaður spurði mig um. Þessir samningar voru gerðir á þeim forsendum sem menn höfðu þá um framvindu efnahagsmála. Það sem ég hef sagt um þetta mál er að við höfum, þrátt fyrir að þær forsendur hafi breyst í grundvallaratriðum fram á þennan dag, enn verið að gera samninga sem taka mið af þessu. Samningar sem ekki hafa tekist hafa haft það merki á sér, sem sagt viðræðurnar um þá samninga, að þar er farið fram á meira en lífskjarasamningarnir rúmuðu. Það er óraunhæft. Þeir sem ekki sjá það eru ekki að fylgjast með. Þeir sem ekki sjá að ekki er svigrúm til að ganga lengra en lífskjarasamningarnir í nýjum kjarasamningum eru einfaldlega ekki raunveruleikatengdir. Við erum í varnarbaráttu, við erum að reyna að verja það sem var gert í lífskjarasamningunum og það stendur tæpt. Það stendur þegar 50.000 manns eru komin á atvinnuleysisskrá í millitíðinni.“