„Karlmennska er jákvætt og gott hugtak, byggt á mannkostum og á að vera það. Það er ljótur leikur sem ber vott um slæmt hugarfar að tína til glæpaverk sem sumir karlar eru sekir um og flokka þau sem ímynd karlmennsku,“ segir Ársæll Þórðarson húsasmiður í aðsendri grein í Morgunblaðinu í dag.
Í greininni gerir Ársæll þátt Kveiks þriðjudagskvöldið 16. nóvember síðastliðinn að umtalsefni en þar voru gestir meðal annars þær Ólöf Tara Harðardóttir, meðlimur Öfga, Sóley Tómasdóttir, fyrrverandi borgarfulltrúi og Katrín Ólafsdóttir aðjúnkt við Háskóla Íslands. Þátturinn var viðbragð við fyrri þætti Kveiks um málefni leikarans Þóris Sæmundssonar.
Ársæll virðist ekki hafa verið ýkja hrifinn af því hvernig hlutunum var stillt upp í þætti Kveiks umrætt kvöld um miðjan nóvembermánuð.
Karlmennskuímyndin
„Umræðan snerist mikið um það að leggja áherslu á að þolandinn ætti alla samúð skilda umfram gerandann, nokkuð sem allir eru sammála um. Það var reyndar lögð áhersla á að alls ekki mætti sýna gerandanum neina miskunn og hugtakið fyrirgefning fékk ekki að vera með í umræðunni og helst að skilja að sátt á milli gerenda og þolenda væri af því illa því ekki mætti trufla þjáningarferli þolandans með því að sýna að gerandinn ætti sér einhverrar viðreisnar von.“
Ársæll segir að það sem hafi vakið athygli hans var að oft kom í umræðuna að orsök afbrota gerandans væri að illvirkin væru sótt í karlmennskuímyndina. „Var helst að skilja í þættinum að það sem gerði karl að karli væri ruddaleg framkoma í orði og verki. Öll jákvæð sýn á karlmennsku var sniðgengin líkt og fyrirgefningin var sniðgengin og kristin viðhorf eins og að elska náungann eins og sjálfan sig virtust ekki koma til greina. Ég ætla nú sem karlmaður að leyfa mér að nefna nokkur atriði sem koma mér í hug og ég byggi karlmannsímynd mína á, því ruddaleg orð og athafnir eru ekki séreign karlmanna.“
Nefndi dæmi um „sanna karlmannsímynd“
Ársæll nefnir svo nokkur dæmi máli sínu til stuðnings.
„Fyrir nokkrum árum sýndi björgunarsveitarmaður á Akranesi þá hugdirfsku að láta binda saman á sér fæturna og síga með höfuðið á undan niður í djúpa og þrönga jökulsprungu til að bjarga ungum dreng. Sönn karlmannsímynd og hetjulund.
Fyrir mörgum árum bjargaði ungur Eyrbekkingur lífi sínu með því að sýna þá karlmennsku að veltast í brimgarðinum í tvo eða þrjá klukkutíma en ná loks landi, eftir að bátur hans fórst þar og tveir bræður hans drukknuðu. Sönn karlmannsímynd og hreystiverk.
Fyrir álíka mörgum árum bjargaði ungur Vestmannaeyingur lífi sínu með því að synda langa leið til lands eftir að bátur hans fórst, og í frosti og kulda gekk hann langa leið berfættur á úfnu hrauni til mannabyggða. Sönn karlmannsímynd og hreystiverk.“
Ársæll nefnir svo fleiri dæmi, þar á meðal eitt úr sinni barnæsku um ungar stúlkur sem lögðu skólasystur sína í einelti. Skólabróðir Ársæls tók málin í sínar hendur og ávítti þá sem tóku þátt í eineltinu.
Hann segir að karlmennska sé jákvætt og gott hugtak sem byggist á mannkostum.
„Ég vona að þessi atriði sem ég hef hér tínt til af handahófi varðandi sýn á ímynd karlmennskunnar fái einhverja til að skoða málin í jákvæðara ljósi en hin þröngsýna og einhliða niðurrifsumræða sem verið hefur í gangi undanfarið.“