Allt breyttist hjá Veigu um jólin 2014: „Daginn eftir hrundi ég í mikið þung­lyndi“

Veiga Grétars­dóttir er nýjasti gesturinn í hlað­varps­þætti Sölva Tryggva­sonar. Veiga, sem í ára­raðir háði hat­ramma bar­áttu við sjálfa sig og reyndi að lifa „eðli­legu“ lífi, á­kvað loks að standa með sjálfri sér og hefja kyn­leið­réttingar­ferli.

Í þættinum lýsir Veiga meðal annars augna­blikinu þegar hún loks var alveg viss um stefnuna sem hún vildi taka:

„Það var jólin 2014 þegar ég var að leika mér með dóttur minni og hafði hallað mér fram og sá á mynd að það skein í skallann á mér. Ég var farin að fá há koll­vik, en þegar ég sá þetta hugsaði ég strax: „Fokk, ég get ekki verið sköll­ótt kona.” Daginn eftir hrundi ég í mikið þung­lyndi og tveimur vikum síðar, eftir að hafa farið til sál­fræðings, var ég komin á þung­lyndis­lyf. Ég sagði sál­fræðingnum hvað var að gerast innra með mér og ári síðar var ég byrjuð á lyfjum og leið­réttingar­ferlið hafið.”

Veiga er af þeirri kyn­slóð þar sem fræðsla um þessi mál var mjög lítil þegar hún var ung. Þegar hún byrjaði að finna þær til­finningar að hún væri í röngum líkama vissi hún ekki hvað var í gangi og í ára­raðir reyndi hún að bæla til­finningar sínar og loka inni það sem var að gerast innra með henni. Í mörg ár skil­greindi hún sig sem klæð­skipting af því að það virtist auð­veldara, en því fylgdi samt mikil skömm:

„Það var rosa­legur felu­leikur og mikil skömm sem fylgdi því. Felu­leikurinn var það mikill að maður dró fyrir alla glugga, en samt fylgdi því alltaf vel­líðan að fara í kven­manns­föt og söknuður þegar maður var búin að klæða sig úr. En ég var alltaf hrædd um að vera tekin af lífi fé­lags­lega.”

Veiga hafði í raun sætt sig við að fela til­finningar sínar alla ævi þegar hún flutti til Noregs. Þá var hún komin burt frá sínu hefð­bundna um­hverfi og smám saman varð erfiðara og erfiðara að halda öllu niðri:

„Þar byrjaði konan að banka upp á aftur og í raun það sterkt að ég gat ekki haldið aftur af því. Ég var farin að reyna að finna alla mögu­leika sem ég gat til að eiga tíma ein með sjálfri mér þar sem ég gæti klætt mig í kvenn­manns­föt. Ég gerði það oft í bílnum og þá man ég eftir hræðslunni við að vera stoppuð af löggunni og hvernig í ó­sköpunum ég myndi reyna að tala mig út úr því. En samt var kenndin það sterk að ég var farin að vakna á morgnana og reyna að skipu­leggja daginn minn þannig að ég gæti ein­hvern vegin fundið leið til að eiga tíma fyrir mig til að klæða mig upp í kvenn­manns­föt. Þannig að þetta var í lokin orðinn rosa­legur felu­leikur.”

Sem fyrr segir kom svo loks að augna­blikinu þar sem Veiga á­kvað að komið væri að því að viður­kenna að hún væri í röngum líkama og hefja kyn­leið­réttingar­ferli. Hún segist nú loks frjáls í sálinni. En ferlið sjálft tekur mjög á líkamann:

„Það er í raun verið að taka testó­sterónið alveg niður og setja estró­genið upp á sama tíma og svona mikið inn­grip tekur á líkamann. Hálsinn á mér er búinn að minnka um 3 senti­metra og lærin stækkuðu um 5 senti­metra og vöðvarnir hafa rýrnað. Húðin breytist og ég varð við­kvæmari og grát­gjarnari. Ein­hvern tíma var ég að horfa á teikni­mynd með dóttur minni og fór allt í einu að há­gráta og grét svo meira yfir því að ég væri að gráta yfir teikni­mynd, þannig að hormóna­sveiflurnar hafa mikil á­hrif á til­finninga­lífið. Eins laser-með­ferðin þegar verið er að taka skegg­rótina niður er þannig að mann verkjar alveg inn að tönn í langan tíma. Ég man eftir fyrstu með­ferðina að ég hugsaði að þetta ætlaði ég aldrei að gera aftur af því að það var svo sárs­auka­fullt. En þegar ég sá árangurinn gat ég ekki beðið eftir að komast aftur.”

Það er kannski tákn­rænt að Veiga, sem hefur í mörg ár róið Kayak á­kvað að verða fyrsta manneskjan í heiminum til að róa allan hringinn í kringum Ís­land á móti straumnum. Ferða­lagið tók 103 daga og var tekið upp og úr varð heimildar­myndin: ,,Á móti Straumnum”:

,,Ég bara á­kvað að ég ætlaði að gera þetta, þó að ég hafi í byrjun ekki haft hug­mynd um það hvernig ég ætlaði að fara að því. Ég var með meira en 50 kíló af far­angri þannig að það var tals­verð vinna á hverjum morgni að koma öllu í Kayakinn og fara af stað. Það tók sirka 2 tíma á hverjum morgni að taka tjaldið niður og ganga frá öllu áður en ég gat lagt af stað út á sjó og svo annar eins tími í að koma öllu upp á kvöldin eftir róður dagsins. Það voru líka augna­blik á ferðinni sem voru mjög erfið og í raun hættu­leg eftir á að hyggja. Bæði á Suður­ströndinni og hjá Langa­nesi. Ég man eftir einu skiptinu þar sem ég var komin langt út og vissi að það myndi taka mig 2 tíma að fara aftur til baka í land og það voru öldur að koma úr öllum áttum og hræðslan yfir­tók mig, sem má ekki gerast af því að þá stífnar maður allur upp. En ég náði að koma mér í smá var og gera öndunar­æfingu og stilla hausinn og róa hægt og ró­lega aftur af stað og taka eitt skref í einu í hausnum og á endanum var ég til­búin í allar þessar öldur sem brotnuðu allt í kring. En þessi ferð í heild sinni breytti mér til hins betra og ég sakna oft ein­fald­leikans við að þurfa ekki að hugsa um neitt annað en að róa, borða og sofa.”

Í þættinum segir Veiga ó­trú­lega sögu sína, sorgir og sigra og hvernig hún stendur nú uppi hamingju­söm og sátt eftir að hafa sjáf haft for­dóma í ára­raðir.