„Nú verður eitthvað að breytast. Þetta er nóg,“ segir Aðalheiður Ámundadóttir, fréttastjóri Fréttablaðsins, í leiðara blaðsins í dag. Þar gerir húnyfirheyrslur lögreglunnar á Akureyri yfir fjórum blaðamönnum að umtalsefni og viðbrögð Bjarna Benediktssonar fjármálaráðherra og formanns Sjálfstæðisflokksins í kjölfarið.
Í leiðara sínum segir Aðalheiður að viðhorf lögreglunnar til blaðamanna hafi lengi valdið stéttinni áhyggjum. Vísar hún í leiðara blaðsins fyrir þremur vikum þar sem var rakið hvernig árásir á fjölmiðlafólk, sem vakið hafa hneykslun og reiði alls samfélagsins, hafi engin eftirmál haft í refsivörslukerfinu.
„Lögreglustjórinn á Norðurlandi eystra staðfesti þessi viðhorf kerfisins með yfirlýsingu í gær, en í henni er boðuðum yfirheyrslum yfir fjórum blaðamönnum sem settir hafa verið á sakamannabekk lýst sem sakamálarannsókn í „hefðbundnum farvegi“.“
Aðalheiður bendir á að aldrei í Íslandssögunni hafi blaðamanni verið gert skylt með dómi að gefa upp heimildarmann sinn, heldur hefur Hæstiréttur þvert á móti ítrekað skyldu blaðamanns til að virða þá vernd sem heimildarmönnum er tryggð með lögum. Þetta hafi síðast gerst með fordæmisgefandi dómi árið 2019 í máli Glitnis Holdco gegn Stundinni. Þá hafi ítrekað verið staðfest með dómi að blaðamönnum sé heimilt að vinna upp úr þeim gögnum sem þeir hafa komist yfir, ef málið sem um ræðir á erindi til almennings.
„Íslensk dómaframkvæmd er orðin hefðbundin í málum af þessum toga og rannsókn lögreglustjórans á Norðurlandi eystra er á skjön við hana. Það eina sem er hefðbundið við farveg rannsóknar lögreglustjórans er meðvirkni með valdinu, hvort sem um er að ræða Samherja fyrir norðan eða mótshaldara Þjóðhátíðar í Eyjum, sem kærði sig ekki um að hátíðin fengi á sig yfirbragð kynferðisbrotasamkomu,“ segir Aðalheiður sem beinir svo orðum sínum að Bjarna Benediktssyni.
„Að formaður Sjálfstæðisflokksins, sem er einn valdamesti maður landsins, skuli óumbeðinn stíga fram og kalla þessa valdbeitingu jafnræði fyrir lögum er ekki aðeins forkastanlegt heldur blátt áfram lygilegt. Ríkisstjórnir hafa sprungið af minna tilefni.“
Aðalheiður bætir svo við:
„Aðeins sjúk samfélög kalla það hefðbundinn farveg sakamálarannsóknar að fjölmiðlafólk sitji á sakamannabekk fyrir að upplýsa almenning um ofsóknir sem kollegar þess hafa orðið fyrir starfs síns vegna, á meðan engin eftirmál hafa orðið fyrir þá sem fyrir ofsóknunum stóðu, önnur en þeirra eigin tilraunir til að biðjast afsökunar. Það eitrar samfélagið á hættulegan hátt að aðför að fjölmiðlum sé normalíseruð með þeim hætti sem lögreglustjórinn á Norðurlandi eystra gerir með starfsháttum sínum og yfirlýsingunni sem hún birti í gær. Það eitrar samfélagið ekki síður að herferðir gegn blaðamönnum séu ekki teknar alvarlegar en raun ber vitni. Nú verður eitthvað að breytast. Þetta er nóg.“
