Fjármálaráðherra heldur sig við vafasama lagatúlkun í Lindarhvolsmáli í svari til umboðsmanns Alþingis

Rétt fyrir páska, 3. apríl síðastliðinn, birtist svar fjármálaráðherra við framhaldsbréfi umboðsmanns Alþingis frá 29. mars síðastliðnum þar sem óskað var frekari skýringa á tilkynningu sem ráðuneyti hans birti á vef sínum um birtingu skjala um Lindarhvol ehf.

Tilefni framhaldsbréfs umboðsmanns var svar Bjarna Benediktssonar, fjármálaráðherra, frá 24. mars síðastliðnum þar sem ráðherrann hélt því fram að þagnarskylduákvæði laga um ríkisendurskoðanda væru þess eðlis að óheimilt væri að birta greinargerð Sigurðar Þórðarsonar, fyrrverandi setts ríkisendurskoðanda, um málefni Lindarhvols.

Svar fjármálaráðherra virðist ekki vera í samræmi við texta laganna og óskaði því umboðsmaður eftir frekari skýringum.

Bjarni Benediktsson skrifar ekki sjálfur undir svarið við framhaldsbréfinu heldur Guðmundur Árnason ráðuneytisstjóri og annar embættismaður í ráðuneytinu.

Efnislega segir í bréfinu að þótt ekki sé með öllu ólöglegt að gera „vinnuskjöl ríkisendurskoðanda“ opinber samkvæmt 3. mgr. 15. gr. laga um ríkisendurskoðanda sé það almennt óheimilt.

Þetta virðist beinlínis vera rangt vegna þess að þessi málsgrein hljóðar orðrétt svo:

„Skýrslur, greinargerðir og önnur gögn sem ríkisendurskoðandi hefur útbúið og eru hluti af máli sem hann hyggst kynna Alþingi geta fyrst orðið aðgengileg þegar þingið hefur fengið þau afhent. Undanþegin aðgangi eru drög að slíkum gögnum sem send hafa verið aðilum til kynningar eða umsagnar. Ríkisendurskoðandi getur enn fremur ákveðið að gögn sem hafa verið send stjórnvöldum við undirbúning einstakra athugana og meðan á þeim stendur verði ekki aðgengileg.“

Þarna kemur skýrt fram að þingið þurfi fyrst að fá gögn afhent áður en þau verði gerð aðgengileg. Þingið fékk greinargerð Sigurðar Þórðarsonar afhenta í ágúst 2018. Þá hefur Sigurður lýst því yfir að hann telji greinargerðina opinbert plagg sem beri að birta.

Þá er enn fremur ljóst að greinargerð Sigurðar er ekki „vinnuskjal ríkisendurskoðanda“ heldur greinargerð sem send var forseta Alþingis eftir að stjórn Lindarhvols hafði fengið tækifæri til að gera athugasemdir við hana – tækifæri sem stjórnin nýtti hins vegar ekki.

Forseti Alþingis hefur einn setið á greinargerðinni og komið í veg fyrir birtingu hennar þrátt fyrir að allir aðrir nefndarmenn í forsætisnefnd Alþingis hafi ítrekað samþykkt að greinargerðin skuli birt. Ekki verður betur séð en að forseti Alþingis fari þar að fyrirmælum fjármálaráðherra, sem skýtur skökku við vegna þess að fjármálaráðherra situr í umboði Alþingis en ekki öfugt.

Þetta síðara svarbréf fjármálaráðherra virðist gefa tilefni til frekari eftirgrennslanar af hálfu umboðsmanns Alþingis vegna þess að lögfræðingar ráðuneytisins virðast sitja fastir við þann keip að styðja við vafasama lagatúlkun fjármálaráðherra.