Ég man vel þegar kosið var til Alþingis þann 9. júní árið 1963. Viðreisnarstjórnin hélt velli og náði inn 32 þingmönnum af 60. Full ástæða var til að fagna sigrinum.
Viðreisnarstjórnin hafði verið við stjórnvöl landsins frá kosningunum 1959 og hafði þegar innleitt grundvallarbreytingar á stjórn landsins sem áttu eftir að hafa áhrif næstu áratugina. Í raun má segja að Viðreisnarstjórnin hafi lagt grundvöll að hagsæld og velferð Íslendinga fram á daginn í dag, þar með talið minnar kynslóðar.
Viðreisnarstjórnin varð til þegar Alþýðuflokkurinn gekk til samstarfs við Sjálfstæðisflokkinn árið 1959 um gerbreytingu á úr sér genginni hagstjórn sem allir flokkar landsins höfðu stundað um þriggja áratuga skeið. Öflugir hagfræðingar voru stjórninni til ráðgjafar um nýjungar í hagstjórninni og innan hennar voru framsýnir menn sem vildu auka frelsi á Íslandi. Og það tókst svo sannarlega.
Aðaláherslur Viðreisnarstjórnarinnar voru þessar:
• Viðskiptafrelsi og minni ríkisafskipti af atvinnulífinu.
• Aukin jöfnun vægis kosningaréttar
• Öflug vestræn samvinna og sterkari tengsl við Evrópuþjóðir
• Stöðugleiki í hagkerfinu
• Áhersla á frjáls viðskipti og markaðslausnir
• Aukin samkeppni í atvinnulífinu
• Virkjun fallvatna og orkufrekur iðnaður
• Efling menntakerfisins
Viðreisnarstjórnin sem tók við völdum árið 1959 stóð við öll sín loforð og aflétti strax ýmsum þrúgandi höftum og hömlum af utanríkisverzluninni. Hún jók viðskiptafrelsi með afnámi viðskiptahindrana í inn- og útflutningi. Lögð var áhersla á að markaðsöflin fengju að njóta sín og að stöðugleiki í efnahagslífinu myndi leiða til aukins jafnvægis.
Áherslumál Viðreisnarstjórnarinnar voru einnig þau að auka samstarf við Evrópuþjóðir með inngöngu í EFTA. Staðið var fyrir stórátaki í húsnæðismálum og stuðlað að enn frekari jöfnun atvæðisréttar sem var í raun grundvöllur þess að flokkarnir náðu völdum eftir að Framsókn hafði stjórnað landinu áratugum saman í skjóli gríðarlegs misvægis atkvæða.
Viðreisn setti í gang stóriðjuframkvæmdir og virkjunarframkvæmdir sem áttu eftir að skila landsmönnum velferð næstu áratugina. Snemma á viðreisnarárunum var hugsanleg aðild Íslands að Evrópusambandinu, rædd í alvöru á ríkisstjórnarvettvangi í eina skiptið í lýðveldissögunni. Af þessu varð þó ekki, heldur var látið duga að ganga í EFTA 1970.
Viðreisn í kosningaslaginn.
Nýtt stjórnmálaafl á Íslandi, Viðreisn, hefur á undanförnum mánuðum staðið fyrir málfundum í Reykjavík og víðar um land um hin ýmsu málefni. Viðreisn opnaði skrifstofu og fundarsal í Ármúla 42 um síðustu helgi. Margmenni sótti viðburðinn og er næsti fundur áformaður næstkomandi miðvikudag klukkan 17.
Þegar ég skoðaði nýleg drög að stefnuskrá Viðreisnar kemur greinilega í ljós skyldleiki við Viðreisnarstjórnina sem ríkti til 1970 eða í þrjú kjörtímabil og færði Ísland inn í nútímann.
Aðaláherslur Viðreisnar eru þessar:
• Viðskiptafrelsi og afnám hafta, tolla og vörugjalda.
• Kosningaréttur verði jafn, óháður búsetu.
• Beint lýðræði og þjóðaratkvæðagreiðslur um stærri mál
• Öflug vestræn samvinna og sterkari tengsl við Evrópuþjóðir
• Lægri vextir og stöðugleiki með nýjum samkeppnishæfum gjaldmiðli
• Markaðslausnir og samkeppni á öllum sviðum, þar með talið í landbúnaði
• Almannahagsmunir og hagsmunir neytenda verði teknir fram yfir sérhagsmuni.
• Skynsamleg og sjálfbær nýting náttúruauðlinda með það í huga að óskert náttúra er líka auðlind.
• Ljúka aðildarviðræðum við Evrópusambandið og bera samning undir þjóðina.
• Gegnsæ og opin stjórnsýsla
• Skilvirkari ríkisrekstur og sameining stofnana þar sem það á við.
• Jafnrétti kynja verði tryggt á öllum sviðum
• Öflugt heilbrigðiskerfi sem stenst samanburð við önnur Norðurlönd
• Menntakerfi sem stenst samanburð við það besta í OECD
• Stuðningur við fjölmenningu og hælisleitendum sýnd meiri virðing.
Samhljómur með Viðreisnarstjórninni sem breytti Íslandi er töluverður.
