Fjarlægðin ein gagnast ekki gegn vopnuðum hryðjuverkaárásum eða tölvu- og sýklaárásum. Það er ljóst af öllum tiltækum upplýsingum, að hryðjuverkastarfsemi verður alls ekki upprætt. Loftárásir gegn ISIS gera vafalaust tímabundið gagn en dijadistar eru hvarvetna. Ástandið réttlætir eitthvert eftirlit með hinum friðsömu íslensku múslimum. Og hafa þeir ekki hafnað boði um stuðning þeirrar útgáfu af ISIS, sem er islamstrú Sádi Arabíu, wahhabisma ? Það er hatursfullur rétttrúnaður síkra sem Osama bin Ladens. Öll vestræn þjóðfélög óttast árásir eins og í París og herða viðbrögð gegn vá, sem í einhverri mynd er varanleg en ekki tímabundin.
Með innrásinni í Úkraínu virtu Rússar að vettugi alla samninga um ríkjaskipan i Evrópu, sjálfsákvörðunarrétt og friðhelgi landamæra. Tilgangurinn ,eins og með hernaðarógn við Eystrasaltsríkin, er að að spilla öryggis- og varnarsamvinnu NATO-ríkja og vinna að auknum völdum og áhrifum Rússlands. Um er að ræða mestu ógn frá stríðslokum við öryggi og stöðugleika í Evrópu, einkum með tilliti til þróunarinnar á Norðurslóðum. Áður en kom til Úkraínu krisunnar og svo síðar samfara henni, hafa Rússar komið upp feykilegum hernaðarmætti á Norðurslóðum í næsta nágrenni við Ísland. Fyrir liggur nýleg norsk greinargerð um ógnir og tillögur um að styrkja varnir landsina. Þar er tekið fram að fyrst og fremst skuli litið til hervæðingarinnar í Rússlandi sem varanlega ógn.
Komin er tímamóta staða hvað Ísland varðar, sem kallar í fyrsta skipti í sögu lýðveldsins frekar á frumkvæði okkar sjálfra en áður var. Ólíkt því sem var við stofnun NATO eða upphaf varnarsamvinnu við Bandaríkin í kalda stríðinu, hafa Norðurslóðir ekki forgang í varnarmálum. Í Bandaríkjunum blæs á móti fyrra hlutverki þeirra um afskipti á heimsvísu vegna ófaranna í Austurlöndum nær. Engu að síður hefur mikilvægi geostrategískrar stöðu Íslands aukist vegna bráðnunar Norðurskautsíshellunnar miklu; mikilvægi legu landsins snýst nú jafnt um siglingar (ofansjávar eða neðan) um Norðurpólinn og um Norður Atlanshafið. Viðbrögð NATO eru tilefni vonbrigða og segja má að það séu helst Kínverjar sem vilja nýta sér þessa stöðu Íslands. Fjárfestingar þessa bandamanns Rússa, sérstaklega í stórhöfn á Norðausturlandi, eru langtíma ógn.
Varnarlaust Ísland sker sig þannig úr ,að hér er að auki engin sérstök stefnumörkun í varnar- og öryggismálum og þarafleiðandi heldur ekki nauðsynleg upplýsingagjöf af hálfu hins opinbera við landsmenn. Í gegnum þykkt og þunnt skuli því treyst að ef í harðbakkan slær nægi Íslandi skuldbindingar í varnarsamningnum við Bandaríkin, takmörkuð loftrýmisgæsla á vegum NATO eða sú skylda skv. 5.gr. Atlanshafssáttmálans að taka árás á einn sem árás á alla. Það er reyndar svo, væri um að ræða hernaðarlega innrás á íslenskt landssvæði. Við getum hinsvegar ekki rönd við reist við skyndilegum hryðjaverkaárásum , eins og t.d. á tölvukerfi sem hægt er að gera án þess að ómaka sig til landsins. Hefja þarf því átak til varnar gegn tölvuárásum. Frakklandsforseti hefur nefnt þá hræðilegu hættu sem er sýklahernaður . Spyrja má hvort mest hætta sé ekki af aðgerða- og áhugaleysi stjórnvalda í öryggis- og varnarmálum, sem endurspegli væntanlega að umræða eða aðgerðir kosti hylli kjósenda í næstu kosningum ?
Þjóðaröryggi kallar á aukið varnarsamstarf við Bandaríkin og NATO- ríki, einkum við Noreg. Efla þarf starfsemi Ríkislögreglustjóra með auknum mannafla og vopnabúnaði. Þarf lagaheimildir til að geta fylgst með því grunsamlega? Er allt gert sem þarf í samstarfi við Europol, leyniþjónustur lögreglu hjá vinaríkjum, þ.m.t. þjáfun? Landhelgisgæslan gegnir lykilhlutverki í tengslum við NATO og bandalagsþjóðir, einkum varðandi eftirlitsflugið. . Þarf ekki að efla gæsluna ef af verður aukið eftirlitsflug með bættum flugvélakosti?
Schengensamstarfið, sem verið er að efla, er til ómissandi gagns, bæði vegna innansvæðis- og ytra landamæra eftirlits. Það vekur því furðu að Forseti landsins brýtur upp á umræðu hvort farið skuli úr því samstarfi vegna meints getuleysis Íslendinga að gæta ytri landamæra ESB. Sú landamæravarsla byggir á miklu samstarfi landamæraeftirlits og löggæslu ríkjanna, m.a. með sameiginlegum gagnagrunni. Eins og fyrr munu Íslendingar þar gegna sinni skyldu, ómissandi fyrir okkur sem aðra. Við , eldri kynslóðin úr utanríksþjónustuni, munum þá tíð að íslensk stjórnvöld og sendráðin höfðu engan slíkan styrk af samstarfi. Miðað við þann gífurlega fjölda sem nú fara um garð, ber að þakka að við erum í Schengen
Að lokum þetta: Hafi nokkurn tíma verið þörf á hinu fyrra frumkvæði Sjálfstæðisflokksins við framsóknar- og samfylkingarfólk í öryggis- og varnarmálum, þá er það nú.
