Endurskoðun stjórnarskrárinnar fór út um þúfur á síðasta kjörtímabili. Ástæðan var fyrst og fremst forystuleysi af hálfu ríkisstjórnarinnar.
Þáverandi ríkisstjórn hafði mjög óljósar hugmyndir um hverju hún vildi breyta. Sennilega voru skoðanir innan hennar einfaldlega of skiptar til að hún gæti lýst sameiginlegri sýn á málið. Af sjálfu leiddi að hún gat ekki haft forystu um neitt það verklag sem líklegt var til að skila árangri. Allavega gerði hún ekki neina alvöru tilraun til að leiða í ljós um hvað mætti ná efnislegri samstöðu á Alþingi.
Í raun og veru eyðilagði þáverandi ríkisstjórn vinnu stjórnlagaráðsins. Það virðist vera þversagnakennd staðhæfing því hún átti sjálf hugmyndina að stjórnlagaþingi. En veruleikinn er sá að stjórn sem vissi ekki hvað hún vildi gat ekki falið innri veikleika í málinu með því að ýta því alfarið frá sér. Því fór sem fór.
Undir blálok kjörtímabilsins hafði þá nýkjörinn formaður Samfylkingarinnar forystu um að taka þátt í samstöðu á Alþingi um að flytja efnisumræðuna yfir á næsta kjörtímabil. Í þeim tilgangi var gerð sú bráðabirgðabreyting á stjórnarskránni að á yfirstandandi kjörtímabili mætti gera breytingar á henni án þess að rjúfa þing en með samþykki þjóðarinnar í allsherjaratkvæðagreiðslu.
Núverandi ríkisstjórn hefur að vísu ekki lýst mjög afgerandi skoðunum á stjórnarskrármálinu. En forsætisráðherra hafði eigi að síður frumkvæði að því að taka málið upp að nýju. Hann náði samstöðu um að allir flokkar skipuðu fulltrúa í nefnd til að vinna málið áfram. Fulltrúar flokkanna urðu svo ásáttir um að áfangaskipta vinnunni. Í ljósi allra aðstæðna var það skynsamlega ráðið.
Nú liggur niðurstaða þessa fyrsta áfanga fyrir. Hún veldur vissulega nokkrum vonbrigðum. Flestir sem um þessi mál hafa hugsað hljóta að hafa vænst þess að innan ramma þeirrar áfangaskiptingar, sem ákveðin var sameiginlega, hefði verið farið dýpra í saumana á viðfangsefninu. Tillögurnar eru heldur ekki gallalausar. En úr því má auðveldlega bæta í þinglegri meðferð ef vilji er fyrir hendi.
Kjarni málsins er sá að nú er möguleiki á að þoka endurskoðun stjórnarskrárinnar áfram. Það er sem sagt hægt að taka eitt lítið skref fram á við.
En þá ber svo við að stefnumótandi samkomur Samfylkingar og Pírata gefa til kynna að þrátt fyrir þátttöku í nefndarstarfi um áfangaskiptingu verksins séu þeir flokkar andvígir því vinnulagi. Nú segja þeir: Allt eða ekkert. Annað hvort nýja stjórnarskrá í heild á grundvelli þess plaggs sem fyrri ríkisstjórn náði ekki meirihluta fyrir eða engar breytingar.
Satt best að segja er það ekki trúverðug pólitík að samþykkja áfangaskiptingu í byrjun kjörtímabils en afneita henni þegar til kastanna kemur ári fyrir kosningar. Höfðu flokkarnir ekki kjark til að hafna áfangaskiptingu þegar starfið hófst? Voru þeir að leyna raunverulegri skoðun? Eða eru þeir að skipta um skoðun nú? Voru fulltrúar flokkanna í nefndarstarfinu að blekkja allan tímann eða eru samflokksmenn þeirra að lýsa vantrausti á störf þeirra í nefndinni? Þetta þarf allt að skýra nánar.
Hér er líka prófsteinn á forystu ríkisstjórnarinnar. Mun hún leggja sig fram við að reyna að ná samstöðu? Eða ætlar hún að varpa öndinni léttar og skella skuldinni á stjórnarandstöðuna eins og síðasta ríkisstjórn gerði? Spurningin er þessi: Er stjórnarskrármálið í raun og veru enn stjórnlaust á Alþingi eins og í tíð síðustu ríkisstjórnar?
