Formaður Samfylkingarinnar hefur hrundið af stað líflegri umræðu um syndaregistur sem hann hefur skráð eftir flokksmönnum á fundum og í samtölum og birt aftur í bréfi til þeirra. Sumt af því sem þar er tínt til á ugglaust einhvern þátt í þeirri klípu sem flokkurinn er í.
Eðlilega blasa umræðuefni af þessu tagi þó við með ólíkum hætti eftir því frá hvaða sjónarhorni þau eru skoðuð. Það á við Samfylkinguna eins og aðra flokka að innandyra getur römm valdatogstreita til að mynda orsakað málefnalega sjónskekkju við aðstæður eins og þessar. Og líklegt er að flokksmenn sjái klípuna öðrum augum en utanflokksmenn.
Ofan af kögunarhóli sem stendur alfarið utan við launhelgar Samfylkingarinnar er eins og stærstu mistökin hafi alls ekki verið færð til bókar. Ef reynt er að tímasetja stóru pólitísku breytinguna á Samfylkingunni er erfitt að koma auga á annan punkt en þann þegar Ingibjörg Sólrún Gísladóttir var hrakin frá.
Í þessu samhengi er rétt að nota sögnina að hrekja því að þau brögð sem þar voru í tafli lyktuðu fremur af refskap en angan lýðræðislegs uppgjörs. En burtséð frá persónum og leikendum og öðrum aðstæðum í því valdatafli leiddi það til grundvallarbreytinga bæði að því er varðar pólitík og vinnubrögð. Hnignunin byrjaði fljótlega eftir þá hveitibrauðsdaga.
Munurinn er þessi: Á tíma Ingibjargar Sólrúnar og forvera hennar hafði Samfylkingin þá ímynd að geta átt samstarf yfir miðjuna þó að hún kæmi þangað frá vinstri. Eftir að hún var hrakin frá vann flokkurinn ekki aðeins til vinstri heldur baðst beinlínis afsökunar á því að hafa nálgast miðjuna og á þeim forystumönnum sem fyrir því stóðu. Þau heit voru jafnframt strengd að það yrði aldrei gert aftur. Ekki hefur verið samstaða um að afturkalla þessar yfirlýsingar; hvorki í orði né verki.
Píratar bólgna ekki út af því að þeir hafi skýra stefnu í efnahagsmálum. Ástæðan er fremur sú að aðrir flokkar hafa ekki í nægjanlega ríkum mæli horft inn að miðjunni. Þar er því tómarúm sem Píratar sýnast standa næst; sennilega helst fyrir þá sök að efnahagsstefnu þeirra getur hver séð með sínum augum.
Flestir talsmenn Samfylkingarinnar hafa talað um að vinstri flokkarnir eigi að mynda bandalag fyrir kosningar um skýran ríkisstjórnarkost í þá pólitísku átt. Formaður VG hefur einnig lýst áhuga á þessu en varaformaðurinn telur á hinn bóginn að þau eigi að ganga til kosninga óbundin af öðru en málefnum.
Veruleikinn er hins vegar sá að hvorki Samfylkingin né VG geta boðið upp á vinstristjórn eins og sakir standa. Það eru Píratar sem hafa þau ráð. Enn sem komið er hafa þeir ekki tjáð sig skýrt um þessa hugmynd. Þetta er ágæt staða fyrir Pírata og reyndar líka VG. En Samfylkingin er lokuð inni.
Eigi að færa Samfylkinguna nær VG er hætt við að ýmsum finnist frumgerðin einfaldlega betri en eftirlíkingin. Sama spurning vaknar ef apa á eftir popúlisma Framsóknar. Nokkrir Samfylkingarþingmenn hafa eigi að síður stigið fyrsta skrefið inn á þá braut með tillöguflutningi á Alþingi um afnám verðtryggingar.
Það verður því erfitt fyrir Samfylkinguna að opna þessa stöðu nema hún nái að skapa sér þá ímynd á nýjan leik að hún geti sjálfstætt og upp á eigin spýtur unnið inn að miðjunni. En vill hún það?
